สำหรับการพัฒนา Web Application ด้วย PHP การตรวจสอบหรือแสดงผลข้อผิดพลาด สามารถทำได้ สองวิธีหลักๆ คือ

1. แสดงข้อผิดพลาด (error) ผ่านหน้าเว็บ
2. เก็บข้อผิดพลาดไว้ในไฟล์ (log file) เพื่อการตรวจสอบ

วิธีแรก การแสดงผลข้อผิดพลาด ผ่านหน้าเว็บเมื่อรันโปรแกรมเลย ถือว่ามีความสะดวกสบายมาก คือเมื่อโปรแกรมเมอร์พัฒนาโปรแกรมไป รันผ่านหน้าเว็บ ก็สามารถเห็นข้อผิดพลาดที่เกิดขึ้นได้เลย ว่าเกิดปัญหาที่ไหน ไฟล์อะไร บรรทัดเท่าไร

แต่จะมีข้อเสียอย่างมาก หากปล่อยให้มีการแสดงผลข้อผิดพลาดนี้ แก่ผู้ใช้งานทั่วไป เพราะอาจแสดงรายละเอียดโปรแกรมมากเกินไป ซึ่งอาจทำให้เปิดเผยช่องโหว่ของโปรแกรมได้

คำแนะนำคือ ในขณะที่กำลังพัฒนาโปรแกรม (development) หรือบนเครื่องเซิร์ฟเวอร์สำหรับทดสอบโปรแกรม เราอาจเปิดการแสดงผลข้อผิดพลาดผ่านหน้าเว็บเลย เพื่อสะดวกต่อโปรแกรมเมอร์ ในการตรวจสอบ

แต่เมื่อไรก็ตาม ระบบเริ่มใช้งานจริง (production) แนะนำให้ปิดการแสดงผลข้อผิดพลาดผ่านหน้าเว็บ ให้เก็บข้อผิดพลาดไว้ในแบบที่ 2 คือเก็บไว้ในไฟล์ (log file) แล้วดูข้อผิดพลาดจากในไฟล์

ตัวอย่างข้อผิดพลาดในการเขียน PHP เช่น พิมพ์เครื่องหมาย : แทนที่เป็น ;

$ cat /var/www/html/test.php
<?php

print 'hello':

?>

แสดงข้อผิดพลาดผ่านหน้าเว็บ (display_errors)

PHP เวอร์ชั่นหลังๆ จะปิดการแสดงข้อผิดพลาดผ่านหน้าเว็บ หากต้องการเปิดคุณสมบัตินี้ทำได้สองวิธีคือ

1. แก้ไฟล์ /etc/php.ini จะมีผลทั้งเซิร์ฟเวอร์

ออปชั่นที่ต้องแก้ไขคือ “display_errors”

• “On” หากต้องการเปิดการแสดงผลข้อผิดพลาดผ่านหน้าเว็บ เหมาะสำหรับการพัฒนาโปรแกรม (development)
• “Off” หากไม่ต้องการแสดงผลข้อผิดพลาดผ่านหน้าเว็บ สำหรับระบบที่ใช้งานจริงแล้ว (production)

ตัวอย่างการคอนฟิกในไฟล์ /etc/php.ini

...
display_errors = On
...

หลังจากแก้ไขไฟล์ ต้องรีโหลด Web Server เพื่อให้คอนฟิกใหม่มีผล

# service httpd reload
Reloading httpd:                                           [  OK  ]

ตัวอย่างการแสดงผลข้อผิดพลาดผ่านหน้าเว็บ

2. หากไม่สามารถแก้ไขไฟล์ /etc/php.ini ได้ สามารถใช้ฟังก์ชั่น “ini_set” เพื่อเปิดคุณสมบัตินี้ได้

ตัวอย่างการใช้ฟังก์ชั่น “ini_set” เพื่อตั้งค่าคอนฟิก “display_errors”

<?php

ini_set('display_errors', TRUE);
...
?>

เก็บข้อผิดพลาดไว้ในไฟล์ (error_log)

เมื่อระบบใช้งานจริง (production) แล้ว แนะนำให้ปิดการแสดงผลข้อผิดพลาดผ่านหน้าเว็บ แต่ให้เก็บไว้ในไฟล์ ไว้ดูย้อนหลังได้

ตัวอย่างคอนฟิกให้เก็บข้อผิดพลาดของการรัน PHP ไว้ในไฟล์ /var/log/httpd/php_errors.log

...
html_errors = Off
log_errors = On
error_log = /var/log/httpd/php_errors.log
...

ต้องสร้างไฟล์สำหรับเก็บ และตั้งค่าเจ้าของไฟล์ (owner) เพื่อให้โปรเซสเว็บเซิร์ฟเวอร์ เช่น apache เขียนไฟล์ได้

# touch /var/log/httpd/php_errors.log
# chown apache /var/log/httpd/php_errors.log

หลังจากแก้ไขไฟล์ ต้องรีโหลด Web Server เพื่อให้คอนฟิกใหม่มีผล

# service httpd reload
Reloading httpd:                                           [  OK  ]

ตัวอย่างข้อผิดพลาดที่ถูกเก็บไว้ในไฟล์

# tail -f /var/log/httpd/php_errors.log
[12-Feb-2010 12:49:25] PHP Parse error:  syntax error, unexpected ':' in /var/www/html/test.php on line 3

หรือถ้าต้องการเก็บไว้ใน syslog ก็แก้คอนฟิก “error_log” ให้เป็น syslog ได้

...
html_errors = Off
log_errors = On
error_log = syslog
...

ตัวอย่างการแสดงผลในไฟล์ /var/log/messages

# tail -f /var/log/messages
Feb 12 15:05:08 web httpd: PHP Parse error:  syntax error, unexpected ':' in /var/www/html/test.php on line 3

mysql> SELECT * FROM groups;
+----------+------------+
| group_id | group_name |
+----------+------------+
|      101 | Accounting |
|      102 | Engineer   |
|      103 | IT         |
|      104 | Manager    |
+----------+------------+
4 rows in set (0.00 sec)

mysql> SELECT * FROM users;
+---------+----------+-----------+
| user_id | group_id | user_name |
+---------+----------+-----------+
|     501 |      101 | Ms.A      |
|     502 |      102 | Ms.B      |
|     503 |      102 | Mr.C      |
|     504 |      103 | Mr.D      |
|     505 |      104 | Mr.E      |
+---------+----------+-----------+
5 rows in set (0.00 sec)

การ DELETE ข้อมูล

หลังจากใส่ FOREIGN KEY ในตาราง users เรียบร้อยแล้ว ทดสอบการลบ DELETE กลุ่ม ‘IT’ ออกจาก table ‘groups’

mysql> DELETE FROM groups WHERE group_id='103';
ERROR 1451 (23000): Cannot delete or update a parent row: a foreign key constraint fails
(`test_db`.`users`, CONSTRAINT `users_ibfk_1` FOREIGN KEY (`group_id`) REFERENCES `groups` (`group_id`))

ข้อมูลกลุ่ม ‘IT’ ยังอยู่ใน table ‘groups’

mysql> SELECT * FROM groups;
+----------+------------+
| group_id | group_name |
+----------+------------+
|      101 | Accounting |
|      102 | Engineer   |
|      103 | IT         |
|      104 | Manager    |
+----------+------------+
4 rows in set (0.00 sec)

เราไม่สามารถลบ group ‘IT’ ได้ เนื่องจากมีการอ้างอิงจาก table ‘users’

หากต้องการจะลบ ต้องแก้ไขข้อมูลที่มีการอ้างอิงมายัง group ‘IT’ นี้ (group_id=103) เช่นในที่นี้ต้องเปลี่ยน group_id ของ ‘Mr.D’ ไปเป็นกลุ่มอื่น เช่นเปลี่ยนเป็น กลุ่ม ‘Engineer’

ตรวจสอบว่าใครอยู่ group ‘IT’ บ้าง

mysql> SELECT * FROM users WHERE group_id=103;
+---------+----------+-----------+
| user_id | group_id | user_name |
+---------+----------+-----------+
|     504 |      103 | Mr.D      |
+---------+----------+-----------+
1 row in set (0.00 sec)

เปลี่ยนกลุ่มของ ‘MR.D’ เป็น Engineer

mysql> UPDATE users SET group_id=102 WHERE user_id=504;
Query OK, 0 rows affected (0.00 sec)
Rows matched: 1  Changed: 0  Warnings: 0

ตรวจสอบว่าใครอยู่ group ‘IT’ อีกครั้ง

mysql> SELECT * FROM users WHERE group_id=103;
Empty set (0.00 sec)

ทดสอบการลบกลุ่ม IT

mysql> DELETE FROM groups WHERE group_id=103;
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)

ครั้งนี้จะสามารถลบได้แล้ว เพราะไม่มี user คนไหนอยู่ในกลุ่มนี้แล้ว

การ INSERT, UPDATE ข้อมูล

จะด้วยความผิดพลาดของโปรแกรมหรือตั้งใจ สมมติเราเพิ่ม users ใหม่ แล้วตั้ง group_id=109 ซึ่งไม่มีอยู่ใน table ‘groups’

mysql> INSERT INTO users (user_id, group_id, user_name) VALUES (506, 109, 'Mr.X');
ERROR 1452 (23000): Cannot add or update a child row: a foreign key constraint fails
(`test_db`.`users`, CONSTRAINT `users_ibfk_1` FOREIGN KEY (`group_id`) REFERENCES `groups` (`group_id`))

เราจะไม่สามารถ INSERT ข้อมูลแบบนี้ได้ ต้องไปสร้าง group_id 109 ใน table ‘groups’ ก่อน

เช่นเดียวกัน เราไม่สามารถ UPDATE ข้อมูลที่ไม่ถูกต้องได้

mysql> UPDATE users SET group_id=109 WHERE user_id=505;
ERROR 1452 (23000): Cannot add or update a child row: a foreign key constraint fails
(`test_db`.`users`, CONSTRAINT `users_ibfk_1` FOREIGN KEY (`group_id`) REFERENCES `groups` (`group_id`))

การ DROP TABLE

หากยังมีการอ้างอิงฟิลด์ข้อมูลอยู่ เราไม่สามารถ DROP TABLE ที่ยังมีข้อมูลอ้างอิงอยู่ได้ เช่นในที่นี้เราไม่สามารถ DROP TABLE groups ได้

mysql> DROP TABLE groups;
ERROR 1217 (23000): Cannot delete or update a parent row: a foreign key constraint fails

ถึงแม้ไม่มีข้อมูล rows ใดเลยใน users ก็ไม่สามารถ DROP TABLE groups ได้

mysql> DELETE FROM users;
Query OK, 5 rows affected (0.00 sec)

mysql> DROP TABLE groups;
ERROR 1217 (23000): Cannot delete or update a parent row: a foreign key constraint fails

ข้อมูลอ้างอิง

• การสร้าง FOREIGN KEY Constraints ใน MySQL

MySQL สนับสนุนคุณสมบัติการใช้ FOREIGN KEY Constraints เพื่อแก้ไขปัญหานี้ได้ แต่ต้องใช้ table เป็นแบบ InnoDB ในบทความนี้ขออธิบายปัญหาที่เกิดขึ้น พร้อมยกตัวอย่างวิธีการใช้ FOREIGN KEY Constraints เพื่อป้องกันปัญหาได้

ตัวอย่างเช่น ต้องการสร้างฐานข้อมูลสำหรับเก็บชื่อ users และแต่ละคนเป็นสมาชิกได้ 1 กลุ่มจากตาราง groups เริ่มต้นออกแบบ table ง่ายๆ ได้ดังนี้

mysql> CREATE TABLE groups (
 group_id     INT UNSIGNED NOT NULL,
 group_name   VARCHAR(255),
 PRIMARY KEY    (group_id)
);

mysql> CREATE TABLE users (
 user_id      INT UNSIGNED NOT NULL,
 group_id     INT UNSIGNED NOT NULL,
 user_name    VARCHAR(255),
 PRIMARY KEY    (user_id)
);

ใส่ข้อมูลทดสอบดังนี้

mysql> INSERT INTO groups (group_id, group_name) VALUES
 (101, 'Accounting'),
 (102, 'Engineer'),
 (103, 'IT'),
 (104, 'Manager');

mysql> INSERT INTO users (user_id, group_id, user_name) VALUES
 (501, 101, 'Ms.A'),
 (502, 102, 'Ms.B'),
 (503, 102, 'Mr.C'),
 (504, 103, 'Mr.D'),
 (505, 104, 'Mr.E');

จากฐานข้อมูลตัวอย่าง เราใช้ฟิลด์ group_id ในการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่าง groups และ users เพื่อระบุว่า แต่ละ users อยู่ใน group ใด

หากมีการแก้ไขข้อมูล เช่นต้องการลบ (DELETE) ข้อมูล group ที่ชื่อ ‘IT’ ออกจากฐานข้อมูล หากไม่มีวิธีการตรวจสอบ ไปลบแค่จากตาราง ‘groups’ จะทำให้ ข้อมูลของ ‘Mr.D’ ในตาราง ‘users’ มีปัญหาทันที เพราะไม่สามารถอ้างอิงกลับมายังชื่อ group ได้

โดยดีฟอลต์ การสร้าง table ใน MySQL หากไม่มีการระบุชนิด ในคำสั่ง ‘CREATE TABLE’ ตารางที่สร้างได้จะเป็นแบบ MyISAM ซึ่งไม่สามารถสร้าง FOREIGN KEY ได้

สามารถใช้คำสั่ง ‘SHOW ENGINES’ ใน mysql เพื่อตรวจสอบชนิดของ table ที่สร้างได้

mysql> SHOW ENGINES;
+------------+---------+------------------------------------------------------------+--------------+------+------------+
| Engine     | Support | Comment                                                    | Transactions | XA   | Savepoints |
+------------+---------+------------------------------------------------------------+--------------+------+------------+
| ndbcluster | NO      | Clustered, fault-tolerant tables                           | NULL         | NULL | NULL       |
| MRG_MYISAM | YES     | Collection of identical MyISAM tables                      | NO           | NO   | NO         |
| CSV        | YES     | CSV storage engine                                         | NO           | NO   | NO         |
| MyISAM     | DEFAULT | Default engine as of MySQL 3.23 with great performance     | NO           | NO   | NO         |
| InnoDB     | YES     | Supports transactions, row-level locking, and foreign keys | YES          | YES  | YES        |
| MEMORY     | YES     | Hash based, stored in memory, useful for temporary tables  | NO           | NO   | NO         |
+------------+---------+------------------------------------------------------------+--------------+------+------------+

ถ้าจะใช้ FOREIGN KEY ได้นั้น table ที่มีการอ้างอิงกันทั้งหมด ต้องเป็นชนิด InnoDB คือต้องระบุออปชั่น ENGINE=InnoDB เวลาสร้าง table

เมื่อสร้างเป็น InnoDB แล้ว ระบุฟิลด์ที่ต้องการตรวจสอบ constraints ใน table ที่ใช้อ้างอิงไปยัง table อื่น

เช่นในที่นี้เราต้องการให้ table ‘users’ ใช้ฟิลด์ชื่อ group_id เพื่ออ้างอิงไปยัง table ‘groups’ เราต้องระบุ FOREIGN KEY ใน table ‘users’

วิธีการระบุการอ้างอิง FOREIGN KEY ฟิลด์ ‘group_id’ จาก table ‘groups’

FOREIGN KEY (group_id) REFERENCES groups(group_id)

วิธีการเปลี่ยน table จาก MyISAM ให้เป็น InnoDB และเพิ่ม FOREIGN KEY ทำได้ 2 วิธี

 1. ใช้คำสั่ง ‘ALTER TABLE’ เพื่อแก้ไข
 2. ใช้คำสั่ง ‘DROP TABLE’ ทิ้งไปแล้วสร้างใหม่ แต่ข้อมูลที่มีอยู่จะหายหมด

ใช้คำสั่ง ALTER TABLE เพื่อเปลี่ยนชนิดเป็น InnoDB

เราสามารถใช้คำสั่ง ‘ALTER TABLE’ เพื่อเปลี่ยนชนิดของ table หรือแก้ไขฟิลด์ต่างๆ ได้

การใช้คำสั่ง ALTER TABLE เพื่อเปลี่ยนชนิด table เป็นแบบ InnoDB

mysql> ALTER TABLE groups ENGINE=InnoDB;
Query OK, 4 rows affected (0.01 sec)
Records: 4  Duplicates: 0  Warnings: 0

mysql> ALTER TABLE users ENGINE=InnoDB;
Query OK, 5 rows affected (0.01 sec)
Records: 5  Duplicates: 0  Warnings: 0

เพิ่ม FOREIGN KEY ใน table ‘users’

mysql> ALTER TABLE `users` ADD FOREIGN KEY (group_id) REFERENCES groups(group_id);
Query OK, 5 rows affected (0.01 sec)
Records: 5  Duplicates: 0  Warnings: 0

หมายเหตุ ต้องดูผลลัพธ์การใช้คำสั่ง ALTER TABLE ด้วย ว่าการเปลี่ยนแปลง table สำเร็จหรือไม่

ลบแล้วสร้าง TABLE ใหม่แบบ InnoDB และใช้ FOREIGN KEY

ใช้คำสั่ง DROP TABLE เพื่อลบ table ‘users’

mysql> DROP TABLE users;
mysql> DROP TABLE groups;

ใช้คำสั่ง CREATE TABLE เพื่อสร้าง table ใหม่ แล้ว ใส่ข้อมูลลงไปเหมือนเดิม

mysql> CREATE TABLE groups (
 group_id     INT UNSIGNED NOT NULL,
 group_name   VARCHAR(255),
 PRIMARY KEY    (group_id)
) ENGINE=InnoDB;

mysql> INSERT INTO groups (group_id, group_name) VALUES
 (101, 'Accounting'),
 (102, 'Engineer'),
 (103, 'IT'),
 (104, 'Manager');

mysql> CREATE TABLE users (
 user_id      INT UNSIGNED NOT NULL,
 group_id     INT UNSIGNED NOT NULL,
 user_name    VARCHAR(255),
 PRIMARY KEY    (user_id),
 FOREIGN KEY (group_id) REFERENCES groups(group_id)
) ENGINE=InnoDB;

mysql> INSERT INTO users (user_id, group_id, user_name) VALUES
 (501, 101, 'Ms.A'),
 (502, 102, 'Ms.B'),
 (503, 102, 'Mr.C'),
 (504, 103, 'Mr.D'),
 (505, 104, 'Mr.E');

สังเกตสิ่งที่เพิ่มขึ้น

ข้อมูลอ้างอิง

• MySQL 5.1 Reference Manual :: 13.6.4.4 FOREIGN KEY Constraints
• ทดสอบ FOREIGN KEY Constraints ใน MySQL

ในตอนที่ 2 นี้จะแสดงตัวอย่างการคอนฟิกค่า ODBC เพื่อจะเชื่อมต่อเข้ากับ Database Server และตัวอย่างการใช้โปรแกรม Excel เพื่อดึงข้อมูลมาจากฐานข้อมูล MySQL

คอนฟิก ODBC

การคอนฟิก ODBC บน Windows จะเป็นการสร้าง DSN (Data Source Name) ซึ่งสามารถเริ่มต้นทำได้โดยไปที่

Control Panel –> Administrative Tools –> Data Sources (ODBC)

เลือก driver เป็นแบบ MySQL ODBC 5.1 Driver 

ใส่ค่าพารามิเตอร์สำหรับการเชื่อมต่อฐานข้อมูล

Data Source Name : ตั้งชื่อ DSN
Server : ชื่อ Hostname หรือ IP Address ของ Database Server
Port : พอร์ตของ MySQL ดีฟอลต์ 3306
User : Username สำหรับการล็อกเข้าฐานข้อมูล
Password : รหัสผ่าน
Database : ชื่อ Database ที่ต้องการ 

หากใส่ข้อมูล Server, User, Password ถูกต้อง จะสามารถเลือกชื่อ Database ในช่อง Database ได้

ตัวอย่างผลลัพธ์จากการกดปุ่ม [Test]

หลังจากคอนฟิกเรียบร้อย จะมีชื่อ DSN ที่เพิ่มขึ้น

 ทดลองดึงข้อมูลด้วย Excel

เพื่อความง่ายในการทดสอบ จะใช้ Microsoft Excel  

 เปิดโปรแกรม Excel

เลือกเมนู Data –> Import External Data –> Import Data จะมีหน้าต่าง “Select Data Source” แสดงขึ้นมา

เลือก “+Connect to New Data Source.odc” แล้วกดปุ่ม [Open]

หน้าจอ Wizard ช่วยในการคอนฟิก เลือก “ODBC DSN”

เลือกชื่อ Data Source ที่คอนฟิกไว้แล้ว

เลือกชื่อ Database และ Table ที่ต้องการจะดึงข้อมูล

สามารถเซฟคอนฟิกที่สร้างไว้ เป็นไฟล์ เพื่อสะดวกในการดึงข้อมูลครั้งต่อไปได้

 เลือกช่องใส่ข้อมูลใน Excel แล้วกด [OK]

 ตัวอย่างผลลัพธ์การดึงข้อมูลจาก MySQL ผ่าน ODBC แล้วแสดงใน Excel

ข้อมูลอ้างอิง

• ติดตั้งและคอนฟิก MySQL ODBC ตอนที่ 1

ในตอนแรกจะเป็นการสร้างตัวอย่างฐานข้อมูลสำหรับการทดสอบ และการติดตั้งโปรแกรม ODBC

สร้างฐานข้อมูลสำหรับทดสอบ

เพื่อการทดสอบการเชื่อมต่อ ODBC เราจะสร้าง User, Password, Database และ Table สำหรับการทดสอบ บน Database Server โดยมีรายละเอียดดังนี้

Database Name:    myodbc_test
User:                          myodbc
Password:               password
Table Name:          test01

ตัวอย่างการใช้คำสั่งเพื่อสร้างฐานข้อมูลสำหรับทดสอบ

mysql> CREATE DATABASE myodbc_test;
mysql> GRANT ALL ON myodbc_test.* TO 'myodbc' IDENTIFIED BY 'password';
mysql> USE myodbc_test;

mysql> CREATE TABLE `test01` (
  `id`      INTEGER UNSIGNED NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `name`    VARCHAR(255),
  `email`   VARCHAR(255),
  PRIMARY KEY  (`id`)
) ENGINE=MyISAM;

mysql> INSERT INTO test01 (id, name, email) VALUES (NULL, 'user01', 'user01@email.com');
mysql> INSERT INTO test01 (id, name, email) VALUES (NULL, 'user02', 'user02@email.com');
mysql> INSERT INTO test01 (id, name, email) VALUES (NULL, 'user03', 'user03@email.com');

mysql> SELECT * FROM test01;
+----+--------+------------------+
| id | name   | email            |
+----+--------+------------------+
|  1 | user01 | user01@email.com |
|  2 | user02 | user02@email.com |
|  3 | user03 | user03@email.com |
+----+--------+------------------+

ดาวน์โหลดและติดตั้ง

ดาวน์โหลดโปรแกรม MySQL Connector/ODBC 5.1 ได้จาก http://dev.mysql.com/downloads/connector/odbc/5.1.html

เพื่อความง่ายแนะนำให้เลือกแบบ Windows MSI Installer (x86)

หมายเหตุ เวอร์ชั่นล่าสุดที่เขียนบทความคือ 5.1.6 ชื่อไฟล์คือ mysql-connector-odbc-5.1.6-win32.msi

 คลิ้กที่ไฟล์เพื่อรันติดตั้งโปรแกรม

เลือก Setup Type เป็นแบบ Custom

เลือกทุก features แล้วกด [Next]

 กดปุ่ม [Install]

หน้าจอแสดงกำลังติดตั้งโปรแกรม 

ติดตั้งเสร็จสิ้น 

ข้อมูลอ้างอิง

• MySQL Connector/ODBC 5.1

Rails เป็น web framework ประกอบด้วยส่วน (components) ต่างๆ ซึ่งสามารถนำไปสร้างเป็น Web Application ได้เลย เพียงแค่รันไม่กี่คำสั่งเท่านั้น

ดาวน์โหลดไฟล์ rpm และติดตั้ง

ไฟล์ RPM ที่ต้องใช้สำหรับติดตั้ง Ruby on Rails

ruby-rdoc-1.8.6.287-8.fc11.x86_64.rpm
rubygems-1.3.1-2.fc11.noarch.rpm
rubygem-activesupport-2.3.2-1.fc11.noarch.rpm
rubygem-actionpack-2.3.2-1.fc11.noarch.rpm
rubygem-actionmailer-2.3.2-1.fc11.noarch.rpm
rubygem-activerecord-2.3.2-1.fc11.noarch.rpm
rubygem-activeresource-2.3.2-1.fc11.noarch.rpm
rubygem-rake-0.8.4-1.fc11.noarch.rpm
rubygem-rails-2.3.2-2.fc11.noarch.rpm
rubygem-sqlite3-ruby-1.2.4-2.fc11.x86_64.rpm

ใช้คำสั่ง rpm เพิ่มติดตั้ง packages ตามลำดับต่อไปนี้

[root@fc11-64a ~]# rpm -ivh ruby-rdoc-1.8.6.287-8.fc11.x86_64.rpm
[root@fc11-64a ~]# rpm -ivh rubygems-1.3.1-2.fc11.noarch.rpm
[root@fc11-64a ~]# rpm -ivh rubygem-activesupport-2.3.2-1.fc11.noarch.rpm
[root@fc11-64a ~]# rpm -ivh rubygem-actionpack-2.3.2-1.fc11.noarch.rpm
[root@fc11-64a ~]# rpm -ivh rubygem-actionmailer-2.3.2-1.fc11.noarch.rpm
[root@fc11-64a ~]# rpm -ivh rubygem-activerecord-2.3.2-1.fc11.noarch.rpm
[root@fc11-64a ~]# rpm -ivh rubygem-activeresource-2.3.2-1.fc11.noarch.rpm
[root@fc11-64a ~]# rpm -ivh rubygem-rake-0.8.4-1.fc11.noarch.rpm
[root@fc11-64a ~]# rpm -ivh rubygem-rails-2.3.2-2.fc11.noarch.rpm
[root@fc11-64a ~]# rpm -ivh rubygem-sqlite3-ruby-1.2.4-2.fc11.x86_64.rpm

ทดสอบสร้าง Blog ด้วย Rails

ตัวอย่างต่อไปนี้ แสดงวิธีการสร้าง Web Application ด้วย Rails

สร้างไดเร็คทอรีสำหรับเก็บ application

[root@fc11-64a ~# cd /var/www/html/
[root@fc11-64a html]# mkdir rails
[root@fc11-64a html]# cd rails/

ใช้คำสั่ง rails เพื่อสร้าง application ขึ้นมา ในที่นี้ตั้งชื่อว่า blog

[root@fc11-64a rails]# rails blog
      create
      create  app/controllers
      create  app/helpers
      create  app/models
      create  app/views/layouts
      create  config/environments
      create  config/initializers
      create  config/locales
      create  db
      create  doc
      create  lib
      create  lib/tasks
      create  log
      create  public/images
      create  public/javascripts
      create  public/stylesheets
      create  script/performance
      create  test/fixtures
      create  test/functional
      create  test/integration
      create  test/performance
      create  test/unit
      create  vendor
      create  vendor/plugins
      create  tmp/sessions
      create  tmp/sockets
      create  tmp/cache
      create  tmp/pids
      create  Rakefile
      create  README
      create  app/controllers/application_controller.rb
      create  app/helpers/application_helper.rb
      create  config/database.yml
      create  config/routes.rb
      create  config/locales/en.yml
      create  config/initializers/backtrace_silencers.rb
      create  config/initializers/inflections.rb
      create  config/initializers/mime_types.rb
      create  config/initializers/new_rails_defaults.rb
      create  config/initializers/session_store.rb
      create  config/environment.rb
      create  config/boot.rb
      create  config/environments/production.rb
      create  config/environments/development.rb
      create  config/environments/test.rb
      create  script/about
      create  script/console
      create  script/dbconsole
      create  script/destroy
      create  script/generate
      create  script/runner
      create  script/server
      create  script/plugin
      create  script/performance/benchmarker
      create  script/performance/profiler
      create  test/test_helper.rb
      create  test/performance/browsing_test.rb
      create  public/404.html
      create  public/422.html
      create  public/500.html
      create  public/index.html
      create  public/favicon.ico
No such file or directory - /usr/lib/ruby/gems/1.8/gems/rails-2.3.2/bin/../lib/rails_generator/generators/applications/app/../../../../../html/favicon.ico

คำสั่ง rails จะสร้างไดเร็คทอรีชื่อ blog สำหรับเก็บไฟล์ของ application ที่สร้างขึ้น พร้อมทั้งไดเร็คทอรีย่อยต่างๆ

[root@fc11-64a rails]# ls -l
total 0
drwxr-xr-x 13 root root 156 2009-09-19 12:29 blog

[root@fc11-64a rails]# ls -l blog/
total 16
drwxr-xr-x 6 root root    63 2009-09-19 12:29 app
drwxr-xr-x 5 root root   128 2009-09-19 12:29 config
drwxr-xr-x 2 root root     6 2009-09-19 12:29 db
drwxr-xr-x 2 root root     6 2009-09-19 12:29 doc
drwxr-xr-x 3 root root    18 2009-09-19 12:29 lib
drwxr-xr-x 2 root root     6 2009-09-19 12:29 log
drwxr-xr-x 5 root root   135 2009-09-19 12:29 public
-rw-r--r-- 1 root root   307 2009-09-19 12:29 Rakefile
-rw-r--r-- 1 root root 10011 2009-09-19 12:29 README
drwxr-xr-x 3 root root   134 2009-09-19 12:29 script
drwxr-xr-x 7 root root   106 2009-09-19 12:29 test
drwxr-xr-x 6 root root    58 2009-09-19 12:29 tmp
drwxr-xr-x 3 root root    20 2009-09-19 12:29 vendor

เข้าไปในไดเร็คทอรี blog แล้วรันคำสั่ง rake เพื่อสร้าง database สำหรับเก็บข้อมูลของ application blog

โดยดีฟอลต์จะใช้ฐานข้อมูล SQLite version 3 (sqlite3) ดูคอนฟิก database ได้ในไฟล์ “config/database.yml”

[root@fc11-64a rails]# cd blog

[root@fc11-64a blog]# cat config/database.yml
# SQLite version 3.x
#   gem install sqlite3-ruby (not necessary on OS X Leopard)
development:
  adapter: sqlite3
  database: db/development.sqlite3
  pool: 5
  timeout: 5000
...

[root@fc11-64a blog]# rake db:create
(in /var/www/html/rails/blog)

ไฟล์ database ของ sqlite3 ที่ถูกสร้างขึ้นจะถูกเก็บไว้ใน “db/”

[root@fc11-64a blog]# ls -l db/
total 0
-rw-r--r-- 1 root root 0 2009-09-19 12:35 development.sqlite3

ใช้คำสั่ง script/generate เพื่อสร้าง controller และ view ของ application

[root@fc11-64a blog]# script/generate controller home index
      exists  app/controllers/
      exists  app/helpers/
      create  app/views/home
      exists  test/functional/
      create  test/unit/helpers/
      create  app/controllers/home_controller.rb
      create  test/functional/home_controller_test.rb
      create  app/helpers/home_helper.rb
      create  test/unit/helpers/home_helper_test.rb
      create  app/views/home/index.html.erb

 รันคำสั่ง script/server เพื่อสตาร์ตเว็บเซิร์ฟเวอร์ของ application ที่สร้างขึ้น

หมายเหตุ

• โดยดีฟอลต์ Rails จะรันเว็บเซิร์ฟเวอร์ของตัวเองที่พอร์ต 3000 ไม่ได้ใช้ Apache

• คำสั่งรันเซิร์ฟเวอร์นี้ หน้าจอจะค้างที่ console เพื่อแสดงเหตุการณ์ (log) ต่างๆ เมื่อมีการเรียกใช้

[root@fc11-64a blog]# script/server
=> Booting WEBrick
=> Rails 2.3.2 application starting on http://0.0.0.0:3000
=> Call with -d to detach
=> Ctrl-C to shutdown server
[2009-09-19 13:02:23] INFO  WEBrick 1.3.1
[2009-09-19 13:02:23] INFO  ruby 1.8.6 (2008-08-11) [x86_64-linux]
[2009-09-19 13:02:23] INFO  WEBrick::HTTPServer#start: pid=2351 port=3000

ทดสอบใช้ Browser เรียกเข้ามาที่เครื่อง ระบุ IP และพอร์ต 3000

ตัวอย่าง log ที่แสดงออกหน้าจอ console

Processing ApplicationController#index (for 10.3.3.1 at 2009-09-19 13:02:42) [GET]

ActionController::RoutingError (No route matches "/javascripts/prototype.js" with {:method=>:get}):
  /usr/lib/ruby/1.8/webrick/httpserver.rb:104:in `service'
  /usr/lib/ruby/1.8/webrick/httpserver.rb:65:in `run'
  /usr/lib/ruby/1.8/webrick/server.rb:173:in `start_thread'
  /usr/lib/ruby/1.8/webrick/server.rb:162:in `start'
  /usr/lib/ruby/1.8/webrick/server.rb:162:in `start_thread'
  /usr/lib/ruby/1.8/webrick/server.rb:95:in `start'
  /usr/lib/ruby/1.8/webrick/server.rb:92:in `each'
  /usr/lib/ruby/1.8/webrick/server.rb:92:in `start'
  /usr/lib/ruby/1.8/webrick/server.rb:23:in `start'
  /usr/lib/ruby/1.8/webrick/server.rb:82:in `start'

Rendering rescues/layout (not_found)

หากต้องการยกเลิก (stop) เว็บเซิร์ฟเวอร์ ให้กดปุ่ม [Ctrl-C] ที่ Console

[Ctrl-C]
^C
[2009-09-19 13:06:18] INFO  going to shutdown ...
[2009-09-19 13:06:18] INFO  WEBrick::HTTPServer#start done.
Exiting

ข้อมูลอ้างอิง

• ติดตั้ง Ruby บน Fedora 11
• Ruby Programming Language
• Getting Started with Rails
• Fedora 11 Everything (x86_64)

ในโลกของการเขียนโปรแกรมก็เช่นเดียวกัน มีภาษาเกิดขึ้นใหม่ๆ รวมทั้งเทคนิค วิธีการพัฒนาโปรแกรม เพื่อช่วยให้โปรแกรมเมอร์สามารถพัฒนาโปรแกรม หรือเขียนโปรแกรมได้ง่าย รวดเร็วกว่าเดิม

Ruby เป็นอีกภาษาหนึ่ง ที่คนสร้างเริ่มต้น นำข้อดีของภาษาต่างๆ มารวมกัน (สามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ About Ruby)

ในที่นี้คงไม่อธิบายรายละเอียดของ Ruby แต่จะกล่าวถึงในแง่ของผู้ดูแลระบบ คือวิธีการติดตั้งโปรแกรมต่างๆ ที่จำเป็น เพื่อให้ผู้ใช้งานหรือโปรแกรมเมอร์สามารถพัฒนาโปรแกรมด้วย Ruby ได้

เช่นเดียวกับภาษาอื่นๆ เช่น Perl, PHP การเขียนโปรแกรมด้วย Ruby สามารถรันบน Text Console หรือจะรันผ่าน Web ก็ได้

บทความนี้ขอเริ่มด้วยวิธีการติดตั้ง ruby พื้นฐาน เพื่อรันผ่าน Console

ดาวน์โหลดไฟล์ rpm และติดตั้ง Ruby

แผ่นดีวีดีติดตั้ง Fedora 11 ไม่มีไฟล์ RPM สำหรับติดตั้ง ruby อยู่เลย ต้องดาวน์โหลดไฟล์ RPM มาจาก ‘Fedora 11 Everything”

ไฟล์ RPM ที่ต้องใช้สำหรับติดตั้ง ruby พื้นฐาน

ruby-libs-1.8.6.287-8.fc11.x86_64.rpm
ruby-1.8.6.287-8.fc11.x86_64.rpm
ruby-irb-1.8.6.287-8.fc11.x86_64.rpm

ใช้คำสั่ง rpm เพิ่มติดตั้ง packages

[root@fc11-64a ~]# rpm -i ruby-libs-1.8.6.287-8.fc11.x86_64.rpm
[root@fc11-64a ~]# rpm -i ruby-1.8.6.287-8.fc11.x86_64.rpm
[root@fc11-64a ~]# rpm -i ruby-irb-1.8.6.287-8.fc11.x86_64.rpm

ทดสอบการเขียนภาษา ruby

วิธีการทดสอบการเขียนด้วยภาษา ruby สามารถทำได้ง่ายๆ คือรันคำสั่ง ruby แล้วพิมพ์คำสั่งต่างๆ ลงไป เมื่อเขียนเสร็จต้องการรันโปรแกรม ก็กด [Ctrl-D]

ตัวอย่างการเขียนเพื่อเก็บข้อความลงตัวแปรและแสดงผลออกหน้าจอ

[root@fc11-64a ~]# ruby
say = "I love Ruby"
puts say
[Ctrl-D]
I love Ruby

หลังจากกด [Ctrl-D] ผลของการรันโปรแกรมก็จะแสดงออกมา
หรือจะเขียนเป็นไฟล์ แล้วใช้คำสั่ง ruby รันก็ได้ผลเช่นเดียวกัน

[root@fc11-64a ~]# cat test.rb
say = "I love Ruby"
puts say

[root@fc11-64a ~]# ruby test.rb
I love Ruby

ข้อมูลอ้างอิง

• Ruby Programming Language
• About Ruby
• Fedora 11 Everything (x86_64)
• ติดตั้ง Ruby on Rails บน Fedora 11

ปัญหาที่เจอคือเวลาสร้างรายชื่ออุปกรณ์ แล้วต้องการเรียง IP Address จากมากไปน้อย ผลลัพธ์ที่แสดงออกมาจะไม่ถูกต้องตามที่ต้องการ

ตัวอย่างโครงสร้าง table ที่เก็บข้อมูล

mysql> DESCRIBE devices;
+-----------+------------------+------+-----+---------+----------------+
| Field     | Type             | Null | Key | Default | Extra          |
+-----------+------------------+------+-----+---------+----------------+
| device_id | int(10) unsigned | NO   | PRI | NULL    | auto_increment |
| device_ip | varchar(15)      | YES  |     | NULL    |                |
+-----------+------------------+------+-----+---------+----------------+
2 rows in set (0.00 sec)

ตัวอย่างข้อมูลที่เก็บ

mysql> SELECT * FROM devices;
+-----------+-----------------+
| device_id | device_ip       |
+-----------+-----------------+
|         1 | 192.168.3.9     |
|         2 | 192.168.10.20   |
|         3 | 192.168.1.1     |
|         4 | 192.168.200.254 |
|         5 | 192.168.5.132   |
+-----------+-----------------+
5 rows in set (0.00 sec)

ตัวอย่างผลลัพธ์จากการเรียง IP Address โดยใช้ ORDER BY

mysql> SELECT * FROM devices ORDER BY device_ip;
+-----------+-----------------+
| device_id | device_ip       |
+-----------+-----------------+
|         3 | 192.168.1.1     |
|         2 | 192.168.10.20   |
|         4 | 192.168.200.254 |
|         1 | 192.168.3.9     |
|         5 | 192.168.5.132   |
+-----------+-----------------+
5 rows in set (0.00 sec)

ผลลัพธ์ที่ได้ เนื่องจากฟิลด์ device_ip ถูกกำหนดเป็น VARCHAR ทำให้การใช้ ORDER BY จะเป็นเรียงตามตัวอักษร คือเรียง 1, 2, 3

เพื่อให้การผลลัพธ์การเรียงถูกต้อง จำเป็นต้องแปลง IP Address จาก VARCHAR ให้เป็น ค่าตัวเลข โดยใช้ฟังก์ชั่น INET_ATON ใน MySQL

ดูวิธีการใช้ฟังก์ชั่น INET_ATON ใน MySQL

mysql> HELP INET_ATON;
Name: 'INET_ATON'
Description:
Syntax:
INET_ATON(expr)

Given the dotted-quad representation of a network address as a string,
returns an integer that represents the numeric value of the address.
Addresses may be 4- or 8-byte addresses.

URL: http://dev.mysql.com/doc/refman/5.0/en/miscellaneous-functions.html

Examples:
mysql> SELECT INET_ATON('209.207.224.40');
        -> 3520061480

การเรียง IP Address โดยใช้ฟังก์ชั่น INET_ATON แปลงค่า

mysql> SELECT * FROM devices ORDER BY INET_ATON(device_ip);
+-----------+-----------------+
| device_id | device_ip       |
+-----------+-----------------+
|         3 | 192.168.1.1     |
|         1 | 192.168.3.9     |
|         5 | 192.168.5.132   |
|         2 | 192.168.10.20   |
|         4 | 192.168.200.254 |
+-----------+-----------------+
5 rows in set (0.01 sec)

ผลลัพธ์ที่ได้จะเรียงได้อย่างถูกต้อง

ฟังก์ชั่น MySQL ที่เกี่ยวข้อง

ฟังก์ชั่น INET_ATON แปลงจาก IP Address เป็นตัวเลข

mysql> SELECT INET_ATON('192.168.1.1');
+--------------------------+
| INET_ATON('192.168.1.1') |
+--------------------------+
|               3232235777 |
+--------------------------+
1 row in set (0.00 sec)

ฟังก์ชั่น INET_NTOA แปลงจากตัวเลขเป็น IP Address

mysql> SELECT INET_NTOA('3232235777');
+-------------------------+
| INET_NTOA('3232235777') |
+-------------------------+
| 192.168.1.1             |
+-------------------------+
1 row in set (0.00 sec)

ฟังก์ชั่น PHP ที่เกี่ยวข้อง

ฟังก์ชั่น ip2long แปลงจาก IP Address เป็นตัวเลข

print ip2long('192.168.1.1');

// return
3232235777

ฟังก์ชั่น long2ip แปลงจากตัวเลขเป็น IP Address

print long2ip('3232235777');

// return
192.168.1.1

ข้อมูลอ้างอิง

• MySQL 5.1 Reference Manual :: Miscellaneous Functions
• PHP: ip2long – Manual
• PHP: long2ip – Manual

ในบทความนี้ขอแนะนำวิธีการใช้คำสั่ง LOAD DATA INFILE ซึ่งเป็นคำสั่งใน MySQL เพื่อทำหน้าที่นี้โดยเฉพาะ และมีประสิทธิภาพ ความเร็วในการโหลดข้อมูลลงฐานข้อมูลสูงมาก

ในที่นี้จะเปรียบเทียบความเร็วการเขียนโปรแกรมแบบเปิดไฟล์แล้ววนลูปทีละบรรทัดเพื่อโหลดข้อมูล กับการใช้คำสั่ง LOAD DATA INFILE ทีเดียวเลย

ตัวอย่างข้อมูลที่ทดสอบ

ในการทดสอบ เราจะสร้าง table ขึ้นมาแบบง่ายๆ มี 3 column ดังนี้

CREATE TABLE test_load (
 id     INTEGER UNSIGNED AUTO_INCREMENT,
 dat1   INTEGER UNSIGNED,
 dat2   INTEGER UNSIGNED,
 PRIMARY KEY(id)
);

ส่วนไฟล์ข้อมูลที่เราจะโหลดทั้งหมด 10,000 บรรทัด มีสองฟิลด์คั่นด้วยเครื่องหมาย comma “,” ตัวอย่างไฟล์เป็นดังนี้

[user@db-server ~]$ cat data.txt
2436,156
1732,9161
3016,49
1833,963
5430,434
2092,3929
5430,444
4123,120
...

เปิดไฟล์ วนลูป แล้ว INSERT ข้อมูล

ตัวอย่างโปรแกรม PHP ที่เปิดไฟล์  วนลูปทีละบรรทัด แล้ว INSERT ข้อมูลลง MySQL

<?php

// connect database
mysql_connect("localhost", "db_user", "db_pass");
mysql_select_db("test");

$fname  = $argv[1];

// open file
$fh = fopen($fname, "r");

while ( $fline = fgetcsv($fh, "4096", ",") ) {
    $_dat1 = $fline[0];
    $_dat2 = $fline[1];

    // loop insert data
    $db_sql = "INSERT INTO test_load ( dat1, dat2 )  VALUES ( '$_dat1', '$_dat2' );";
    $db_res = mysql_query($db_sql) or die($db_sql);

}

fclose($fh);
?>

รันโปรแกรม และใช้คำสั่ง time เพื่อจับเวลาที่ใช้ในการรัน

[user@db-server ~]$ time php insert-data.php data.txt

real    0m0.898s
user    0m0.100s
sys     0m0.564s

ใช้คำสั่ง LOAD DATA INFILE

รูปแบบการใช้คำสั่ง LOAD DATA INFILE มีดังนี้

LOAD DATA [LOW_PRIORITY | CONCURRENT] [LOCAL] INFILE 'file_name'
    [REPLACE | IGNORE]
    INTO TABLE tbl_name
    [CHARACTER SET charset_name]
    [{FIELDS | COLUMNS}
        [TERMINATED BY 'string']
        [[OPTIONALLY] ENCLOSED BY 'char']
        [ESCAPED BY 'char']
    ]
    [LINES
        [STARTING BY 'string']
        [TERMINATED BY 'string']
    ]
    [IGNORE number LINES]
    [(col_name_or_user_var,...)]
    [SET col_name = expr,...]

คำอธิบายการใช้คำสั่งโดยย่อ

• INFILE ‘file_name’ ระบุว่าโหลดจากไฟล์ไหน 
• INTO TABLE tbl_name  ระบุชื่อ table ที่จะโหลดข้อมูลลง
• FIELDS TERMINATED BY ‘string’  แต่ละฟิลด์คั่นด้วยเครื่องหมายอะไร
• (col_name_or_user_var,…) ในกรณีที่โหลดไม่ครบทุกฟิลด์ตามโครงสร้างของ table ต้องมีการระบุด้วยว่าโหลดใส่ชื่อฟิลด์อะไรบ้างตามลำดับ

ตัวอย่างการเขียนโปรแกรม เพื่อโหลดข้อมูลจากไฟล์ ลง table ชื่อ test_load แต่ละฟิลด์คั่นด้วยเครื่องหมาย “,” และโหลดเฉพาะฟิลด์ที่ชื่อ dat1, dat2 ตามลำดับ

<?php

// connect database
mysql_connect("localhost", "db_user", "db_pass");
mysql_select_db("test");

$fname  = $argv[1];

// load data
$db_sql = "LOAD DATA LOCAL INFILE '$fname' INTO TABLE test_load
             FIELDS TERMINATED BY ',' ( dat1, dat2 );";
$db_res = mysql_query($db_sql) or die($db_sql);

?>

รันโปรแกรมเพื่อโหลดข้อมูลลง MySQL ใช้คำสั่ง time เพื่อจับเวลาที่ใช้ในการรันโปรแกรม

[user@db-server ~]$ time php load-data.php data.txt

real    0m0.117s
user    0m0.054s
sys     0m0.023s

สังเกตว่าเวลาที่ใช้ในการรันเพื่อโหลดข้อมูลด้วย LOAD DATA INFILE เร็วกว่าการ เปิดไฟล์และวนลูปมาก

ข้อมูลอ้างอิง

• MySQL 5.1 Reference Manual :: 12.2.6 LOAD DATA INFILE Syntax

เลือกชนิดการติดตั้ง ถ้าเป็นการติดตั้งใหม่ เลือกเป็น “New Install”

หน้าเว็บจะแสดงโปรแกรมต่างๆ ที่ Cacti เรียกใช้ หากมีครบทุกอย่างก็สามารถกดปุ่ม [Finish] ได้ 

  การล็อกอินครั้งแรก ใส่ User Name เป็น “admin” โดยไม่ต้องใส่ Password 

เพื่อความปลอดภัย ในการล็อกอินครั้งแรก โปรแกรม Cacti จะบังคับให้เปลียน Password

หลังจากล็อกอินเรียบร้อยแล้ว ก็จะขึ้นหน้าเว็บของ Cacti

เปิดการ polling

การติดตั้ง cacti โดยใช้ไฟล์ rpm จะติดตั้ง cron สำหรับการ poll data ทุกๆ 5 นาที ไว้ในไฟล์ /etc/cron.d/cacti เพียงแต่โดยดีฟอลต์จะปิดไว้ โดยใส่เครื่องหมาย ‘#’ ไว้หน้าบรรทัด

[root@fc11-64min ~]# cat /etc/cron.d/cacti
#*/5 * * * *    cacti   /usr/bin/php /usr/share/cacti/poller.php > /dev/null 2>&1

ต้องแก้ไขไฟล์นี้โดยเอาเครื่องหมาย ‘#’ ออก

[root@fc11-64min ~]# cat /etc/cron.d/cacti
*/5 * * * *    cacti   /usr/bin/php /usr/share/cacti/poller.php > /dev/null 2>&1 

ข้อมูลอ้างอิง

• ติดตั้ง Cacti บน Fedora 11 ตอนที่ 1
• ติดตั้ง Cacti บน Fedora 11 ตอนที่ 2