ในบทความนี้จะกล่าวถึงการแก้ไขคอนฟิกที่อยู่ไฟล์ mailbox ของ postfix และ dovecot ให้เก็บเป็นรูปแบบ Maildir ไว้ใน  home ของ user (qmail-style)

คอนฟิก Maildir ของ postfix

คอนฟิกของ postfix ที่ระบุที่อยู่ mailbox คือ “home_mailbox” ซึ่งดีฟอลต์คือ Mailbox หมายถึงเก็บไฟล์ mailbox ของ user ในรูปแบบ /var/spool/mail/user

การแก้ไขคอนฟิกให้เก็บเมล์ไว้แบบ Maildir ใน home ของ user 

home_mailbox = Maildir/

รันคำสั่ง service เพื่อรีโหลดเซอร์วิส postfix ให้คอนฟิกใหม่มีผล

[root@fc14-64a ~]# service postfix reload
Reloading postfix:                                         [  OK  ]

ล็อกอินด้วย user1 ทดสอบส่งเมล์ไปยัง user2

[user1@fc14-64a ~]$ mail user2
Subject: test maildir format
.
EOT
Null message body; hope that's ok

เปลี่ยนเป็นล็อกอินด้วย user2 สังเกตดู จะเห็นว่ามีไดเรคทอรี Maildir/ ถูกสร้างขึ้นใน home

[user2@fc14-64a ~]$ ls -l
total 0
drwx------ 5 user2 user2 36 Jan  3 06:17 Maildir

ลองใช้คำสั่ง mail เพื่ออ่านเมล์

[user2@fc14-64a ~]$ mail
No mail for user2

ไม่สามารถอ่านเมล์ได้ เป็นเพราะว่าคำสั่ง mail โดยดีฟอลต์จะไปอ่านไฟล์ mailbox จากค่าตัวแปร $MAIL จาก shell ของผู้ใช้

ตรวจสอบค่าตัวแปร $MAIL ใน shell

[user2@fc14-64a ~]$ echo $MAIL
/var/spool/mail/user2

การแก้ไข ต้องตั้งค่าตัวแปร MAIL ให้เป็นรูปแบบ Maildir

[user2@fc14-64a ~]$ MAIL=Maildir/

หมายเหตุ ตอนตั้งค่าตัวแปรใน shell ไม่ต้องมีเครื่องหมาย $ นำหน้าตัวแปร

ใช้คำสั่ง mail อ่านเมล์อีกครั้ง จะสามารถอ่านได้

[user2@fc14-64a ~]$ mail
Heirloom Mail version 12.4 7/29/08.  Type ? for help.
"Maildir/": 1 message 1 new
>N  1 user1@spalinux.com    Mon Jan  3 06:17  17/530   "test maildir format"
& exit

คอนฟิก Maildir ของ dovecot

โดยดีฟอลต์ของโปรแกรม dovecot จะเก็บในรูปแบบ Maildir อยู่แล้ว แต่ถ้ามีการเปลี่ยนแปลงไป สามารถแก้ไขคอนฟิก mail_location กลับได้ตามนี้

คอนฟิกไฟล์ของ dovecot คือ /etc/dovecot/dovecot.conf หรือ /etc/dovecot/conf.d/10-mail.conf (สำหรับเวอร์ชั่นใหม่)

mail_location = maildir:~/Maildir

รีโหลดเซอร์วิส dovecot เพื่อให้คอนฟิกใหม่มีผล

[root@fc14-64a ~]# service dovecot reload
Reloading Dovecot Imap:                                    [  OK  ]

ทดสอบอ่านเมล์ด้วยการ telnet เข้าพอร์ต 110

[user2@fc14-64a ~]$ telnet localhost 110
Trying 127.0.0.1...
Connected to localhost.
Escape character is '^]'.
+OK Dovecot ready.
USER user2
+OK
PASS password
+OK Logged in.
LIST
+OK 1 messages:
1 545
.
RETR 1
+OK 545 octets
Return-Path: <user1@spalinux.com>
X-Original-To: user2
Delivered-To: user2@spalinux.com
Received: by fc14-64a.spalinux.com (Postfix, from userid 501)
        id 75E8B5BA29; Mon,  3 Jan 2011 06:17:29 +0700 (ICT)
Date: Mon, 03 Jan 2011 06:17:29 +0700
To: user2@spalinux.com
Subject: test maildir format
User-Agent: Heirloom mailx 12.4 7/29/08
MIME-Version: 1.0
Content-Type: text/plain; charset=us-ascii
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable
Message-Id: <20110102231729.75E8B5BA29@fc14-64a.spalinux.com>
From: user1@spalinux.com

=
.
QUIT
+OK Logging out.
Connection closed by foreign host.

ข้อมูลอ้างอิง

• ติดตั้ง postfix บน Fedora 14 ตอนที่ 1
• ติดตั้ง postfix บน Fedora 14 ตอนที่ 2
• ติดตั้งและคอนฟิก dovecot

เหตุผลที่เลือกโปรแกรม dovecot เพราะความปลอดภัยของโปรแกรม ความง่ายต่อการคอนฟิก และสนับสนุนโปรแกรมอ่านเมล์ทั้ง IMAP และ POP3

ในที่นี้จะทดลองบน Fedora 14 เพื่อให้ต่อเนื่องกับบทความการติดตั้ง postfix

ติดตั้งโปรแกรม dovecot

ไฟล์ rpm ของโปรแกรม dovecot มีอยู่ในแผ่นดีวีดีติดตั้ง Fedora 14 อยู่แล้ว สามารถ mount และติดตั้งจากแผ่นได้เลย

ใช้คำสั่ง mount แผ่นดีวีดีอยู่ในไดเรคทอรี /media

[root@fc14-64a ~]# mount /dev/dvd /media
mount: block device /dev/sr0 is write-protected, mounting read-only

[root@fc14-64a ~]# cd /media/Packages/
[root@fc14-64a Packages]# ls -l dovecot*
-rw-r--r-- 12 root 101737 1937252 Aug 26 08:47 dovecot-2.0.1-1.fc14.x86_64.rpm

ใช้คำสั่ง rpm เพื่อติดตั้งโปรแกรม dovecot

[root@fc14-64a Packages]# rpm -ivh dovecot-2.0.1-1.fc14.x86_64.rpm
Preparing...                ########################################### [100%]
   1:dovecot                ########################################### [100%]

รันเซอร์วิส dovecot

ใช้คำสั่ง service เพื่อรันเซอร์วิส dovecot

[root@fc14-64a ~]# service dovecot start
Starting Dovecot Imap:                                     [  OK  ]

หากรันได้ถูกต้อง จะมีโปรเซส dovecot รันขึ้นมาตามตัวอย่างผลลัพธ์ของคำสั่ง ps

[root@fc14-64a ~]# ps -ef | grep dovecot
root      3177     1  0 02:53 ?        00:00:00 /usr/sbin/dovecot
dovecot   3179  3177  0 02:53 ?        00:00:00 dovecot/anvil
root      3180  3177  0 02:53 ?        00:00:00 dovecot/log
root      3182  3177  0 02:53 ?        00:00:00 dovecot/config

ตรวจสอบพอร์ตประเภท POP3, IMAP ที่สตาร์ตขึ้นมา

[root@fc14-64a ~]# netstat -an
Proto Recv-Q Send-Q Local Address               Foreign Address             State
tcp        0      0 0.0.0.0:143                 0.0.0.0:*                   LISTEN
tcp        0      0 0.0.0.0:993                 0.0.0.0:*                   LISTEN
tcp        0      0 0.0.0.0:995                 0.0.0.0:*                   LISTEN
tcp        0      0 0.0.0.0:110                 0.0.0.0:*                   LISTEN

สามารถดูชื่อหมายเลขพอร์ตจากไฟล์ /etc/services

pop3            110/tcp         pop-3           # POP version 3
imap            143/tcp         imap2           # Interim Mail Access Proto v2
imaps           993/tcp                         # IMAP over SSL
pop3s           995/tcp                         # POP-3 over SSL

ทดสอบอ่านเมล์ผ่าน telnet เข้าพอร์ต POP3

รันเซอร์วิส postfix เพื่อรับส่งเมล์ (หากไม่ได้รันอยู่)

[root@fc14-64a ~]# service postfix start
Starting postfix:                                          [  OK  ]

ล็อกอินด้วย user1 ทดสอบส่งเมล์ให้ user2

[user1@fc14-64a ~]$ mail user2
Subject: test send mail to user2
test
.
EOT

เราสามารถใช้คำสั่ง telnet เข้าพอร์ต pop3 (110) เพื่ออ่านเมล์ผ่านโปรโตคอล pop3 ได้

คำสั่งที่ใช้คือ USER และ PASS เพื่อระบุ username และ password สำหรับล็อกอินเข้าอ่านเมล์ผ่าน pop3

หากระบุ USER หรือ PASS ไม่ถูกต้อง จะขึ้น “-ERR Authentication failed.”

หากต้องการออกจากคำสั่ง telnet เข้าพอร์ต 110 ให้ใช้คำสั่ง QUIT

[user2@fc14-64a ~]$ telnet localhost 110
Trying 127.0.0.1...
Connected to localhost.
Escape character is '^]'.
+OK Dovecot ready.
USER user2
+OK
PASS wrong
-ERR Authentication failed.
QUIT
+OK Logging out
Connection closed by foreign host.
[user2@fc14-64a ~]$

ระบุ USER และ PASS ได้ถูกต้อง

[user2@fc14-64a ~]$ telnet localhost 110
Trying 127.0.0.1...
Connected to localhost.
Escape character is '^]'.
+OK Dovecot ready.
USER user2
+OK
PASS password
Connection closed by foreign host.

หลังจากระบุ USER และ PASS ได้ถูกต้อง แต่หลุดออกจากคำสั่ง telnet

การแก้ไขปัญหาโปรแกรมที่เกี่ยวกับเมล์ ไม่ว่าจะเป็น postfix หรือรวมทั้ง dovecot สามารถดูสาเหตุได้ในไฟล์ /var/log/maillog

[root@fc14-64a ~]# tail /var/log/maillog
...
Jan  3 03:13:59 fc14-64a dovecot: pop3-login: Login: user=<user2>, method=PLAIN, rip=127.0.0.1, lip=127.0.0.1, mpid=3793, secured
Jan  3 03:13:59 fc14-64a dovecot: pop3(user2): Error: user user2: Initialization failed: mail_location not set and autodetection failed: Mail storage autodetection failed with home=/home/user2
Jan  3 03:13:59 fc14-64a dovecot: pop3(user2): Error: Invalid user settings. Refer to server log for more information.

สาเหตุเป็นเพราะว่าโปรแกรม dovecot ไม่สามารถหาที่อยู่ไฟล์ mailbox (mail_location) ของ user2 ได้

แก้ไขคอนฟิก mail_location

เพื่อแก้ปัญหาการหา mailbox ของ user ไม่เจอ ต้องแก้ไขคอนฟิก mail_location ของ dovecot

ไฟล์คอนฟิกหลักของ dovecot คือ /etc/dovecot/dovecot.conf ในเวอร์ชั่นก่อนจะรวมอยู่ในไฟล์นี้ทั้งหมด แต่ในเวอร์ชั่นใหม่จะมีการแยกไฟล์ตามประเภทของคอนฟิกไว้ในไดเรคทอรี /etc/dovecot/conf.d/ อีกที

สำหรับคอนฟิก mail_location จะอยู่ในไฟล์ /etc/dovecot/conf.d/10-mail.conf

ดีฟอลต์ mailbox ที่ได้รับมาจากโปรแกรม postfix จะแยกเป็นไฟล์ตามชื่อ user อยู่ในไดเรคทอรี /var/spool/mail/

[root@fc14-64a ~]# ls -l /var/spool/mail/
-rw-------. 1 root    root 7141 Jan  3 02:53 root
-rw-rw----  1 user1   mail    0 Jan  3 03:02 user1
-rw-rw----  1 user2   mail  575 Jan  3 03:03 user2

ในที่นี้จะเปลี่ยนคอนฟิกของ dovecot เพื่อให้อ่าน mailbox จาก /var/spool/mail/ โดยเปลี่ยนคอนฟิกเป็น

mail_location = mbox:~/mail:INBOX=/var/spool/mail/%u

รีสตาร์ตเซอร์วิส dovecot เพื่อให้คอนฟิกใหม่มีผล

[root@fc14-64a ~]# service dovecot restart
Stopping Dovecot Imap:                                     [  OK  ]
Starting Dovecot Imap:                                     [  OK  ]

ทดสอบใช้คำสั่ง telnet เข้าพอร์ต 110 เพื่ออ่านเมล์ผ่าน pop3 อีกที

[user2@fc14-64a ~]$ telnet localhost 110
Trying 127.0.0.1...
Connected to localhost.
Escape character is '^]'.
+OK Dovecot ready.
USER user2
+OK
PASS password
-ERR [IN-USE] Couldn't open INBOX: Internal error occurred. Refer to server log for more information. [2011-01-03 03:30:04]
Connection closed by foreign host.

ยังใช้ไม่ได้ เพราะ dovecot ไม่สามารถหา INBOX ได้ เนื่องจากการคอนฟิกที่เปลี่ยนไปนี้ จะอ่านไฟล์ INBOX ที่อยู่ในไดเรคทอรี mail ที่อยู่ใน home ของ user ด้วย (mbox:~/mail)

ตรวจสอบปัญหาที่เกิดขึ้นในไฟล์ /var/log/maillog

[root@fc14-64a ~]# tail /var/log/maillog
...
Jan  3 03:30:04 fc14-64a dovecot: pop3-login: Login: user=<user2>, method=PLAIN, rip=127.0.0.1, lip=127.0.0.1, mpid=3887, secured
Jan  3 03:30:04 fc14-64a dovecot: pop3(user2): Error: chown(/home/user2/mail/.imap/INBOX, -1, 12(mail)) failed: Operation not permitted (egid=502(user2), group based on /var/spool/mail/user2)
Jan  3 03:30:04 fc14-64a dovecot: pop3(user2): Error: mkdir(/home/user2/mail/.imap/INBOX) failed: Operation not permitted
Jan  3 03:30:04 fc14-64a dovecot: pop3(user2): Error: Couldn't open INBOX: Internal error occurred. Refer to server log for more information. [2011-01-03 03:30:04]
Jan  3 03:30:04 fc14-64a dovecot: pop3(user2): Couldn't open INBOX top=0/0, retr=0/0, del=0/0, size=0

เมื่อพยายามอ่านเมล์ครั้งแรกแล้ว โปรแกรมจะสร้างไฟล์ต่างๆ ที่จำเป็นอยู่ใน home ของผู้ใช้โดยอัตโนมัติ

ตัวอย่างไฟล์ที่สร้างขึ้น

[user2@fc14-64a ~]$ find mail/
mail/
mail/.imap
mail/.imap/INBOX

ทดลองอ่านเมล์ผ่าน telnet เข้าพอร์ต 110 อีกครั้ง

[user2@fc14-64a ~]$ telnet localhost 110
Trying 127.0.0.1...
Connected to localhost.
Escape character is '^]'.
+OK Dovecot ready.
USER user2
+OK
PASS password
+OK Logged in.
LIST
+OK 1 messages:
1 540
.
RETR 1
+OK 540 octets
Return-Path: <user1@spalinux.com>
X-Original-To: user2
Delivered-To: user2@spalinux.com
Received: by fc14-64a.spalinux.com (Postfix, from userid 501)
        id 686DC5BA29; Mon,  3 Jan 2011 03:03:39 +0700 (ICT)
Date: Mon, 03 Jan 2011 03:03:39 +0700
To: user2@spalinux.com
Subject: test send mail to user2
User-Agent: Heirloom mailx 12.4 7/29/08
MIME-Version: 1.0
Content-Type: text/plain; charset=us-ascii
Content-Transfer-Encoding: 7bit
Message-Id: <20110102200339.686DC5BA29@fc14-64a.spalinux.com>
From: user1@spalinux.com

test
.
QUIT
+OK Logging out.
Connection closed by foreign host.

หากถูกต้อง หลังจากระบุ USER และ PASS ได้ถูกต้อง สามารถใช้คำสั่ง LIST เพื่อแสดงตัวเลขลำดับที่เมล์ และขนาดของเมล์แสดง

ใช้คำสั่ง RETR ตามด้วยลำดับที่เมล์ เพื่อแสดงรายละเอียดของเมล์นั้นๆ

ข้อมูลอ้างอิง

• ติดตั้ง postfix บน Fedora 14 ตอนที่ 1
• ติดตั้ง postfix บน Fedora 14 ตอนที่ 2

ไฟล์คอนฟิกหลักของ postfix คือไฟล์ /etc/postfix/main.cf  ในแต่ละส่วนจะบอกถึงออปชั่นในการแก้ไขคอนฟิกให้ได้ตามต้องการ

การแก้ไขไฟล์คอนฟิกทุกครั้ง ต้องมีการรีโหลด (reload) เซอร์วิส เพื่อให้คอนฟิกใหม่มีผล ยกเว้นบางคอนฟิกต้อง รีสตาร์ต (restart) เซอร์วิส postfix หลังจากการเปลี่ยน

ตัวอย่างการใช้คำสั่ง service เพื่อรีโหลดเซอร์วิส postfix

[root@fc14-64a ~]# service postfix reload
Shutting down postfix:                                     [  OK  ]
Starting postfix:                                          [  OK  ]

คอนฟิก inet_interfaces

เนื่องด้วยความปลอดภัย ดีฟอลต์คอนฟิกจากการติดตั้ง จะอนุญาตให้เฉพาะตัวเครื่องเซิร์ฟเวอร์เอง (localhost) เท่านั้นที่สามารถส่งเมล์ได้ (SMTP)

คอนฟิกก่อนเปลี่ยน

inet_interfaces = localhost

ใช้คำสั่ง netstat เพื่อแสดงการเปิดพอร์ต TCP 25 (SMTP)

[root@fc14-64a ~]# netstat -an | grep 25
tcp        0      0 127.0.0.1:25                0.0.0.0:*                   LISTEN

จะเห็นว่าพอร์ต 25 รองรับจาก 127.0.0.1 (localhost) เท่านั้น

ใช้คำสั่ง telnet เพื่อทดสอบ TCP connection เข้าพอร์ค 25 ทาง localhost

[root@fc14-64a ~]# telnet 127.0.0.1 25
Trying 127.0.0.1...
Connected to 127.0.0.1.
Escape character is '^]'.
220 fc14-64a.spalinux.com ESMTP Postfix
QUIT
221 2.0.0 Bye
Connection closed by foreign host.

หมายเหตุ ใช้คำสั่ง QUIT เพื่อออกจากการ telnet เข้าพอร์ต

แต่ถ้าใช้คำสั่ง telnet จากเครื่องอื่น เข้าพอร์ต 25

[root@client ~]$ telnet 192.168.1.1 25
Trying 192.168.1.1...
telnet: connect to address 192.168.1.1: Connection refused

หากต้องการให้เครื่องอื่นสามารถส่งเมล์โดยใช้เครื่องเซิร์ฟเวอร์นี้เป็น SMTP ต้องเปลี่ยนคอนฟิก

เปลี่ยนคอนฟิก “inet_interfaces” เป็น “all”

inet_interfaces = all

หลังจากเปลี่ยนคอนฟิก ลองรีโหลดเซอร์วิส

[root@fc14-64a ~]# service postfix reload
Reloading postfix:                                         [  OK  ]

ใช้คำสั่ง netstat เพื่อตรวจสอบพอร์ต 25 ที่เปิดอีกครั้ง ยังเหมือนเดิม

[root@fc14-64a ~]# netstat -an | grep 25
tcp        0      0 127.0.0.1:25                0.0.0.0:*                   LISTEN

สำหรับคอนฟิก inet_interfaces ต้องรีสตาร์ต service เท่านั้น

[root@fc14-64a ~]# service postfix restart
Shutting down postfix:                                     [  OK  ]
Starting postfix:                                          [  OK  ]

[root@fc14-64a ~]# netstat -an | grep 25
tcp        0      0 0.0.0.0:25                  0.0.0.0:*                   LISTEN

คอนฟิก mynetworks

หลังจากแก้คอนฟิก “inet_interfaces” แล้ว โดยดีฟอลต์ จะอนุญาตให้ส่ง mail จากเครื่องที่อยู่ subnet เดียวกับเซิร์ฟเวอร์เท่านั้น เช่น สมมติว่าเซิรฟ์เวอร์ IP คือ 192.168.1.1/24

เครื่องที่สามารถส่งเมล์เข้าเซิร์ฟเวอร์นี้ได้นอกจากเครื่องเซิร์ฟเวอร์เองคือ เครื่องที่มี IP อยู่ใน subnet 192.168.1.0/24

แนะนำให้เซ็ทค่าคอนฟิก “mynetworks_style” เป็น “subnet” แล้วระบุ “mynetworks” ที่อนุญาตเพิ่มเติมให้สามารถส่งเมล์ได้ เช่น อนุญาตให้จากเครื่อง 192.168.2.0/24 และ 192.168.3.0/24

mynetworks_style = subnet
mynetworks = 192.168.2.0/24, 192.168.3.0/24

คอนฟิก mydestination

โดยดีฟอลต์ postfix จะรับเมล์ที่ส่งมาโดยระบุโดเมนเป็นชื่อ localhost หรือชื่อเครื่อง (hostname) เท่านั้น

[root@fc14-64a ~]# hostname
fc14-64a.spalinux.com

คอนฟิกดีฟอลต์

mydestination = $myhostname, localhost.$mydomain, localhost

หากต้องการให้รับเมล์ที่ส่งมาเป็นโดเมนอื่นด้วยเช่น เป็นแบบ MX record ต้องแก้ไขคอนฟิกเป็น

mydestination = $myhostname, localhost.$mydomain, localhost, $mydomain

รีโหลดเซอร์วิสหลังจากแก้ไขคอนฟิก

[root@fc14-64a ~]# service postfix reload
Reloading postfix:                                         [  OK  ]

ทดสอบส่งเมล์โดยระบุอีเมล์เป็นโดเมน

[user1@fc14-64a ~]$ mail user2@spalinux.com
Subject: test sending to mx domain
test
.
EOT

ล็อกด้วย user2 แล้วอ่านเมล์

[user2@fc14-64a ~]$ mail
Heirloom Mail version 12.4 7/29/08.  Type ? for help.
"/var/spool/mail/user2": 1 message 1 new
>N  1 user1@fc14-64a.spali  Fri Dec 31 14:20  18/617   "test sending to mx domain"
& 1
Message  1:
From user1@fc14-64a.spalinux.com  Fri Dec 31 14:20:10 2010
Return-Path: <user1@fc14-64a.spalinux.com>
X-Original-To: user2@spalinux.com
Delivered-To: user2@spalinux.com
Date: Fri, 31 Dec 2010 14:20:10 +0700
To: user2@spalinux.com
Subject: test sending to mx domain
User-Agent: Heirloom mailx 12.4 7/29/08
Content-Type: text/plain; charset=us-ascii
From: user1@fc14-64a.spalinux.com
Status: R

test

& exit

คอนฟิก myorigin

โดยดีฟอลต์หากไม่ได้ตั้งค่าอีเมล์แอดเดรสของผู้ส่ง โปรแกรม postfix จะสร้างชื่ออีเมล์แอดเดรสให้โดยอัตโนมัติ คือนำชื่อ user มาต่อท้ายด้วยชื่อ hostname ของเครื่อง ถ้าต้องการตั้งค่าดีฟอลต์เป็นแบบอื่น เช่นที่นิยมกันคือตามด้วยชื่อโดเมน MX record สามาถทำได้โดยแก้ไขคอนฟิก myorigin

คอนฟิกก่อนการเปลี่ยน

#myorigin = $myhostname

หลังการเปลี่ยน

myorigin = $mydomain

หลังการแก้ไข ทดสอบส่งเมล์จาก user1

[user1@fc14-64a ~]$ mail user2@spalinux.com
Subject: test config myorigin
test
.
EOT

ล็อกเป็น user2 แล้วอ่านเมล์

[user2@fc14-64a ~]$ mail
Heirloom Mail version 12.4 7/29/08.  Type ? for help.
"/var/spool/mail/user2": 1 message 1 unread
>U  1 user1@spalinux.com    Fri Dec 31 14:28  19/595   "test config myorigin"
& 1
Message  1:
From user1@spalinux.com  Fri Dec 31 14:28:19 2010
Return-Path: <user1@spalinux.com>
X-Original-To: user2@spalinux.com
Delivered-To: user2@spalinux.com
Date: Fri, 31 Dec 2010 14:28:19 +0700
To: user2@spalinux.com
Subject: test config myorigin
User-Agent: Heirloom mailx 12.4 7/29/08
Content-Type: text/plain; charset=us-ascii
From: user1@spalinux.com
Status: RO

test

& exit

สังเกตว่า เมล์แอดเดรสที่ขึ้นใน From จะเปลี่ยนจาก hostname “fc14-64a.spalinux.com” เป็น domain “spalinux.com”

บทความนี้จะเป็นตอนแรก แสดงวิธีการติดตั้ง postfix บน Fedora 14 (x86_64) เพื่อนำไปคอนฟิกและใช้งานเป็น Mail Server ตอนต่อไป

ติดตั้งไฟล์ rpm ของ Postfix

ไฟล์ rpm สำหรับติดตั้งโปรแกรม postfix ไม่มีอยู่ในแผ่นติดตั้ง Fedora 14 ต้องดาวน์โหลดไฟล์เพิ่มเติมเองจาก Fedora 14 Everything (ดูในข้อมูลอ้างอิง)

[root@fc14-64a everything]# rpm -ivh postfix-2.7.1-1.fc14.x86_64.rpm
error: Failed dependencies:
        libmysqlclient.so.16()(64bit) is needed by postfix-2:2.7.1-1.fc14.x86_64
        libmysqlclient.so.16(libmysqlclient_16)(64bit) is needed by postfix-2:2.7.1-1.fc14.x86_64

หากพบ error แบบนี้ ต้องติดตั้ง mysql-libs ก่อน ซึ่งหาได้จากในแผ่นติดตั้ง Fedora 14

[root@fc14-64a Packages]# rpm -ivh mysql-libs-5.1.51-2.fc14.x86_64.rpm
Preparing...                ########################################### [100%]
   1:mysql-libs             ########################################### [100%]

แล้วลองติดตั้ง postfix อีกครั้ง

[root@fc14-64a everything]# rpm -ivh postfix-2.7.1-1.fc14.x86_64.rpm
Preparing...                ########################################### [100%]
   1:postfix                ########################################### [100%]

เปลี่ยนคอนฟิก alternatives

โปรแกรม Mail Server ที่ติดตั้งมาโดยดีฟอลต์กับ Fedora คือ sendmail ต้องปิดเซอร์วิสของ sendmail ก่อน ด้วยคำสั่ง service

[root@fc14-64a ~]# service sendmail stop
Shutting down sm-client:                                   [  OK  ]
Shutting down sendmail:                                    [  OK  ]

ใช้คำสั่ง chkconfig เพื่อปิดไม่ให้รันเซอร์วิส sendmail ตอนบู๊ตเครื่อง

[root@fc14-64a ~]# chkconfig sendmail off

คุณสมบัติ alternative ช่วยอำนวยความสะดวกผู้ใช้งาน เมื่อมีการเปลี่ยนโปรแกรมประเภท Mail Server คือจะมีการสร้าง soft link จำลองไปยังโปรแกรมที่เปลี่ยนไป โดยที่ผู้ใช้งานยังเรียกคำสั่ง หรือ path หรือกระทั่ง man page ในการเรียกยังเหมือนเดิม เช่นยังคงใช้คำสั่ง mailq เหมือนเดิมแม้ว่าจะเปลี่ยนจาก sendmail ไปเป็น postfix แล้ว

[root@fc14-64a ~]# ls -l /usr/bin/mailq
lrwxrwxrwx 1 root root 27 Dec 11 18:18 /usr/bin/mailq -> /etc/alternatives/mta-mailq

ก่อนเปลี่ยน soft link ต่างๆ จะถูกโยงไปยังโปรแกรมของ sendmail

[root@fc14-64a ~]# cd /etc/alternatives/
[root@fc14-64a alternatives]# ls -l
total 0
lrwxrwxrwx. 1 root root 15 Nov  4 22:51 ld -> /usr/bin/ld.bfd
lrwxrwxrwx  1 root root 27 Dec 11 18:09 mta -> /usr/sbin/sendmail.sendmail
lrwxrwxrwx  1 root root 41 Dec 11 18:09 mta-aliasesman -> /usr/share/man/man5/aliases.sendmail.5.gz
lrwxrwxrwx  1 root root 23 Dec 11 18:09 mta-mailq -> /usr/bin/mailq.sendmail
lrwxrwxrwx  1 root root 39 Dec 11 18:09 mta-mailqman -> /usr/share/man/man1/mailq.sendmail.1.gz
lrwxrwxrwx  1 root root 28 Dec 11 18:09 mta-newaliases -> /usr/bin/newaliases.sendmail
lrwxrwxrwx  1 root root 44 Dec 11 18:09 mta-newaliasesman -> /usr/share/man/man1/newaliases.sendmail.1.gz
lrwxrwxrwx  1 root root 24 Dec 11 18:09 mta-pam -> /etc/pam.d/smtp.sendmail
lrwxrwxrwx  1 root root 23 Dec 11 18:09 mta-rmail -> /usr/bin/rmail.sendmail
lrwxrwxrwx  1 root root 26 Dec 11 18:09 mta-sendmail -> /usr/lib/sendmail.sendmail
lrwxrwxrwx  1 root root 42 Dec 11 18:09 mta-sendmailman -> /usr/share/man/man8/sendmail.sendmail.8.gz
lrwxrwxrwx. 1 root root 33 Nov  4 22:53 xinputrc -> /etc/X11/xinit/xinput.d/ibus.conf

ใช้คำสั่ง alternatives เพื่อเปลี่ยน soft link ของคำสั่งเกี่ยวกับ Mail Server

[root@fc14-64a alternatives]# alternatives --config mta

There are 2 programs which provide 'mta'.

  Selection    Command
-----------------------------------------------
*+ 1           /usr/sbin/sendmail.sendmail
   2           /usr/sbin/sendmail.postfix

Enter to keep the current selection[+], or type selection number: 2

ใส่ค่าเลข 2 เพื่อเปลี่ยนจาก sendmail เป็น postfix

ตรวจสอบ soft link อีกครั้ง จะเห็นว่า soft link ต่างๆ ถูกโยงใหม่ไปยังโปรแกรม postfix แล้ว

[root@fc14-64a alternatives]# ls -l
total 0
lrwxrwxrwx. 1 root root 15 Nov  4 22:51 ld -> /usr/bin/ld.bfd
lrwxrwxrwx  1 root root 26 Dec 11 18:18 mta -> /usr/sbin/sendmail.postfix
lrwxrwxrwx  1 root root 40 Dec 11 18:18 mta-aliasesman -> /usr/share/man/man5/aliases.postfix.5.gz
lrwxrwxrwx  1 root root 22 Dec 11 18:18 mta-mailq -> /usr/bin/mailq.postfix
lrwxrwxrwx  1 root root 38 Dec 11 18:18 mta-mailqman -> /usr/share/man/man1/mailq.postfix.1.gz
lrwxrwxrwx  1 root root 27 Dec 11 18:18 mta-newaliases -> /usr/bin/newaliases.postfix
lrwxrwxrwx  1 root root 43 Dec 11 18:18 mta-newaliasesman -> /usr/share/man/man1/newaliases.postfix.1.gz
lrwxrwxrwx  1 root root 23 Dec 11 18:18 mta-pam -> /etc/pam.d/smtp.postfix
lrwxrwxrwx  1 root root 22 Dec 11 18:18 mta-rmail -> /usr/bin/rmail.postfix
lrwxrwxrwx  1 root root 25 Dec 11 18:18 mta-sendmail -> /usr/lib/sendmail.postfix
lrwxrwxrwx  1 root root 41 Dec 11 18:18 mta-sendmailman -> /usr/share/man/man1/sendmail.postfix.1.gz
lrwxrwxrwx. 1 root root 33 Nov  4 22:53 xinputrc -> /etc/X11/xinit/xinput.d/ibus.conf

รันเซอร์วิส postfix

[root@fc14-64a ~]# service postfix start
Starting postfix:                                          [  OK  ]

หากรันได้สำเร็จ ใช้คำสั่ง ps เพื่อดูโปรเซสของ postfix จะขึ้นตามนี้

[root@fc14-64a ~]# ps -ef | grep postfix
root      1784     1  0 18:22 ?        00:00:00 /usr/libexec/postfix/master
postfix   1786  1784  0 18:22 ?        00:00:00 pickup -l -t fifo -u
postfix   1787  1784  0 18:22 ?        00:00:00 qmgr -l -t fifo -u

ใช้คำสั่ง chkconfig เพื่อให้รันเซอร์วิส postfix ตอนบู๊ตเครื่อง

[root@fc14-64a ~]# chkconfig postfix on

ทดสอบส่ง mail ในเครื่องเซิร์ฟเวอร์เอง

ในการทดสอบ ใช้คำสั่ง useradd เพื่อเพิ่ม user1 และ user2

[root@fc14-64a ~]# useradd user1
[root@fc14-64a ~]# id user1
uid=501(user1) gid=501(user1) groups=501(user1)

[root@fc14-64a ~]# useradd user2
[root@fc14-64a ~]# id user2
uid=502(user2) gid=502(user2) groups=502(user2)

สามารถใช้คำสั่ง mail เพื่อทดลองส่ง mail และอ่าน mail แบบง่ายๆ ได้ หากต้องการส่งก็พิมพ์คำสั่ง mail แล้วตามด้วย email address ปลายทาง หรือถ้าอยู่บนเครื่องเดียวกันก็ตามด้วยชื่อ username อย่างเดียวก็ได้

หลังจากพิมพ์คำสั่ง mail แล้วกด [enter] หน้าจอจะขึ้น Subject: เพื่อให้ใส่ข้อความสำหรับใช้เป็น Subject ของ mail แล้วกด [enter] จากนั้นจะเป็นเนื้อหาของ mail ที่พิมพ์ไปได้เรื่อยๆ

หากต้องการจบในส่วนเนื้อหาของ mail ให้กด [enter] ครั้งนึง แล้วพิมพ์เครื่องหมายจุด “.” ตัวเดียวแล้ว [enter] อีกครั้ง จะเป็นการสิ้นสุดการใช้คำสั่งเพื่อส่ง mail

ล็อกอินด้วย user1 เพื่อส่ง mail ไปหา user2

[root@fc14-64a ~]# su - user1
[user1@fc14-64a ~]$ mail user2
Subject: test send mail using postfix #1
testing
.
EOT
[user1@fc14-64a ~]$

ล็อกอินด้วย user2 เพื่ออ่าน mail

พิมพ์คำสั่ง mail โดยไม่ต้องตามด้วยอะไร เพื่ออ่าน mail ของ user ที่พิมพ์คำสั่ง หน้าจอจะขึ้นรายการ mail ขึ้นมา พร้อมตัวเลขกำกับ พิมพ์ตัวเลขของ mail ที่ต้องการอ่าน ก็จะขึ้น

เนื้อหาของ mail ฉบับนั้นๆ พร้อมด้วย mail header

พิมพ์อักษร “q” เพื่อออกจากคำสั่ง mail ในโหมดการอ่าน

[root@fc14-64a ~]# su - user2
[user2@fc14-64a ~]$ mail
Heirloom Mail version 12.4 7/29/08.  Type ? for help.
"/var/spool/mail/user2": 1 message 1 new
>N  1 user1@fc14-64a.spali  Sat Dec 11 18:30  18/629   "test send mail using postfix #1"
& 1
Message  1:
From user1@fc14-64a.spalinux.com  Sat Dec 11 18:30:28 2010
Return-Path: <user1@fc14-64a.spalinux.com>
X-Original-To: user2
Delivered-To: user2@fc14-64a.spalinux.com
Date: Sat, 11 Dec 2010 18:30:28 +0700
To: user2@fc14-64a.spalinux.com
Subject: test send mail using postfix #1
User-Agent: Heirloom mailx 12.4 7/29/08
Content-Type: text/plain; charset=us-ascii
From: user1@fc14-64a.spalinux.com
Status: R

testing

& q
Held 1 message in /var/spool/mail/user2
[user2@fc14-64a ~]$

รายละเอียดการส่ง mail พร้อม error ที่เกิดขึ้นกับโปรแกรมประเภท Mail Server จะถูกเก็บไว้ในไฟล์ /var/log/maillog ซึ่งสามารถนำมาใช้ในการแก้ปัญหาได้

ตัวอย่างของไฟล์ /var/log/maillog ที่เกิดขึ้น สำหรับการส่ง mail จาก user1 ไปยัง user2

[root@fc14-64a ~]# tail /var/log/maillog
Dec 11 18:30:28 fc14-64a postfix/pickup[1786]: 3F5237385: uid=501 from=<user1>
Dec 11 18:30:28 fc14-64a postfix/cleanup[1839]: 3F5237385: message-id=<20101211113028.3F5237385@fc14-64a.spalinux.com>
Dec 11 18:30:28 fc14-64a postfix/qmgr[1787]: 3F5237385: from=<user1@fc14-64a.spalinux.com>, size=476, nrcpt=1 (queue active)
Dec 11 18:30:28 fc14-64a postfix/local[1841]: 3F5237385: to=<user2@fc14-64a.spalinux.com>, orig_to=<user2>, relay=local, delay=0.09, delays=0.04/0.05/0/0, dsn=2.0.0,status=sent (delivered to mailbox)
Dec 11 18:30:28 fc14-64a postfix/qmgr[1787]: 3F5237385: removed

ข้อมูลอ้างอิง

• The Postfix Home Page
• Fedora 14 Everything
• Server World – Fedora 11 – MAIL Server – Install Postfix

ในทีนี้ขอแนะนำพื้นฐานการคอนฟิก sendmail เพื่อให้สามารถรับและส่ง Mail ได้ โดยทดสอบกับ Fedora 12

รันเซอร์วิส sendmail

ดีฟอลต์จากการติดตั้ง Fedora โปรแกรม sendmail จะถูกติดตั้งมาแล้ว หากเซอร์วิสยังไม่ถูกรัน สามารถใช้คำสั่ง service เพื่อเริ่มรันโปรแกรมได้

[root@fc12-64a ~]# service sendmail start
Starting sendmail:                                         [  OK  ]
Starting sm-client:                                        [  OK  ]

ไฟล์ /var/log/maillog ช่วยในการตรวจสอบการรับส่ง Email และปัญหาที่อาจเกิดขึ้นคือไฟล์

ข้อความที่ขึ้นในไฟล์ /var/log/maillog เมื่อเริ่มรันเซอร์วิส

[root@fc12-64a ~]# tail /var/log/maillog
...
Nov 29 12:16:52 fc12-64a sendmail[1958]: starting daemon (8.14.3): SMTP+queueing@01:00:00
Nov 29 12:16:52 fc12-64a sm-msp-queue[1967]: starting daemon (8.14.3): queueing@01:00:00

ทดสอบการส่ง mail

บน UNIX ส่วนใหญ่ รวมทั้ง Linux จะมีคำสั่ง mail เพื่อใช้ในการอ่าน และส่ง Email ไปยังผู้อื่นได้

เพื่อความง่าย จะทดสอบด้วยการสร้างผู้ใช้งานขึ้นมา 2 คน คือ “user1″ และ “user2″

ล็อกอินด้วย user1 แล้วใช้คำสั่ง mail ระบุออปชั่น ‘-s’ ใส่ Subject ของอีเมล์ เพื่อส่งไปยัง user2

พิมพ์ข้อความของ Email ที่ต้องการ หากจบข้อความให้พิมพ์เครื่องหมายจุด “.” เดียว ของบรรทัด แล้ว [Enter] คำสั่ง mail จะทำการส่ง Email

[user1@fc12-64a ~]$ mail -s "subject testing 1" user2
Data messages
.
EOT

ตัวอย่างไฟล์ /var/log/maillog ที่แสดง ว่า user1 ส่ง Email ไปยัง user2

[root@fc12-64a ~]# tail /var/log/maillog
...
Nov 29 12:24:24 fc12-64a sendmail[2111]: nAT5OO5L002111: from=user1, size=223,, nrcpts=1, msgid=<200911290524.nAT5OO5L002111@fc12-64a.spalinux.com>, relay=user1@localhost
Nov 29 12:24:24 fc12-64a sendmail[2112]: nAT5OOs6002112: from=<user1@fc12-64a.spalinux.com>, size=487,, nrcpts=1,msgid=<200911290524.nAT5OO5L002111@fc12-64a.spalinux.com>, proto=ESMTP, daemon=MTA, relay=localhost [127.0.0.1]
Nov 29 12:24:24 fc12-64a sendmail[2111]: nAT5OO5L002111: to=user2, ctladdr=user1 (501/100), delay=00:00:00, xdelay=00:00:00, mailer=relay, pri=30223,relay=[127.0.0.1] [127.0.0.1], dsn=2.0.0, stat=Sent (nAT5OOs6002112 Message accepted for delivery)
Nov 29 12:24:24 fc12-64a sendmail[2113]: nAT5OOs6002112: to=<user2@fc12-64a.spalinux.com>, ctladdr=<user1@fc12-64a.spalinux.com> (501/100), delay=00:00:00,xdelay=00:00:00, mailer=local, pri=30693, dsn=2.0.0, stat=Sent
 
เปลี่ยนมาล็อกอินด้วย user2 ใช้คำสั่ง mail โดยไม่ต้องระบุออปชั่นใดๆ เพื่ออ่าน Email

ในคำสั่ง mail สามารถใส่คำสั่ง เช่นในที่นี้ใส่ตัวเลข 1 ซึ่งหมายถึงต้องการอ่านรายละเอียด Email ฉบับที่ 1

[user2@fc12-64a ~]$ mail
Heirloom Mail version 12.4 7/29/08.  Type ? for help.
"/var/spool/mail/user2": 1 message 1 new
>N  1 user1@localhost.loca  Sun Nov 29 12:24  20/790   "subject testing 1"
& 1
Message  1:
From user1@localhost.localdomain  Sun Nov 29 12:24:24 2009
Return-Path: <user1@localhost.localdomain>
From: user1@localhost.localdomain
Date: Sun, 29 Nov 2009 12:24:24 +0700
To: user2@localhost.localdomain
Subject: subject testing 1
User-Agent: Heirloom mailx 12.4 7/29/08
Content-Type: text/plain; charset=us-ascii
Status: R

Data messages

& q
Held 1 message in /var/spool/mail/user2

พิมพ์ตัวอักษร q เมื่อต้องการออกจากคำสั่ง mail

แก้ไขคอนฟิก SMTP Connection จากเครื่องอื่น

คอนฟิกดีฟอลต์ จะอนุญาตให้ส่ง Email ระหว่าง user ที่อยู่ในเครื่องเดียวกันเท่านั้น ไม่รับ Email จากที่อื่น หรือ ไม่รองรับ SMTP Connection จากเครื่องอื่นๆ เลย

ตัวอย่างการทดสอบการเชื่อมต่อ SMTP Connect จากเครื่องอื่น จะเห็นว่าไม่สามารถเชื่อมต่อได้ ขึ้น “Connection refused”

หมายเหตุ อย่าลืมตรวจสอบคอนฟิกของ firewall เช่น iptables ที่รันอยู่ด้วย ว่าเปิดพอร์ต SMTP หรือ TCP 25 อยู่หรือไม่

[other1@client1 ~]$ telnet 192.168.1.1 25
Trying 192.168.1.1...
telnet: connect to address 192.168.1.1: Connection refused

ไฟล์คอนฟิกหลักของ sendmail คือ /etc/mail/sendmail.cf แต่ไม่แนะนำให้แก้ไขไฟล์นี้โดยตรงเพราะความซับซ้อนของไฟล์ แนะนำให้แก้ไฟล์ /etc/mail/sendmail.mc

เช่น ต้องการแก้ไขคอนฟิกให้ sendmail รับ SMTP connection จากเครื่องอื่นๆ ด้วย

[root@fc12-64a ~]# /etc/mail/sendmail.mc
dnl # The following causes sendmail to only listen on the IPv4 loopback address
dnl # 127.0.0.1 and not on any other network devices. Remove the loopback
dnl # address restriction to accept email from the internet or intranet.
dnl #
DAEMON_OPTIONS(`Port=smtp,Addr=127.0.0.1, Name=MTA')dnl

แก้เป็น

DAEMON_OPTIONS(`Port=smtp, Name=MTA')dnl

หลังจากแก้ไขไฟล์ sendmail.mc เรียบร้อย ต้องรันคำสั่ง make เพื่อแปลงไฟล์ sendmail.mc ให้เป็นไฟล์ sendmail.cf

ในที่นี้หากต้องการเปรียบเทียบว่าไฟล์ sendmail.cf เปลี่ยนแปลงไปอย่างไรบ้าง ให้ copy สำรองไฟล์ของเดิมไว้

[root@fc12-64a ~]# cd /etc/mail
[root@fc12-64a mail]# cp sendmail.cf sendmail.cf.orig
[root@fc12-64a mail]# ./make

WARNING: 'sendmail.mc' is modified. Please install package sendmail-cf to update your configuration.

หากเจอข้อความ error แบบนี้ ต้องติดตั้งไฟล์ rpm เพิ่มเติม คือ sendmail-cf ซึ่งหาได้จากแผ่นดีวีดีติดตั้ง

[root@fc12-64a ~]# cd /media/Packages/
[root@fc12-64a Packages]# rpm -i sendmail-cf-8.14.3-8.fc12.x86_64.rpm

ทดลองรันคำสั่ง make อีกครั้ง

[root@fc12-64a ~]# cd /etc/mail
[root@fc12-64a mail]# ./make

ไฟล์ sendmail.cf จะถูกปรับปรุงจากไฟล์ sendmail.mc

คำสั่ง diff แสดงการเปลี่ยนแปลงไฟล์

[root@fc12-64a mail]# diff sendmail.cf.orig sendmail.cf
18a19,22
> ##### built by root@fc12-64a.spalinux.com on Sun Nov 29 14:15:46 ICT 2009
> ##### in /etc/mail
> ##### using /usr/share/sendmail-cf/ as configuration include directory
> #####
261c265
< O DaemonPortOptions=Port=smtp,Addr=127.0.0.1, Name=MTA
---
> O DaemonPortOptions=Port=smtp, Name=MTA

ใช้คำสั่ง service เพื่อ รีสตาร์ตเซอร์วิส sendmail ใหม่อีกครั้ง

[root@fc12-64a mail]# service sendmail restart
Shutting down sm-client:                                   [  OK  ]
Shutting down sendmail:                                    [  OK  ]
Starting sendmail:                                         [  OK  ]
Starting sm-client:                                        [  OK  ]

ทดลองเชื่อมต่อแบบ SMTP Connection จากเครื่องอื่นอีกครั้ง

[other1@client1 ~]$ telnet 192.168.1.1 25
Trying 192.168.1.1...
Connected to 192.168.1.1.
Escape character is '^]'.
220 fc12-64a.spalinux.com ESMTP Sendmail 8.14.3/8.14.3; Sun, 29 Nov 2009 14:17:23 +0700
QUIT
221 2.0.0 fc12-64a.spalinux.com closing connection
Connection closed by foreign host.

พิมพ์คำสั่ง QUIT เพื่อออกจากคำสั่ง telnet ของการเชื่อมต่อแบบ SMTP