วิธีที่ดีที่สุดที่จะตั้งเวลาให้ตรงกับมาตรฐานจริงๆ คือต้องใช้ NTP

NTP ย่อมาจาก Network Time Protocol ใช้ในการปรับเวลาของเครื่องต่างๆ ที่อยู่บนเครือข่ายให้มีเวลาตรงกันตลอดเวลา

โดยเครื่องจะรัน ntpd เพื่อใช้เทียบเวลากับเซิร์ฟเวอร์ที่คอนฟิกไว้อยู่เรื่อยๆ ตลอดเวลา ซึ่งถ้าเวลาไม่ตรง โปรแกรม ntpd จะค่อยๆ ปรับเวลาของเครื่อง client ให้ใกล้เคียงเรื่อยๆ จนตรงกับ server ในที่สุด

ในการใช้งาน จะมีวิธีการอ้างอิงเวลาเป็นลำดับขั้นที่เรียกว่า stratum โดยบนเครื่องคอมพิวเตอร์ค่าเริ่มต้นจะตั้งแต่ 1 ซึ่งถือเป็นเวลามาตรฐานกลาง เครื่องที่ทำหน้าที่เป็น stratum 1 นั้น จะมีกระบวนการเทียบเวลาจากอุปกรณ์ชนิดอื่นๆ ที่ไม่ใช่คอมพิวเตอร์  เช่น GPS เป็นต้น อุปกรณ์จำพวกนี้ ถือว่าเป็น stratum 0

ตอนคอนฟิก ถ้าเราไม่มีอุปกรณ์ที่เป็น stratum 0 แล้ว เราก็ต้องต่ออินเตอร์เน็ต เพื่ออ้างอิง (sync) เวลามาจากเครื่องที่เป็น stratum 1 และเมื่อเวลาตรงกันแล้ว เครื่องของเราก็ จะถือว่าเป็น stratum 2 แล้วถ้าเครื่องที่มาอ้างอิงเวลาจากเครื่องนี้อีกที ก็จัดเป็น stratum 3, 4 เรื่อยๆ

ประโยชน์ในการจัดเป็น stratum คือจะลดโหลดที่เกิดขึ้น คือแทนที่ทุกเครื่องจะไปอ้างอิง (sync) เวลามาจาก stratum 1 ก็กระจายโหลดไป ทั้งลดโหลดบน stratum 1 เอง แล้วก็ประหยัด bandwidth อินเตอร์เน็ตด้วย

คำแนะนำ : ในทางปฎิบัติ แนะนำให้คอนฟิก NTP บนเครื่องเดียวหรือสองเครื่อง ที่ต่ออินเตอร์เน็ตได้ ให้ไปเทียบเวลาจาก  stratum 1 ส่วนเครื่องอื่นๆ ในสำนักงานของเรา ก็คอนฟิกเพื่อมาเทียบเวลาจากเครื่องนี้แทน หรืออาจจะมี ลำดับ 3, 4 ต่อไปอีกก็ได้ แล้วแต่จำนวนเครื่องที่มีอยู่ เช่น มีเครื่องที่ทำหน้าที่ stratum 2 ที่ต่ออินเตอร์เน็ตอยู่ 2 เครื่อง แล้วมี stratum 3 อีกจำนวนหนึ่งของแต่ละฝ่าย ส่วนเครื่อง client ที่อยู่ในฝ่ายก็คอนฟิกให้เทียบเวลาจาก stratum 3 อีกที ก็จะเป็น statum 4

โดยดีฟอลต์แล้ว NTP จะติดตั้งมาพร้อมกับ CentOS 6 และจะมีคอนฟิกไฟล์หลักคือ /etc/ntp.conf ในคอนฟิกจะอ้างอิงเวลากับเซิร์ฟเวอร์จำนวน 3 ตัว พร้อมใช้งานได้เลย หากเครื่องเราต่ออินเตอร์เน็ตได้

ตัวอย่างคอนฟิก NTP ที่ติดตั้งมากับ CentOS 6.2

[root@cent6 ~]# cat /etc/ntp.conf
# For more information about this file, see the man pages
# ntp.conf(5), ntp_acc(5), ntp_auth(5), ntp_clock(5), ntp_misc(5), ntp_mon(5).
...
# Use public servers from the pool.ntp.org project.
# Please consider joining the pool (http://www.pool.ntp.org/join.html).
server 0.centos.pool.ntp.org
server 1.centos.pool.ntp.org
server 2.centos.pool.ntp.org
...

หากเครื่องที่เราจะคอนฟิกไม่สามารถเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ตได้ หรือต้องการแก้ไข NTP server ให้ชี้ไปยัง IP อื่น ก็สามารถทำได้โดยลบคอนฟิก server ทั้งสามบรรทัดนี้ (อาจใส่เป็นเครื่องหมาย # นำหน้าคอนฟิก) แล้วเพิ่มคอนฟิก server ตามด้วย IP ของเซิร์ฟเวอร์ที่เราต้องการไป sync ด้วย เช่น

#server 0.centos.pool.ntp.org
#server 1.centos.pool.ntp.org
#server 2.centos.pool.ntp.org
server 192.168.1.1

รันเซอร์วิส ntpdate, ntp

หลังจากแก้ไขคอนฟิก ขั้นต่อไปคือการรัน service โดยจะมี ntpdate และ ntpd ที่ต้องรัน

ntpdate จะเป็นเซอร์วิสที่รันเพื่อปรับเวลาของเครื่องให้ใกล้เคียงกับเซิร์ฟเวอร์ที่เราคอนฟิกไว้ มากที่สุด จะทำให้เวลาของเครื่องเปลี่ยนไปทันที เหมือนกับคำสั่ง date

รันเซอร์วิส ntpdate

[root@cent6 ~]# service ntpdate start
ntpdate: Synchronizing with time server:                   [  OK  ]

ส่วนการปรับโดยละเอียดจะเป็นหน้าที่ของ ntpd ซึ่งจะรันเป็น daemon อยู่ตลอดเวลา ค่อยๆ ปรับเวลาให้ตรงกับ server ซึ่งบางครั้งต้องใช้เวลานานพอสมควร

รันเซอร์วิส ntpd เพื่อสตาร์ต ntpd

[root@cent6 ~]# service ntpd start
Starting ntpd:                                             [  OK  ]

ตรวจสอบสถานะการ sync

เราสามารถใช้คำสั่ง ntpstat เพื่อตรวจสอบสถานะการ ลำดับ stratum เท่าไร

[root@cent6 ~]# ntpstat
unsynchronised
  time server re-starting
   polling server every 64 s

ถ้าขึ้น “unsynchronised” แปลว่าเวลาของเครื่องเรายังไม่ตรง

เมื่อเวลาผ่านไปซักพัก  เครื่องก็น่าจะสามารถปรับเวลาให้ตรงได้แล้ว อาจใช้ tail -f ดูไฟล์ /var/log/messages

เมื่อ sync ได้แล้วจะมีข้อความ “synchronized to …”  พร้อมรายงาน IP และ stratum ของเซิร์ฟเวอร์ที่ sync ได้ ตัวอย่างเช่น

[root@cent6 ~]# tail -f /var/log/messages
May  7 21:14:14 cent6 ntpd[1813]: synchronized to 203.158.118.2, stratum 2
May  7 21:14:14 cent6 ntpd[1813]: kernel time sync status change 2001

ลองใช้สั่ง ntpstat ดูสถานะอีกครั้ง

[root@cent6 ~]# ntpstat
synchronised to NTP server (203.158.118.2) at stratum 3
   time correct to within 655 ms
   polling server every 64 s

ผลลัพธ์ที่ได้ หมายความว่าเครื่องเซิร์ฟเวอร์ของเรา มีเวลาตรง (sync) กับเซิร์ฟเวอร์ 203.158.118.2 ที่มี stratum 3 แล้ว

เปิดเซอร์วิสตอนบู๊ตเครื่อง

หลังจากทดสอบเรียบร้อยแล้ว ใช้คำสั่ง chkconfig เพื่อเปิดเซอร์วิส ntpdate และ ntpd ตอนบู๊ตเครื่องด้วย

[root@cent6 ~]# chkconfig ntpdate on
[root@cent6 ~]# chkconfig ntpd on

[root@cent6 ~]# chkconfig --list | grep ntp
ntpd            0:off   1:off   2:on    3:on    4:on    5:on    6:off
ntpdate         0:off   1:off   2:on    3:on    4:on    5:on    6:off

ข้อมูลอ้างอิง

• คอนฟิก NTP บนลินุกซ์

ในที่นี้จะแนะนำวิธีการปรับปรุงโปรแกรมโดยใช้คำสั่ง yum ทั้งปรับปรุงเฉพาะโปรแกรม หรือปรับปรุงทุกโปรแกรมที่ติดตั้งบนเครื่องลีนุกซ์แล้ว

คำเตือน แนะนำให้ทดสอบในเครื่องลีนุกซ์ทดลองดูก่อน เพื่อดูผลกระทบการปรับปรุงเวอร์ชั่นของโปรแกรม

ปรับปรุงแพ็คเกจที่ระบุ

สมมติว่าต้องการจะปรับปรุง (update) แพ็คเกจ openssh

ใช้คำสั่ง yum list installed เพื่อดูข้อมูลแพ็คเกจ openssh ที่ติดตั้งไว้ 

[root@cent62-yum ~]# yum list installed openssh
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
Installed Packages
openssh.x86_64       5.3p1-70.el6       @anaconda-CentOS-201112091719.x86_64/6.2

ใช้คำสั่ง yum list available หรือ yum list updates เพื่อดูเวอร์ชั่นที่มีให้ปรับปรุง

[root@cent62-yum ~]# yum list updates openssh
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
Updated Packages
openssh.x86_64                     5.3p1-70.el6_2.2                      updates

ใช้คำสั่ง yum update  ตามด้วยชื่อแพ็คเกจที่ต้องการปรับปรุง

หมายเหตุ สังเกตการใช้คำว่า updates และ update อย่างแรก updates (มี s) เป็นชื่อ repos ส่วน update (ไม่มี s) เป็นคำสั่งของ yum เพื่อใช้ปรับปรุงแพ็คเกจเวอร์ชั่น

[root@cent62-yum ~]# yum update openssh
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
Setting up Update Process
Resolving Dependencies
--> Running transaction check
---> Package openssh.x86_64 0:5.3p1-70.el6 will be updated
--> Processing Dependency: openssh = 5.3p1-70.el6 for package: openssh-server-5.3p1-70.el6.x86_64
--> Processing Dependency: openssh = 5.3p1-70.el6 for package: openssh-clients-5.3p1-70.el6.x86_64
---> Package openssh.x86_64 0:5.3p1-70.el6_2.2 will be an update
--> Running transaction check
---> Package openssh-clients.x86_64 0:5.3p1-70.el6 will be updated
---> Package openssh-clients.x86_64 0:5.3p1-70.el6_2.2 will be an update
---> Package openssh-server.x86_64 0:5.3p1-70.el6 will be updated
---> Package openssh-server.x86_64 0:5.3p1-70.el6_2.2 will be an update
--> Finished Dependency Resolution

Dependencies Resolved

================================================================================
 Package               Arch         Version                 Repository     Size
================================================================================
Updating:
 openssh               x86_64       5.3p1-70.el6_2.2        updates       235 k
Updating for dependencies:
 openssh-clients       x86_64       5.3p1-70.el6_2.2        updates       357 k
 openssh-server        x86_64       5.3p1-70.el6_2.2        updates       297 k

Transaction Summary
================================================================================
Upgrade       3 Package(s)

Total download size: 888 k
Is this ok [y/N]:

เหมือนกับการติดตั้งใหม่ yum จะตรวจสอบแพ็คเกจอื่นๆ ที่จำเป็น รวมทั้งเวอร์ชั่นที่ต้องปรับปรุงพร้อมกันไปด้วย

เช่นในตัวอย่างนี้ ถ้าต้องการปรับปรุงแพ็คเกจ openssh จำเป็นต้องปรับปรุง openssh-clients และ openssh-server ไปด้วย

พิมพ์ y แล้ว [Enter] เพื่อยืนยันการปรับปรุง

Is this ok [y/N]: y
Downloading Packages:
(1/3): openssh-5.3p1-70.el6_2.2.x86_64.rpm               | 235 kB     00:01
(2/3): openssh-clients-5.3p1-70.el6_2.2.x86_64.rpm       | 357 kB     00:01
(3/3): openssh-server-5.3p1-70.el6_2.2.x86_64.rpm        | 297 kB     00:01
--------------------------------------------------------------------------------
Total                                           150 kB/s | 888 kB     00:05

Running rpm_check_debug
Running Transaction Test
Transaction Test Succeeded
Running Transaction
  Updating   : openssh-5.3p1-70.el6_2.2.x86_64                              1/6
  Updating   : openssh-clients-5.3p1-70.el6_2.2.x86_64                      2/6
  Updating   : openssh-server-5.3p1-70.el6_2.2.x86_64                       3/6
  Cleanup    : openssh-server-5.3p1-70.el6.x86_64                           4/6
  Cleanup    : openssh-clients-5.3p1-70.el6.x86_64                          5/6
  Cleanup    : openssh-5.3p1-70.el6.x86_64                                  6/6

Updated:
  openssh.x86_64 0:5.3p1-70.el6_2.2

Dependency Updated:
  openssh-clients.x86_64 0:5.3p1-70.el6_2.2
  openssh-server.x86_64 0:5.3p1-70.el6_2.2

Complete!

ใช้คำสั่ง yum list เพื่อดูแพ็คเกจหลังการปรับปรุง

[root@cent62-yum ~]# yum list installed openssh
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
Installed Packages
openssh.x86_64                     5.3p1-70.el6_2.2                     @updates

ลองใช้ yum list updates อีกครั้ง จะไม่มีเวอร์ชั่นใหม่ ให้ปรับปรุงอีกแล้ว

[root@cent62-yum ~]# yum list updates openssh
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
Error: No matching Packages to list

หมายเหตุ หลังการปรับปรุงแพ็คเกจ บางโปรแกรมอาจต้องแก้ไขเพิ่มเติม เช่นหลังการปรับปรุง openssh ต้องมีการรีสตาร์ตเซอร์วิส sshd (OpenSSH Server) เพื่อให้เวอร์ชั่นใหม่มีผล

ปรับปรุงทุกแพ็คเกจในเครื่อง

พิมพ์ yum list updates เพื่อดูรายชื่อแพ็คเกจทั้งหมด ที่มีเวอร์ชั่นใหม่ (ใน repos) ให้ปรับปรุง

[root@cent62-yum ~]# yum list updates
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
Updated Packages
at.x86_64                              3.1.10-43.el6_2.1                 updates
bind-libs.x86_64                       32:9.7.3-8.P3.el6_2.2             updates
bind-utils.x86_64                      32:9.7.3-8.P3.el6_2.2             updates
chkconfig.x86_64                       1.3.49.3-1.el6_2                  updates
cups-libs.x86_64                       1:1.4.2-44.el6_2.3                updates
...

หากต้องการปรับปรุงแพ็คเกจทั้งหมด สามารถทำได้โดยพิมพ์ yum update โดยไม่ต้องตามด้วยชื่อแพ็คเกจใดๆ 

[root@cent62-yum ~]# yum update
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
Setting up Update Process
Resolving Dependencies
--> Running transaction check
---> Package at.x86_64 0:3.1.10-43.el6 will be updated
---> Package at.x86_64 0:3.1.10-43.el6_2.1 will be an update
---> Package bind-libs.x86_64 32:9.7.3-8.P3.el6 will be updated
---> Package bind-libs.x86_64 32:9.7.3-8.P3.el6_2.2 will be an update
---> Package bind-utils.x86_64 32:9.7.3-8.P3.el6 will be updated
---> Package bind-utils.x86_64 32:9.7.3-8.P3.el6_2.2 will be an update

...

--> Finished Dependency Resolution

Dependencies Resolved

================================================================================
 Package                   Arch     Version                     Repository
                                                                           Size
================================================================================
Installing:
 kernel                    x86_64   2.6.32-220.13.1.el6         updates    24 M
Updating:
 at                        x86_64   3.1.10-43.el6_2.1           updates    60 k
 bind-libs                 x86_64   32:9.7.3-8.P3.el6_2.2       updates   840 k
 bind-utils                x86_64   32:9.7.3-8.P3.el6_2.2       updates   178 k

...

Transaction Summary
================================================================================
Install       1 Package(s)
Upgrade      53 Package(s)

Total download size: 68 M
Is this ok [y/N]:

ผลลัพธ์จะแสดงรายชื่อแพ็คเกจทั้งหมดที่จะปรับปรุง แสดงจำนวนแพ็คเกจ และขนาดรวมที่ต้องดาวน์โหลด พิมพ์ y แล้ว [Enter] เพื่อยืนยันการปรับปรุง

Is this ok [y/N]: y
Downloading Packages:
(1/54): at-3.1.10-43.el6_2.1.x86_64.rpm                  |  60 kB     00:01
(2/54): bind-libs-9.7.3-8.P3.el6_2.2.x86_64.rpm          | 840 kB     00:04
(3/54): bind-utils-9.7.3-8.P3.el6_2.2.x86_64.rpm         | 178 kB     00:01
(4/54): chkconfig-1.3.49.3-1.el6_2.x86_64.rpm            | 159 kB     00:03

...

--------------------------------------------------------------------------------
Total                                           293 kB/s |  68 MB     03:58
Running rpm_check_debug
Running Transaction Test
Transaction Test Succeeded
Running Transaction
  Updating   : 12:dhcp-common-4.1.1-25.P1.el6_2.1.x86_64                  1/107
  Updating   : kernel-firmware-2.6.32-220.13.1.el6.noarch                 2/107
  Updating   : tzdata-2012b-3.el6.noarch                                  3/107
  Updating   : glibc-2.12-1.47.el6_2.9.x86_64                             4/107

...

Installed:
  kernel.x86_64 0:2.6.32-220.13.1.el6

Updated:
  at.x86_64 0:3.1.10-43.el6_2.1
  bind-libs.x86_64 32:9.7.3-8.P3.el6_2.2
  bind-utils.x86_64 32:9.7.3-8.P3.el6_2.2
  chkconfig.x86_64 0:1.3.49.3-1.el6_2

...

Complete!

รีสตาร์ตเครื่องหลังจาก update โปรแกรมทั้งเครื่อง

เมื่อบู๊ตเครื่องขึ้นมาแล้ว ลองใช้ yum list updates อีกครั้ง

[root@cent62-yum ~]# yum list updates
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile

ไม่มีแพ็คเกจให้ update อีกแล้ว หรือหมายความว่าเครื่องลีนุกซ์ของเราติดตั้งหรือปรับปรุงโปรแกรมเป็นเวอร์ชั่นใหม่ล่าสุด เท่ากับไฟล์ที่อยู่ใน repos แล้ว

ปรับปรุงเวอร์ชั่นจาก CentOS 6.0 เป็น 6.2

หากเราติดตั้ง CentOS เวอร์ชั่นเก่า เช่น 6.0 แล้วต้องการปรับปรุงเป็นเวอร์ชั่นใหม่ เราสามารถใช้คำสั่ง yum update เพื่อปรับปรุงได้ แทนที่ต้องใช้แผ่นดีวีดีติดตั้งใหม่ทั้งหมด

แต่ไม่สามารถจะปรับปรุงข้าม Major เวอร์ชั่นได้ เช่นไม่สามารถปรับปรุงจาก 5.5 เป็น 6.2 ได้ ทำได้เฉพาะภายใต้ Major เวอร์ชั่นเดียวกันเท่านั้น

ตัวอย่างเครื่องที่ติดตั้ง CentOS 6.0 ไว้

[root@cent60 ~]# cat /etc/redhat-release
CentOS Linux release 6.0 (Final)

[root@cent60 ~]# uname -a
Linux cent60.example.com 2.6.32-71.el6.x86_64 #1 SMP Fri May 20 03:51:51 BST 2011 x86_64 x86_64 x86_64 GNU/Linux

ต้องการจะ update เป็น CentOS 6.2 สามารถใช้ yum update เพื่อปรับปรุงได้

[root@cent60 ~]# yum update
Loaded plugins: fastestmirror
Loading mirror speeds from cached hostfile
Setting up Update Process
Resolving Dependencies
--> Running transaction check
---> Package abrt.x86_64 0:2.0.4-14.el6.centos set to be updated
--> Processing Dependency: libreport.so.0()(64bit) for package: abrt-2.0.4-14.el6.centos.x86_64
--> Processing Dependency: libabrt_dbus.so.0()(64bit) for package: abrt-2.0.4-14.el6.centos.x86_64
---> Package abrt-addon-ccpp.x86_64 0:2.0.4-14.el6.centos set to be updated
--> Processing Dependency: libbtparser.so.2()(64bit) for package: abrt-addon-ccpp-2.0.4-14.el6.centos.x86_64
---> Package abrt-addon-kerneloops.x86_64 0:2.0.4-14.el6.centos set to be updated
--> Processing Dependency: libreport-plugin-kerneloops for package: abrt-addon-kerneloops-2.0.4-14.el6.centos.x86_64
---> Package abrt-addon-python.x86_64 0:2.0.4-14.el6.centos set to be updated
---> Package abrt-cli.x86_64 0:2.0.4-14.el6.centos set to be updated
--> Processing Dependency: libreport-cli for package: abrt-cli-2.0.4-14.el6.centos.x86_64
--> Processing Dependency: libreport-plugin-mailx for package: abrt-cli-2.0.4-14.el6.centos.x86_64
---> Package abrt-libs.x86_64 0:2.0.4-14.el6.centos set to be updated

...

Dependencies Resolved

================================================================================================================================
 Package                                     Arch               Version                               Repository           Size
================================================================================================================================
Installing:
 abrt                                        x86_64             2.0.4-14.el6.centos                   base                210 k
     replacing  abrt-plugin-sosreport.x86_64 1.1.13-4.el6
 kernel                                      x86_64             2.6.32-220.13.1.el6                   updates              24 M
 libreport-plugin-logger                     x86_64             2.0.5-20.el6                          base                 16 k
     replacing  abrt-plugin-logger.x86_64 1.1.13-4.el6
 libreport-plugin-rhtsupport                 x86_64             2.0.5-20.el6                          base                 24 k
     replacing  abrt-plugin-rhtsupport.x86_64 1.1.13-4.el6
Updating:
 abrt-addon-ccpp                             x86_64             2.0.4-14.el6.centos                   base                 93 k
 abrt-addon-kerneloops                       x86_64             2.0.4-14.el6.centos                   base                 63 k
 abrt-addon-python                           x86_64             2.0.4-14.el6.centos                   base                 57 k
 abrt-cli                                    x86_64             2.0.4-14.el6.centos                   base                 55 k
 abrt-libs                                   x86_64             2.0.4-14.el6.centos                   base                 53 k

...

Transaction Summary
================================================================================================================================
Install      12 Package(s)
Upgrade     220 Package(s)

Total download size: 152 M
Is this ok [y/N]:

ตอบ y เพื่อยืนยันการปรับปรุง

Is this ok [y/N]: y
Downloading Packages:
(1/232): abrt-2.0.4-14.el6.centos.x86_64.rpm                                                             | 210 kB     00:01
(2/232): abrt-addon-ccpp-2.0.4-14.el6.centos.x86_64.rpm                                                  |  93 kB     00:00
(3/232): abrt-addon-kerneloops-2.0.4-14.el6.centos.x86_64.rpm                                            |  63 kB     00:00
(4/232): abrt-addon-python-2.0.4-14.el6.centos.x86_64.rpm                                                |  57 kB     00:00
(5/232): abrt-cli-2.0.4-14.el6.centos.x86_64.rpm                                                         |  55 kB     00:00
(6/232): abrt-libs-2.0.4-14.el6.centos.x86_64.rpm                                                        |  53 kB     00:00

...

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Total                                                                                           272 kB/s | 152 MB     09:34

Is this ok [y/N]: y

ตอบ y เพื่อยืนยันการปรับปรุง

Running rpm_check_debug
Running Transaction Test
Transaction Test Succeeded
Running Transaction
  Updating       : libgcc-4.4.6-3.el6.x86_64                                                                              1/456
  Updating       : setup-2.8.14-13.el6.noarch                                                                             2/456
warning: /etc/shadow created as /etc/shadow.rpmnew
  Updating       : filesystem-2.4.30-3.el6.x86_64                                                                         3/456
  Updating       : centos-release-6-2.el6.centos.7.x86_64                                                                 4/456

...

Installed:
  abrt.x86_64 0:2.0.4-14.el6.centos                               kernel.x86_64 0:2.6.32-220.13.1.el6
  libreport-plugin-logger.x86_64 0:2.0.5-20.el6                   libreport-plugin-rhtsupport.x86_64 0:2.0.5-20.el6

Dependency Installed:
  btparser.x86_64 0:0.13-1.el6                                          dhcp-common.x86_64 12:4.1.1-25.P1.el6_2.1
  libreport.x86_64 0:2.0.5-20.el6                                       libreport-cli.x86_64 0:2.0.5-20.el6
  libreport-plugin-kerneloops.x86_64 0:2.0.5-20.el6                     libreport-plugin-mailx.x86_64 0:2.0.5-20.el6
  libreport-plugin-reportuploader.x86_64 0:2.0.5-20.el6                 libreport-python.x86_64 0:2.0.5-20.el6

Updated:
  abrt-addon-ccpp.x86_64 0:2.0.4-14.el6.centos                       abrt-addon-kerneloops.x86_64 0:2.0.4-14.el6.centos
  abrt-addon-python.x86_64 0:2.0.4-14.el6.centos                     abrt-cli.x86_64 0:2.0.4-14.el6.centos
  abrt-libs.x86_64 0:2.0.4-14.el6.centos                             acl.x86_64 0:2.2.49-6.el6

...

Replaced:
  abrt-plugin-logger.x86_64 0:1.1.13-4.el6 abrt-plugin-rhtsupport.x86_64 0:1.1.13-4.el6 abrt-plugin-sosreport.x86_64 0:1.1.13-4.el6

Complete!

รีสตาร์ตเครื่อง แล้วตรวจสอบผลที่ได้

[root@cent60 ~]# cat /etc/redhat-release
CentOS release 6.2 (Final)

[root@cent60 ~]# uname -a
Linux cent60.example.com 2.6.32-220.13.1.el6.x86_64 #1 SMP Tue Apr 17 23:56:34 BST 2012 x86_64 x86_64 x86_64 GNU/Linux 

ข้อมูลอ้างอิง

• การใช้งานคำสั่ง yum ใน CentOS 6
• เปลี่ยนคอนฟิก yum ให้มาใช้ repos ในไทย

ดีฟอลต์จากการติดตั้ง CentOS 6.2 จะมีคอนฟิก repos ติดตั้งมาด้วย โดยจะชี้ไปยังเว็บไซต์ mirrorlist.centos.org แสดงรายชื่อเว็บไซต์ repos ที่ให้บริการดาวน์โหลดไฟล์ rpm อีกที

แต่ข้อเสียของการใช้คอนฟิก repos แบบดีฟอลต์นี้ ในบางครั้งเราอาจต้องไปดาวน์โหลดไฟล์จากเว็บไซต์ที่อยู่ต่างประเทศ ทำให้ความเร็วที่ได้ค่อนข้างช้า

ในบทนี้ขอแนะนำวิธีเปลี่ยนคอนฟิก repos ของ yum ให้ชี้มายังเว็บไซต์ในประเทศไทย

ตัวอย่างคอนฟิกไฟล์ CentOS-Base.repo ซึ่งเก็บคอนฟิก repos ชื่อ  base, extras, updates

[root@cent62-yum ~]# cat /etc/yum.repos.d/CentOS-Base.repo
# CentOS-Base.repo
#
# The mirror system uses the connecting IP address of the client and the
# update status of each mirror to pick mirrors that are updated to and
# geographically close to the client.  You should use this for CentOS updates
# unless you are manually picking other mirrors.
#
# If the mirrorlist= does not work for you, as a fall back you can try the
# remarked out baseurl= line instead.
#
#

[base]
name=CentOS-$releasever - Base
mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=os
#baseurl=http://mirror.centos.org/centos/$releasever/os/$basearch/
...

จากคอนฟิก repos ชื่อ “base”  จะดึงข้อมูลชื่อเว็บไซต์ที่คอนฟิกไว้ในออปชั่น “mirrorlist” แต่ตอนใช้งานจริงจะต้องแทนค่าตัวแปร

ใช้คำสั่ง yum-config-manager ตามด้วยชื่อ repos เพื่อแสดงคอนฟิก “base” ผลลัพธ์จะมีการแทนที่ค่าตัวแปรที่ ($) ที่เขียนไว้ในไฟล์คอนฟิก

[root@cent62-yum ~]# yum-config-manager base
Loaded plugins: fastestmirror
================================== repo: base ==================================
[base]
bandwidth = 0
base_persistdir = /var/lib/yum/repos/x86_64/6
baseurl =
...
mirrorlist = http://mirrorlist.centos.org/?release=6&arch=x86_64&repo=os
mirrorlist_expire = 86400
name = CentOS-6 - Base
...

ใช้คำสั่ง curl เพื่อดึงข้อมูลจากเว็บไซต์ที่ระบุไว้ใน “mirrorlist” จะได้รายชื่อเว็บไซต์ที่ใช้เป็น repos ได้

[root@cent62-yum ~]# curl 'http://mirrorlist.centos.org/?release=6&arch=x86_64&repo=os'

http://mirrors.psu.ac.th/pub/centos/6.2/os/x86_64/

http://mirror.issp.co.th/centos/6.2/os/x86_64/

http://mirror1.ku.ac.th/centos/6.2/os/x86_64/

http://mirror.yourconnect.com/centos/6.2/os/x86_64/

http://mirrors.btte.net/centos/6.2/os/x86_64/

...

ผลลัพธ์ที่ได้จะเปลี่ยนไปเรื่อยๆ

รันคำสั่ง yum repolist เพื่อดูข้อมูล repos ที่จะใช้ หากรันครั้งแรก จะมีการดึงข้อมูล repos ใหม่จากอินเตอร์เน็ต หากเป็นการรันครั้งต่อๆ ไป จะใช้ข้อมูลที่เก็บไว้ในเครื่องแทน (cache)

[root@cent62-yum ~]# yum repolist
Loaded plugins: fastestmirror, security
Determining fastest mirrors
 * base: mirrors.btte.net
 * extras: mirrors.btte.net
 * updates: mirrors.btte.net
base                                                     | 3.7 kB     00:00
base/primary_db                                          | 4.5 MB     00:23
extras                                                   | 3.5 kB     00:00
extras/primary_db                                        | 6.3 kB     00:00
updates                                                  | 3.5 kB     00:00
updates/primary_db                                       | 3.0 MB     00:10
repo id                        repo name                                  status
base                           CentOS-6 - Base                            6,294
extras                         CentOS-6 - Extras                              4
updates                        CentOS-6 - Updates                           832
repolist: 7,130

ปัญหาหากใช้คอนฟิกดีฟอลต์แบบนี้อย่างที่กล่าวไว้ตอนแรก เราไม่สามารถควบคุมได้ว่าจะได้ใช้ repos จากเว็บไซต์ไหน เช่นจากตัวอย่างที่รัน เป็นเว็บไซต์จากประเทศจีน

เปลี่ยนมาใช้ repos ในไทย

เพื่อความเร็วในการดาวน์โหลดไฟล์ แนะนำให้ใช้ repos จากเว็บไซต์ในเมืองไทย ดูง่ายๆ ชื่อโดเมนของเว็บไซต์ลงท้ายด้วย .th จากผลลัพธ์ของคำสั่ง curl จะมี

• http://mirrors.psu.ac.th/pub/centos/6.2/os/x86_64/
• http://mirror.issp.co.th/centos/6.2/os/x86_64/
• http://mirror1.ku.ac.th/centos/6.2/os/x86_64/

การเปลี่ยนคอนฟิก repos ให้มาใช้เว็บไซต์ที่ต้องการ ทำได้โดยแก้ไขไฟล์ repo ปิดคอนฟิก mirrorlist  แล้วตั้งค่าเว็บไซต์ในคอนฟิก baseurl

เช่นต้องการเปลี่ยน repos ชื่อ base, extras, updates ให้ชี้ไปยัง mirrors.psu.ac.th ทำได้โดยแก้ไขไฟล์ CentOS-Base.repo

สังเกตการแก้ไขคอนฟิก baseurl ในแต่ละ repos จะไม่เหมือนกัน และจะใช้ชื่อตัวแปร ($) แทนการระบุชื่อเวอร์ชั่น  ห้ามระุบุเป็น 6.2 เพราะเมื่อเวอร์ชั่นใหม่ออกมาแล้ว จะทำให้ไฟล์คอนฟิก repos นี้ใช้งานไม่ได้

[root@cent62-yum ~]# cat /etc/yum.repos.d/CentOS-Base.repo
...
[base]
name=CentOS-$releasever - Base
#mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=os
baseurl=http://mirrors.psu.ac.th/pub/centos/$releasever/os/$basearch/
gpgcheck=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6
enabled = 1

#released updates
[updates]
name=CentOS-$releasever - Updates
#mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=updates
baseurl=http://mirrors.psu.ac.th/pub/centos/$releasever/updates/$basearch/
gpgcheck=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6
enabled = 1

#additional packages that may be useful
[extras] name=CentOS-$releasever - Extras
#mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=extras
baseurl=http://mirrors.psu.ac.th/pub/centos/$releasever/extras/$basearch/
gpgcheck=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6
enabled = 1 

ใช้คำสั่ง yum repolist โดยเพิ่มออปชั่น ‘-v’ เพื่อดูข้อมูลเพิ่มเติมของแต่ละ repos

[root@cent62-yum ~]# yum -v repolist
Loading "fastestmirror" plugin
Loading "security" plugin
Config time: 0.044
Yum Version: 3.2.29
Loading mirror speeds from cached hostfile
Setting up Package Sacks
pkgsack time: 0.073
Repo-id      : base
Repo-name    : CentOS-6 - Base
Repo-revision: 1324003045
Repo-updated : Fri Dec 16 09:38:07 2011
Repo-pkgs    : 6,294
Repo-size    : 5.1 G
Repo-baseurl : http://mirrors.psu.ac.th/pub/centos/6/os/x86_64/
Repo-expire  : 21,600 second(s) (last: Mon May  7 13:16:01 2012)

Repo-id      : extras
Repo-name    : CentOS-6 - Extras
Repo-revision: 1327502687
Repo-updated : Wed Jan 25 21:44:47 2012
Repo-pkgs    : 4
Repo-size    : 3.0 M
Repo-baseurl : http://mirrors.psu.ac.th/pub/centos/6/extras/x86_64/
Repo-expire  : 21,600 second(s) (last: Mon May  7 13:16:02 2012)

Repo-id      : updates
Repo-name    : CentOS-6 - Updates
Repo-revision: 1336165833
Repo-updated : Sat May  5 04:31:48 2012
Repo-pkgs    : 832
Repo-size    : 1.7 G
Repo-baseurl : http://mirrors.psu.ac.th/pub/centos/6/updates/x86_64/
Repo-expire  : 21,600 second(s) (last: Mon May  7 13:16:02 2012)

repolist: 7,130

หลังจากเปลี่ยนแล้ว ตอนนี้ yum จะดาวน์โหลดไฟล์จาก repos ตามเว็บไซต์ที่เราระบุใน baseurl แทน

แสดงรายชื่อ repos (repolist)

ใช้คำสั่ง yum repolist แสดงรายชื่อ repos ที่คอนฟิกไว้

[root@cent62-yum ~]# yum repolist
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
 * c6-media:
repo id                          repo name                                status
c6-media                         CentOS-6 - Media                         6,294
repolist: 6,294

โดยดีฟอลต์จะแสดงเฉพาะ repos ที่เปิดการใช้งาน (enabled) ไว้

ถ้าต้องการแสดงรายชื่อ repos ทั้งหมดที่คอนฟิกไว้ มีไฟล์คอนฟิกอยู่ใน /etc/yum.repos.d/

ผลลัพธ์ที่แสดงจะมี สถานะ status การเปิด/ปิด การใช้งานอยู่ด้วย

[root@cent62-yum ~]# yum repolist all
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
 * c6-media:
repo id                     repo name                             status
base                        CentOS-6 - Base                       disabled
c6-media                    CentOS-6 - Media                      enabled: 6,294
centosplus                  CentOS-6 - Plus                       disabled
contrib                     CentOS-6 - Contrib                    disabled
debug                       CentOS-6 - Debuginfo                  disabled
extras                      CentOS-6 - Extras                     disabled
updates                     CentOS-6 - Updates                    disabled
repolist: 6,294

แสดงรายชื่อแพ็คเกจ (list)

ใช้คำสั่ง yum ตามด้วย list เพื่อแสดงแพ็คเกจ ผลลัพธ์ที่ได้จะมีอยู่สองกลุ่ม

• Installed Packages คือรายชื่อแพ็คเกจที่ติดตั้งลงในเครื่องเรียบร้อยแล้ว
• Available Packages คือรายชื่อแพ็คเกจที่มีอยู่ใน repos ที่เปิดการใช้งาน (enabled) แต่ยังไม่ได้ติดตั้งลงเครื่อง และพร้อมที่จะถูกติดตั้งด้วย yum install

หากพิมพ์แค่ yum list จะแสดงรายชื่อแพ็คเกจทั้งหมด

ตัวอย่างการใช้คำสั่ง yum list

[root@cent62-yum ~]# yum list
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
 * c6-media:
Installed Packages
ConsoleKit.x86_64                      0.4.1-3.el6                      @anaconda-CentOS-201112091719.x86_64/6.2
ConsoleKit-libs.x86_64                 0.4.1-3.el6                      @anaconda-CentOS-201112091719.x86_64/6.2
MAKEDEV.x86_64                         3.24-6.el6                       @anaconda-CentOS-201112091719.x86_64/6.2
abrt.x86_64                            2.0.4-14.el6.centos              @anaconda-CentOS-201112091719.x86_64/6.2
abrt-addon-ccpp.x86_64                 2.0.4-14.el6.centos              @anaconda-CentOS-201112091719.x86_64/6.2
...
Available Packages
389-ds-base.x86_64                     1.2.9.14-1.el6                   c6-media
389-ds-base-devel.i686                 1.2.9.14-1.el6                   c6-media
389-ds-base-devel.x86_64               1.2.9.14-1.el6                   c6-media
389-ds-base-libs.i686                  1.2.9.14-1.el6                   c6-media
389-ds-base-libs.x86_64                1.2.9.14-1.el6                   c6-media
...

ผลลัพธ์ที่แสดงประกอบด้วย

• ชื่อแพ็คเกจ
• เวอร์ชั่น
• สถานะการติดตั้ง หรือชื่อ repos

แต่ถ้าต้องการแสดงแค่รายชื่อแพ็คเกจที่ถูกติดตั้งลงเครื่องแล้ว (installed) หรืออยู่ใน repos แต่ยังไม่ได้ติดตั้ง (available) อย่างใดอย่างหนึ่ง สามารถทำได้โดยพิมพ์ installed หรือ available ต่อท้าย yum list

ตัวอย่างเช่น

[root@cent62-yum ~]# yum list available
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
 * c6-media:
Available Packages 389-ds-base.x86_64                       1.2.9.14-1.el6                 c6-media
389-ds-base-devel.i686                   1.2.9.14-1.el6                 c6-media
389-ds-base-devel.x86_64                 1.2.9.14-1.el6                 c6-media
389-ds-base-libs.i686                    1.2.9.14-1.el6                 c6-media
389-ds-base-libs.x86_64                  1.2.9.14-1.el6                 c6-media
...

ค้นหาชื่อแพ็คเกจ (list, search)

หากต้องการค้นหาชื่อแพ็คเกจ ทำได้โดยใช้คำสั่ง yum list ตามด้วยชื่อแพ็คเกจที่ต้องการหา อาจจะระบุสถานะการติดตั้งว่า installed หรือ available ด้วยได้

เช่นต้องการค้นหาชื่อแพ็คเกจชื่อ php สามารถทำได้โดย

[root@cent62-yum ~]# yum list php
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
 * c6-media:
Available Packages
php.x86_64                       5.3.3-3.el6_1.3                        c6-media

แต่ถ้าต้องการค้นหาชื่อแพ็คเกจที่มีชื่อขึ้นต้นด้วย php แล้วตามด้วยอะไรก็ได้ สามารถใช้เครื่องหมายดอกจัน “*” ต่อท้ายได้

[root@cent62-yum ~]# yum list php*
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
 * c6-media:
Available Packages
php.x86_64                             5.3.3-3.el6_1.3                  c6-media
php-bcmath.x86_64                      5.3.3-3.el6_1.3                  c6-media
php-cli.x86_64                         5.3.3-3.el6_1.3                  c6-media
php-common.x86_64                      5.3.3-3.el6_1.3                  c6-media
php-dba.x86_64                         5.3.3-3.el6_1.3                  c6-media
...

หากพิมพ์เครื่องหมายดอกจัน “*” แล้วไม่ขึ้นผลลัพธ์ที่ค้นหา ลองพิมพ์เครื่องหมาย “\” นำหน้าเครื่องหมายดอกจัน เช่น

[root@cent62-yum ~]# yum list php\*
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
 * c6-media:
Available Packages
php.x86_64                             5.3.3-3.el6_1.3                  c6-media
php-bcmath.x86_64                      5.3.3-3.el6_1.3                  c6-media
php-cli.x86_64                         5.3.3-3.el6_1.3                  c6-media
php-common.x86_64                      5.3.3-3.el6_1.3                  c6-media
php-dba.x86_64                         5.3.3-3.el6_1.3                  c6-media
...

แต่ถ้าไม่ทราบ หรือไม่แน่ใจเรื่องชื่อแพ็คเกจ ลองใช้ yum search เพื่อค้นหาคำที่ต้องการ ทั้งชื่อแพ็คเกจ (Name) และรายละเอียดของแพ็คเกจ (Summary)

ตัวอย่างการค้นหาคำว่า php

[root@cent62-yum ~]# yum search php
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
 * c6-media:
================================================= N/S Matched: php =================================================
cups-php.x86_64 : Common Unix Printing System - php module
graphviz-php.x86_64 : PHP extension for graphviz
php.x86_64 : PHP scripting language for creating dynamic web sites
php-bcmath.x86_64 : A module for PHP applications for using the bcmath library
php-cli.x86_64 : Command-line interface for PHP
...

ดูข้อมูลของแพ็คเกจ (info)

ใช้คำสั่ง yum info ตามด้วยชื่อแพ็คเกจ เพื่อดูข้อมูล รายละเอียดของแพ็คเกจ

[root@cent62-yum ~]# yum info php-common
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
 * c6-media:
Available Packages
Name        : php-common
Arch        : x86_64
Version     : 5.3.3
Release     : 3.el6_1.3
Size        : 522 k
Repo        : c6-media
Summary     : Common files for PHP
URL         : http://www.php.net/
License     : PHP
Description : The php-common package contains files used by both the php
            : package and the php-cli package.

ติดตั้งโปรแกรม (install)

ใช้คำสั่ง yum install ตามด้วยชื่อแพ็คเกจที่ต้องการติดตั้ง เช่นต้องการติดตั้ง php

[root@cent62-yum ~]# yum install php
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
 * c6-media:
Setting up Install Process
Resolving Dependencies
--> Running transaction check
---> Package php.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3 will be installed
--> Processing Dependency: httpd-mmn = 20051115 for package: php-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64
--> Processing Dependency: php-cli = 5.3.3-3.el6_1.3 for package: php-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64
--> Processing Dependency: php-common = 5.3.3-3.el6_1.3 for package: php-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64
--> Processing Dependency: httpd for package: php-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64
--> Running transaction check
---> Package httpd.x86_64 0:2.2.15-15.el6.centos will be installed
--> Processing Dependency: httpd-tools = 2.2.15-15.el6.centos for package: httpd-2.2.15-15.el6.centos.x86_64
--> Processing Dependency: /etc/mime.types for package: httpd-2.2.15-15.el6.centos.x86_64
--> Processing Dependency: apr-util-ldap for package: httpd-2.2.15-15.el6.centos.x86_64
--> Processing Dependency: libaprutil-1.so.0()(64bit) for package: httpd-2.2.15-15.el6.centos.x86_64
--> Processing Dependency: libapr-1.so.0()(64bit) for package: httpd-2.2.15-15.el6.centos.x86_64
---> Package php-cli.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3 will be installed
---> Package php-common.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3 will be installed
--> Running transaction check
---> Package apr.x86_64 0:1.3.9-3.el6_1.2 will be installed
---> Package apr-util.x86_64 0:1.3.9-3.el6_0.1 will be installed
---> Package apr-util-ldap.x86_64 0:1.3.9-3.el6_0.1 will be installed
---> Package httpd-tools.x86_64 0:2.2.15-15.el6.centos will be installed
---> Package mailcap.noarch 0:2.1.31-2.el6 will be installed
--> Finished Dependency Resolution

Dependencies Resolved

================================================================================
 Package            Arch        Version                     Repository     Size
================================================================================
Installing:
 php                x86_64      5.3.3-3.el6_1.3             c6-media      1.1 M
Installing for dependencies:
 apr                x86_64      1.3.9-3.el6_1.2             c6-media      123 k
 apr-util           x86_64      1.3.9-3.el6_0.1             c6-media       87 k
 apr-util-ldap      x86_64      1.3.9-3.el6_0.1             c6-media       15 k
 httpd              x86_64      2.2.15-15.el6.centos        c6-media      809 k
 httpd-tools        x86_64      2.2.15-15.el6.centos        c6-media       70 k
 mailcap            noarch      2.1.31-2.el6                c6-media       27 k
 php-cli            x86_64      5.3.3-3.el6_1.3             c6-media      2.2 M
 php-common         x86_64      5.3.3-3.el6_1.3             c6-media      522 k

Transaction Summary
================================================================================
Install       9 Package(s)

Total download size: 4.9 M
Installed size: 16 M
Is this ok [y/N]: y

yum จะช่วยแก้ไขปัญหาเรื่อง dependency และแสดงรายชื่อแพ็คเกจที่จำเป็นต้องติดตั้งเพิ่มเติม

ตอบ y เพื่อติดตั้ง

Downloading Packages:
--------------------------------------------------------------------------------
Total                                            20 MB/s | 4.9 MB     00:00
Running rpm_check_debug
Running Transaction Test
Transaction Test Succeeded
Running Transaction
  Installing : apr-1.3.9-3.el6_1.2.x86_64                                   1/9
  Installing : apr-util-1.3.9-3.el6_0.1.x86_64                              2/9
  Installing : php-common-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64                            3/9
  Installing : php-cli-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64                               4/9
  Installing : httpd-tools-2.2.15-15.el6.centos.x86_64                      5/9
  Installing : apr-util-ldap-1.3.9-3.el6_0.1.x86_64                         6/9
  Installing : mailcap-2.1.31-2.el6.noarch                                  7/9
  Installing : httpd-2.2.15-15.el6.centos.x86_64                            8/9
  Installing : php-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64                                   9/9 

Installed:
  php.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3                                                  

Dependency Installed:
  apr.x86_64 0:1.3.9-3.el6_1.2              apr-util.x86_64 0:1.3.9-3.el6_0.1
  apr-util-ldap.x86_64 0:1.3.9-3.el6_0.1    httpd.x86_64 0:2.2.15-15.el6.centos
  httpd-tools.x86_64 0:2.2.15-15.el6.centos mailcap.noarch 0:2.1.31-2.el6
  php-cli.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3          php-common.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3

Complete!

ลบแพ็คเกจ (erase)

เช่นเดียวกับการติดตั้ง เมื่อต้องการลบแพ็คเกจ คำสั่ง yum จะทำการตรวจสอบก่อนการลบ เช่นมีแพ็คเกจอื่นไหม ที่ต้องใช้แพ็คเกจที่เราจะลบ

เข่น ต้องการจะลบ php-common ใช้คำสั่ง yum remove หรือ yum erase

[root@cent62-yum ~]# yum erase php-common
Loaded plugins: fastestmirror, security
Setting up Remove Process
Resolving Dependencies
--> Running transaction check
---> Package php-common.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3 will be erased
--> Processing Dependency: php-common = 5.3.3-3.el6_1.3 for package: php-cli-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64
--> Processing Dependency: php-common = 5.3.3-3.el6_1.3 for package: php-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64
--> Running transaction check
---> Package php.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3 will be erased
---> Package php-cli.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3 will be erased
--> Finished Dependency Resolution

Dependencies Resolved

================================================================================
 Package           Arch          Version                 Repository        Size
================================================================================
Removing:
 php-common        x86_64        5.3.3-3.el6_1.3         @c6-media        2.9 M
Removing for dependencies:
 php               x86_64        5.3.3-3.el6_1.3         @c6-media        3.5 M
 php-cli           x86_64        5.3.3-3.el6_1.3         @c6-media        6.2 M

Transaction Summary
================================================================================
Remove        3 Package(s)

Installed size: 13 M
Is this ok [y/N]:

ผลลัพธ์แสดงว่ามีแพ็คเกจชื่อ php และ php-cli ที่ใช้แพ็คเกจ php-common ที่จะลบ

จะลบ php-common ได้ ต้องลบทั้ง php และ php-cli

ตอบ y หากต้องการยืนยันจะลบ

Is this ok [y/N]: y
Downloading Packages:
Running rpm_check_debug
Running Transaction Test
Transaction Test Succeeded
Running Transaction
  Erasing    : php-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64                                   1/3
  Erasing    : php-cli-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64                               2/3
  Erasing    : php-common-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64                            3/3 

Removed:
  php-common.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3                                           

Dependency Removed:
  php.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3         php-cli.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3        

Complete!

ประวัติการใช้คำสั่ง (history)

นอกจากจะช่วยแก้ไขปัญหา dependency ช่วยติดตั้งโปรแกรมได้แล้ว yum ยังเก็บประวัติการใช้ การติดตั้งอีกด้วย

ใช้คำสั่ง yum history เพื่อดูประวัติ รายงานการใช้คำสั่ง yum

[root@cent62-yum ~]# yum history
Loaded plugins: fastestmirror, security
ID     | Login user               | Date and time    | Action(s)      | Altered
-------------------------------------------------------------------------------
     4 | root <root>              | 2012-05-06 22:17 | Install        |    9
     3 | root <root>              | 2012-05-06 16:59 | Install        |    3  <
     2 | root <root>              | 2012-05-05 23:55 | Install        |    3 >
     1 | System <unset>           | 2012-05-01 22:58 | Install        |  380
history list

หากต้องการดูรายละเอียด ใช้คำสั่ง yum history แล้วตามด้วยเลข ID ที่ต้องการ เช่นต้องการดู ID 4 ล่าสุดที่เพิ่งแก้ไขไป

[root@cent62-yum ~]# yum history info 4
Loaded plugins: fastestmirror, security
Transaction ID : 4
Begin time     : Sun May  6 22:17:33 2012
Begin rpmdb    : 383:43a9713783c6f11d9a4360c9335e1fffe5f7c441
End time       :            22:17:39 2012 (6 seconds)
End rpmdb      : 392:d18f5a46c15d88a509cb71f73fb0b0de9aa70909
User           : root <root>
Return-Code    : Success
Command Line   : install php
Transaction performed with:
    Installed     rpm-4.8.0-19.el6.x86_64                       @anaconda-CentOS-201112091719.x86_64/6.2
    Installed     yum-3.2.29-22.el6.centos.noarch               @anaconda-CentOS-201112091719.x86_64/6.2
    Installed     yum-plugin-fastestmirror-1.1.30-10.el6.noarch @anaconda-CentOS-201112091719.x86_64/6.2
Packages Altered:
    Dep-Install apr-1.3.9-3.el6_1.2.x86_64              @c6-media
    Dep-Install apr-util-1.3.9-3.el6_0.1.x86_64         @c6-media
    Dep-Install apr-util-ldap-1.3.9-3.el6_0.1.x86_64    @c6-media
    Dep-Install httpd-2.2.15-15.el6.centos.x86_64       @c6-media
    Dep-Install httpd-tools-2.2.15-15.el6.centos.x86_64 @c6-media
    Dep-Install mailcap-2.1.31-2.el6.noarch             @c6-media
    Install     php-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64              @c6-media
    Dep-Install php-cli-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64          @c6-media
    Dep-Install php-common-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64       @c6-media
history info

นอกจากนี้ yum history ยังสามารถยกเลิก (undo) การแก้ไขได้ด้วย เช่นต้องการยกเลิกการติดตั้งแพ็คเกจ php ที่เพิ่งทำไป

สามารถใช้คำสั่ง yum history ต่อด้วย undo เพื่อยกเลิก

[root@cent62-yum ~]# yum history undo 4
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
 * c6-media:
Undoing transaction 4, from Sun May  6 22:17:33 2012
    Dep-Install apr-1.3.9-3.el6_1.2.x86_64              @c6-media
    Dep-Install apr-util-1.3.9-3.el6_0.1.x86_64         @c6-media
    Dep-Install apr-util-ldap-1.3.9-3.el6_0.1.x86_64    @c6-media
    Dep-Install httpd-2.2.15-15.el6.centos.x86_64       @c6-media
    Dep-Install httpd-tools-2.2.15-15.el6.centos.x86_64 @c6-media
    Dep-Install mailcap-2.1.31-2.el6.noarch             @c6-media
    Install     php-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64              @c6-media
    Dep-Install php-cli-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64          @c6-media
    Dep-Install php-common-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64       @c6-media
Resolving Dependencies
--> Running transaction check
---> Package apr.x86_64 0:1.3.9-3.el6_1.2 will be erased
---> Package apr-util.x86_64 0:1.3.9-3.el6_0.1 will be erased
---> Package apr-util-ldap.x86_64 0:1.3.9-3.el6_0.1 will be erased
---> Package httpd.x86_64 0:2.2.15-15.el6.centos will be erased
---> Package httpd-tools.x86_64 0:2.2.15-15.el6.centos will be erased
---> Package mailcap.noarch 0:2.1.31-2.el6 will be erased
---> Package php.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3 will be erased
---> Package php-cli.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3 will be erased
---> Package php-common.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3 will be erased
--> Finished Dependency Resolution

Dependencies Resolved

================================================================================
 Package            Arch        Version                    Repository      Size
================================================================================
Removing:
 apr                x86_64      1.3.9-3.el6_1.2            @c6-media      296 k
 apr-util           x86_64      1.3.9-3.el6_0.1            @c6-media      198 k
 apr-util-ldap      x86_64      1.3.9-3.el6_0.1            @c6-media      9.3 k
 httpd              x86_64      2.2.15-15.el6.centos       @c6-media      2.9 M
 httpd-tools        x86_64      2.2.15-15.el6.centos       @c6-media      137 k
 mailcap            noarch      2.1.31-2.el6               @c6-media       52 k
 php                x86_64      5.3.3-3.el6_1.3            @c6-media      3.5 M
 php-cli            x86_64      5.3.3-3.el6_1.3            @c6-media      6.2 M
 php-common         x86_64      5.3.3-3.el6_1.3            @c6-media      2.9 M

Transaction Summary
================================================================================
Remove        9 Package(s)

Installed size: 16 M
Is this ok [y/N]:

ออปชั่น undo จะแสดงข้อมูลแพ็คเกจที่จะถูกแก้ไข เช่นถูกลบจากการติดตั้ง (erase)

กด y เพื่อยืนยันการ undo

Is this ok [y/N]: y
Downloading Packages:
Running rpm_check_debug
Running Transaction Test
Transaction Test Succeeded
Running Transaction
  Erasing    : php-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64                                   1/9
  Erasing    : httpd-2.2.15-15.el6.centos.x86_64                            2/9
  Erasing    : httpd-tools-2.2.15-15.el6.centos.x86_64                      3/9
  Erasing    : apr-util-ldap-1.3.9-3.el6_0.1.x86_64                         4/9
  Erasing    : apr-util-1.3.9-3.el6_0.1.x86_64                              5/9
  Erasing    : php-cli-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64                               6/9
  Erasing    : mailcap-2.1.31-2.el6.noarch                                  7/9
  Erasing    : php-common-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64                            8/9
  Erasing    : apr-1.3.9-3.el6_1.2.x86_64                                   9/9 

Removed:
  apr.x86_64 0:1.3.9-3.el6_1.2              apr-util.x86_64 0:1.3.9-3.el6_0.1
  apr-util-ldap.x86_64 0:1.3.9-3.el6_0.1    httpd.x86_64 0:2.2.15-15.el6.centos
  httpd-tools.x86_64 0:2.2.15-15.el6.centos mailcap.noarch 0:2.1.31-2.el6
  php.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3              php-cli.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3
  php-common.x86_64 0:5.3.3-3.el6_1.3      

Complete!

ก็จะเป็นการยกเลิกการแก้ไขย้อนหลังได้

ลองใช้คำสั่ง yum history อีกที จะมี ID 5 เพิ่มขึ้นมา เก็บประวัติการแก้ไข ลบแพ็คเกจ (erase)

[root@cent62-yum ~]# yum history
Loaded plugins: fastestmirror, security
ID     | Login user               | Date and time    | Action(s)      | Altered
-------------------------------------------------------------------------------

     5 | root <root>              | 2012-05-06 22:32 | Erase          |    9 
     4 | root <root>              | 2012-05-06 22:17 | Install        |    9
     3 | root <root>              | 2012-05-06 16:59 | Install        |    3  <
     2 | root <root>              | 2012-05-05 23:55 | Install        |    3 >
     1 | System <unset>           | 2012-05-01 22:58 | Install        |  380

history list

เพื่อความเข้าใจ ลองใช้คำสั่ง redo, undo ทั้ง ID 4 และ 5 สลับไปมาดู

ข้อมูลอ้างอิง

• yum ติดตั้งโปรแกรมจากแผ่นดีวีดีติดตั้ง CentOS 6

เพื่อความสะดวกและง่าย เราสามารถใช้คำสั่ง yum ในการแก้ไขปัญหาเรื่องการติดตั้งโปรแกรมจากไฟล์ประเภท rpm

ง่ายที่สุด เครื่องลีนุกซ์ที่จะรันคำสั่ง yum นั้น ต้องสามารถเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ต เพื่อให้สามารถตรวจสอบข้อมูลการติดตั้งโปรแกรมจาก repos ที่อยู่บนอินเตอร์เน็ตได้

แต่บางครั้ง เครื่องที่ติดตั้งลีนุกซ์นั้น ไม่สามารถต่อออกอินเตอร์เน็ตได้

ในตอนนี้จะแนะนำการใช้คำสั่ง yum เพื่อติดตั้งไฟล์ rpm โดยใช้ repos ที่อยู่ในแผ่นดีวีดีติดตั้ง CentOS 6.2

คอนฟิกหลักของ yum คือไฟล์ /etc/yum.conf ส่วนไฟล์คอนฟิก repos จะถูกแยกต่างหาก ในไดเร็คทอรี /etc/yum.repos.d/

จากการติดตั้ง CentOS 6.2 จะมีไฟล์คอนฟิก repos ติดตั้งมาด้วย 3 ไฟล์

ไฟล์ /etc/yum.repos.d/CentOS-Base.repo และ /etc/yum.repos.d/CentOS-Debuginfo.repo จะเป็นคอนฟิกไฟล์ repos สำหรับติดตั้งโปรแกรมจากอินเตอร์เน็ต โดยดีฟอลต์จากการติดตั้ง repos ที่ถูกเปิดใช้งาน (enabled)

• base
• updates
• extras

ส่วน centosplus และ contrib โดยดีฟอลต์จะถูกปิดไว้

ส่วนไฟล์ /etc/yum.repos.d/CentOS-Media.repo จะเป็นคอนฟิกไฟล์ repos สำหรับติดตั้งโปรแกรมจากแผ่นดีวีดี ชื่อ repos คือ [c6-media] แต่จะถูกปิดการใช้งานไว้ (enabled=0)

สำหรับเครื่องที่ไม่ได้ต่ออินเตอร์เน็ต หรือหากต้องการใช้ yum เพื่อติดตั้งโปรแกรมจากแผ่นดีวีดี ต้องปิด repos จากอินเตอร์เน็ต และเปิด repos จากแผ่นดีวีดีแทน

การปิด repos บนอินเตอร์เน็ต “base”, “updates”, “extras”

เพื่อแสดงการเปลี่ยนแปลงคอนฟิกไฟล์ จะแสดงไฟล์คอนฟิก CentOS-Base.repo ก่อนและหลังการปิด repos

[root@cent62-yum ~]# cd /etc/yum.repos.d/

[root@cent62-yum yum.repos.d]# cat CentOS-Base.repo

# CentOS-Base.repo
....
[base]
name=CentOS-$releasever - Base
mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=os
#baseurl=http://mirror.centos.org/centos/$releasever/os/$basearch/
gpgcheck=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6

#released updates
[updates]
name=CentOS-$releasever - Updates
mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=updates
#baseurl=http://mirror.centos.org/centos/$releasever/updates/$basearch/
gpgcheck=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6

#additional packages that may be useful
[extras]
name=CentOS-$releasever - Extras
mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=extras
#baseurl=http://mirror.centos.org/centos/$releasever/extras/$basearch/
gpgcheck=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6
...

ใช้คำสั่ง yum-config-manager ตามด้วยออปชั่น ‘–disable’ ตามด้วยชื่อ repos ที่ต้องการปิดการใช้

[root@cent62-yum yum.repos.d]# yum-config-manager --disable base
Loaded plugins: fastestmirror
===================================================================== repo: base ======================================================================
[base]
bandwidth = 0
base_persistdir = /var/lib/yum/repos/x86_64/6
baseurl =
cache = 0
cachedir = /var/cache/yum/x86_64/6/base
cost = 1000
enabled = 0
...

[root@cent62-yum yum.repos.d]# yum-config-manager --disable updates

Loaded plugins: fastestmirror
==================================================================== repo: updates ====================================================================
[updates]
bandwidth = 0
base_persistdir = /var/lib/yum/repos/x86_64/6
baseurl =
cache = 0
cachedir = /var/cache/yum/x86_64/6/updates
cost = 1000
enabled = 0
...

[root@cent62-yum yum.repos.d]# yum-config-manager --disable extras

Loaded plugins: fastestmirror
==================================================================== repo: extras =====================================================================
[extras]
bandwidth = 0
base_persistdir = /var/lib/yum/repos/x86_64/6
baseurl =
cache = 0
cachedir = /var/cache/yum/x86_64/6/extras
cost = 1000
enabled = 0
...

ไฟล์คอนฟิก CentOS-Base.repo ที่เปลี่ยนไป จะมีออปชั่น enabled=0 เพิ่มขึ้นมา ในแต่ละ repos ที่ถูกปิดการใช้ (disable)

[root@cent62-yum yum.repos.d]# cat CentOS-Base.repo
# CentOS-Base.repo
...
[base]
name=CentOS-$releasever - Base
mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=os
#baseurl=http://mirror.centos.org/centos/$releasever/os/$basearch/
gpgcheck=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6
enabled = 0

#released updates
[updates]
name=CentOS-$releasever - Updates
mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=updates
#baseurl=http://mirror.centos.org/centos/$releasever/updates/$basearch/
gpgcheck=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6
enabled = 0

#additional packages that may be useful
[extras]
name=CentOS-$releasever - Extras
mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=extras
#baseurl=http://mirror.centos.org/centos/$releasever/extras/$basearch/
gpgcheck=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6
enabled = 0

เปิดการใช้ repos จากแผ่นดีวีดี

โดยดีฟอลต์จถูกปิดไว้ หากเราต้องการให้ yum ใช้ repos จากแผ่นดีวีดีติดตั้ง ต้องเปิดการใช้งาน

ไฟล์คอนฟิก CentOS-Media.repo ก่อนการแก้ไข

[root@cent62-yum ~]# cat /etc/yum.repos.d/CentOS-Media.repo # CentOS-Media.repo
#
# This repo is used to mount the default locations for a CDROM / DVD on
#  CentOS-6.  You can use this repo and yum to install items directly off the
#  DVD ISO that we release.
# 
[c6-media]
name=CentOS-$releasever - Media
baseurl=file:///media/CentOS/
        file:///media/cdrom/
        file:///media/cdrecorder/
gpgcheck=1
enabled=0
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6

ใช้คำสั่ง yum-config-manger ตามด้วยออปชั่น ‘–enable’ แล้วตามด้วยชื่อ repos สำหรับ CentOS 6 จะมีชื่อว่า “c6-media”

[root@cent62-yum ~]# yum-config-manager --enable c6-media

Loaded plugins: fastestmirror
=================================================================== repo: c6-media ====================================================================
[c6-media]
bandwidth = 0
base_persistdir = /var/lib/yum/repos/x86_64/6
baseurl = file:///media/CentOS/,
   file:///media/cdrom/,
   file:///media/cdrecorder/
cache = 0
cachedir = /var/cache/yum/x86_64/6/c6-media
cost = 1000
enabled = True
...

ไฟล์คอนฟิก CentOS-Media.repo หลังการเปิดการใช้งาน “c6-media”

[root@cent62-yum ~]# cat /etc/yum.repos.d/CentOS-Media.repo # CentOS-Media.repo
...
[c6-media]
name=CentOS-$releasever - Media
baseurl=file:///media/CentOS/
        file:///media/cdrom/
        file:///media/cdrecorder/
gpgcheck=1
enabled=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6

หากดูตามคอนฟิกในไฟล์ CentOS-Media.repo จะเห็นว่า repos ชื่อ c6-media มีการเรียกใช้ไฟล์จาก /media/CentOS/, /media/cdrom/, หรือ /media/cdrecorder/

ดังนั้นเราต้อง mount ดีวีดี กับไดเร็คทอรี เช่น /media/cdrom/

สร้างไดเร็คทอรี /media/cdrom

[root@cent62-yum ~]# ls -l /media
total 0

[root@cent62-yum ~]# mkdir /media/cdrom

ใส่แผ่นดีวีดีติดตั้ง CentOS 6.2 แผ่นที่ 1 เข้าไปในไดร์ฟ แล้วใช้คำสั่ง mount กับไดเร็คทอรี /media/cdrom

[root@cent62-yum ~]# mount /dev/dvd /media/cdrom
mount: block device /dev/sr0 is write-protected, mounting read-only

ติดตั้ง git ด้วย yum จากแผ่นดีวีดี

ใช้คำสั่ง yum install ตามด้วยชื่อโปรแกรมที่ต้องการติดตั้ง สมมติว่าต้องการติดตั้ง git

[root@cent62-yum ~]# yum install git
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
 * c6-media: 
Setting up Install Process
Resolving Dependencies
--> Running transaction check
---> Package git.x86_64 0:1.7.1-2.el6_0.1 will be installed
--> Processing Dependency: perl-Git = 1.7.1-2.el6_0.1 for package: git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64
--> Processing Dependency: perl(Git) for package: git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64
--> Processing Dependency: perl(Error) for package: git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64
--> Running transaction check
---> Package perl-Error.noarch 1:0.17015-4.el6 will be installed
---> Package perl-Git.noarch 0:1.7.1-2.el6_0.1 will be installed
--> Finished Dependency Resolution

Dependencies Resolved

================================================================================================================================
 Package                       Arch                      Version                              Repository                   Size
================================================================================================================================
Installing:
 git                           x86_64                    1.7.1-2.el6_0.1                      c6-media                    4.6 M
Installing for dependencies:
 perl-Error                    noarch                    1:0.17015-4.el6                      c6-media                     29 k
 perl-Git                      noarch                    1.7.1-2.el6_0.1                      c6-media                     28 k

Transaction Summary
================================================================================================================================
Install       3 Package(s)

Total download size: 4.7 M
Installed size: 15 M
Is this ok [y/N]: y

หากต้องการติดตั้งโปรแกรมต่างๆ ตามข้อมูลที่แจ้งมา พิมพ์ y แล้วกด [Enter] ***

Downloading Packages:
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Total                                                                                            20 MB/s | 4.7 MB     00:00

warning: rpmts_HdrFromFdno: Header V3 RSA/SHA256 Signature, key ID c105b9de: NOKEY
Retrieving key from file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6
Importing GPG key 0xC105B9DE:
 Userid : CentOS-6 Key (CentOS 6 Official Signing Key) <centos-6-key@centos.org>
 Package: centos-release-6-2.el6.centos.7.x86_64 (@anaconda-CentOS-201112091719.x86_64/6.2)
 From : /etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6
Is this ok [y/N]: y

การติดตั้งโปรแกรมด้วย yum นั้น จะมีการตรวจสอบความถูกต้องของไฟล์ rpm ทุกครั้ง ด้วย GPG key หากเป็นการใช้ yum เพื่อติดตั้งโปรแกรมครั้งแรก จะมีการถามว่าให้ใช้ GPG key จาก /etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6 หรือไม่

หากยืนยันพิมพ์ y แล้วกด [Enter]

Running rpm_check_debug
Running Transaction Test
Transaction Test Succeeded
Running Transaction
  Installing : 1:perl-Error-0.17015-4.el6.noarch                                                                            1/3 
  Installing : git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64                                                                                   2/3 
  Installing : perl-Git-1.7.1-2.el6_0.1.noarch                                                                              3/3 

Installed:
  git.x86_64 0:1.7.1-2.el6_0.1                                                                                            

Dependency Installed:
  perl-Error.noarch 1:0.17015-4.el6                              perl-Git.noarch 0:1.7.1-2.el6_0.1                             

Complete!

ติดตั้งโปรแกรมสำเร็จ

[root@cent62-yum ~]# git --version
git version 1.7.1

ข้อมูลอ้างอิง

• Red Hat Enterprise Linux 6 – Deployment Guide – Yum
• การใช้งานคำสั่ง yum ใน CentOS 6

ในบทนี้จะทดลองบู๊ตเครื่องหลังการติดตั้ง ทดสอบการล็อกอิน ดูข้อมูลเบื้องต้น เช่น kernel ข้อมูลโปรแกรมที่ดิดตั้ง ความแตกต่างคอนฟิกจากลีนุกซ์ตระกูล RedHat, CentOS

หน้าจอเมนูบู๊ต GRUB เลือกบรรทัดบนสุด “Ubuntu, with Linux 3.2.0-23-generic” สำหรับการบู๊ตลีนุกซ์ปกติ

ตัวอย่างหน้าจอแสดงข้อความขั้นตอนการบู๊ต การสตาร์ตโปรเซสต่างๆ

Ubuntu 12.04 ใช้ upstart ในการควบคุมเปิดหรือเปิดเซอร์วิส เช่นเดียวกับ CentOS 6

หน้าจอคอนโซลล็อกอิน

ใส่ชื่อ username, password ที่สร้างไว้ตอนติดตั้ง

Linux Kernel

Ubuntu 12.04 เลือกใช้ Linux kernel เวอร์ชั่น 3.2

alice@ubuntu-1204:~$ uname -a
Linux ubuntu-1204 3.2.0-23-generic #36-Ubuntu SMP Tue Apr 10 20:39:51 UTC 2012 x86_64 x86_64 x86_64 GNU/Linux

Disk Usage

จากการเลือกติดตั้ง OpenSSH และ LAMP จะใช้ดิสก์ประมาณ 1.5 GB

alice@ubuntu-1204:~$ df -h 
Filesystem      Size  Used Avail Use% Mounted on
/dev/sda1        37G  1.5G   33G   5% /
udev            490M  4.0K  490M   1% /dev
tmpfs           200M  284K  199M   1% /run
none            5.0M     0  5.0M   0% /run/lock
none            498M     0  498M   0% /run/shm

Apache Web Server

ใช้คำสั่ง ps ดูโปรเซสของ Apache ที่รัน

Ubuntu จะตั้งชื่อไฟล์หรือชุดโปรแกรม Apache HTTP Server ว่า apache2 ซึ่งแตกต่างจาก CentOS จะใช้ชื่อ httpd

alice@ubuntu-1204:~$ ps -ef | grep apache
root       826     1  0 16:03 ?        00:00:03 /usr/sbin/apache2 -k start
www-data   854   826  0 16:03 ?        00:00:00 /usr/sbin/apache2 -k start
www-data   855   826  0 16:03 ?        00:00:00 /usr/sbin/apache2 -k start
www-data   856   826  0 16:03 ?        00:00:00 /usr/sbin/apache2 -k start
www-data   857   826  0 16:03 ?        00:00:00 /usr/sbin/apache2 -k start
www-data   858   826  0 16:03 ?        00:00:00 /usr/sbin/apache2 -k start

รัน apache2 ออปชั่น ‘-V’ เพื่อดูข้อมูลเวอร์ชั่นและคอนฟิก

เวอร์ชั่นที่ติดตั้งมาคือ Apache 2.2.22

alice@ubuntu-1204:~$ apache2 -V Server version: Apache/2.2.22 (Ubuntu)
Server built:   Feb 13 2012 01:51:50
Server's Module Magic Number: 20051115:30
Server loaded:  APR 1.4.6, APR-Util 1.3.12
Compiled using: APR 1.4.5, APR-Util 1.3.12
Architecture:   64-bit
Server MPM:     Prefork
  threaded:     no
    forked:     yes (variable process count)
Server compiled with....
 -D APACHE_MPM_DIR="server/mpm/prefork"
 -D APR_HAS_SENDFILE
 -D APR_HAS_MMAP
 -D APR_HAVE_IPV6 (IPv4-mapped addresses enabled)
 -D APR_USE_SYSVSEM_SERIALIZE
 -D APR_USE_PTHREAD_SERIALIZE
 -D SINGLE_LISTEN_UNSERIALIZED_ACCEPT
 -D APR_HAS_OTHER_CHILD
 -D AP_HAVE_RELIABLE_PIPED_LOGS
 -D DYNAMIC_MODULE_LIMIT=128
 -D HTTPD_ROOT="/etc/apache2"
 -D SUEXEC_BIN="/usr/lib/apache2/suexec"
 -D DEFAULT_PIDLOG="/var/run/apache2.pid"
 -D DEFAULT_SCOREBOARD="logs/apache_runtime_status"
 -D DEFAULT_LOCKFILE="/var/run/apache2/accept.lock"
 -D DEFAULT_ERRORLOG="logs/error_log"
 -D AP_TYPES_CONFIG_FILE="mime.types"
 -D SERVER_CONFIG_FILE="apache2.conf"

ไดเร็คทอรีหลัก (ServerRoot) Apache ของ Ubuntu 12.04 คือ /etc/apache2/ โดยจะมีไฟล์คอนฟิกหลักคือ apache2.conf

ส่วนไดเร็คทอรีหลักที่เก็บไฟล์เว็บไซต์ (DocumentRoot) คือ /var/www/

ตัวอย่างการดูไฟล์คอนฟิก

alice@ubuntu-1204:~$ cd /etc/apache2/

alice@ubuntu-1204:/etc/apache2$ cat apache2.conf
...
Include sites-enabled/
...

alice@ubuntu-1204:/etc/apache2$ cat sites-enabled/000-default
<VirtualHost *:80>
       ServerAdmin webmaster@localhost

       DocumentRoot /var/www
       <Directory />
              Options FollowSymLinks
              AllowOverride None
       </Directory>
       <Directory /var/www/>
              Options Indexes FollowSymLinks MultiViews
              AllowOverride None
              Order allow,deny
              allow from all
       </Directory>
...

จากการติดตั้งจะมีเว็บไฟล์มาให้สำหรับทดสอบด้วย

alice@ubuntu-1204:~$ cat /var/www/index.html
<html><body><h1>It works!</h1>
<p>This is the default web page for this server.</p>
<p>The web server software is running but no content has been added, yet.</p>
</body></html>

ทดสอบเปิดเว็บจาก browser

MySQL Database Server

MySQL ที่ติดตั้งมาเป็นเวอร์ชั่น 5.5

alice@ubuntu-1204:~$ mysqld -V
mysqld Ver 5.5.22-0ubuntu1 for debian-linux-gnu on x86_64 ((Ubuntu))

ใช้คำสั่ง ps เพื่อดูโปรเซสของ mysql

alice@ubuntu-1204:~$ ps -ef | grep mysql mysql      792     1  0 16:03 ?        00:00:06 /usr/sbin/mysqld

คอนฟิกของ MySQL จะอยู่ในไดเร็คทอรี /etc/mysql/ โดยมีไฟล์หลักคือ my.cnf

คอนฟิกดีฟอลต์ที่ติดตั้งมา จะมีการปรับแต่ง (tuning) มาด้วย เช่น Query Cache

alice@ubuntu-1204:~$ cat /etc/mysql/my.cnf 
...
#
# * Query Cache Configuration
#
query_cache_limit = 1M
query_cache_size  = 16M

PHP

PHP ที่ติดตั้งมาเป็นเวอร์ชั่น 5.3.10

alice@ubuntu-1204:~$ php -v
PHP 5.3.10-1ubuntu3 with Suhosin-Patch (cli) (built: Apr 11 2012 17:25:33)
Copyright (c) 1997-2012 The PHP Group
Zend Engine v2.3.0, Copyright (c) 1998-2012 Zend Technologies

ส่วนรายละเอียดโมดูลที่ติดตั้งมา

alice@ubuntu-1204:~$ php -m
[PHP Modules]
bcmath
bz2
calendar
Core
ctype
date
dba
dom
ereg
exif
fileinfo
filter
ftp
gettext
hash
iconv
json
libxml
mbstring
mhash
mysql
mysqli
openssl
pcntl
pcre
PDO
pdo_mysql
Phar
posix
readline
Reflection
session
shmop
SimpleXML
soap
sockets
SPL
standard
sysvmsg
sysvsem
sysvshm
tokenizer
wddx
xml
xmlreader
xmlwriter
zip
zlib

[Zend Modules]

ปิดเครื่อง

หากต้องการปิดเครื่องด้วยคำสั่ง shutdown ต้องใช้ sudo เพื่อยกระดับสิทธิของ user ให้เทียบเท่า root แล้วรันคำสั่ง

ตัวอย่างหน้าจอหลังจากใช้ sudo เรียกคำสั่ง shutdown แล้ว

ข้อมูลอ้างอิง

• รีวิว Ubuntu 12.04 LTS – การติดตั้ง
• upstart – event-based init daemon

ล่าสุดปีนี้ ที่เพิ่งออกมาวันที่ 26 เมษายน เวอร์ชั่น 12.04 LTS (Precise Pangolin) ได้ออกมาให้ดาวน์โหลดใช้กันแล้ว พิเศษจะขยายเวลา support ในเวอร์ชั่น desktop ให้เป็น 5 ปี เท่ากับเวอร์ชั่น server

ขอนำเวอร์ชั่นที่เป็น server มารีวิวเพื่อเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการ upgrade จาก Ubuntu เวอร์ชั่นเก่า หรือถ้าใช้ลีนุกซ์อื่นอยู่ เผื่อเปลี่ยนใจหันมาลองใช้บ้าง

ในตอนแรกจะเป็นการติดตั้ง

ดาวน์โหลดไฟล์ ISO

เข้าหน้าเว็บไซต์ www.ubuntu.com ในหน้าแรก ณ ตอนที่เขียนจะมีปุ่ม [Get Ubuntu now] ให้กดเข้าสู่หน้าดาวน์โหลด หรือถ้าหน้าเว็บเปลี่ยนไปแล้ว ก็คลิ้ก Download จากเมนูด้านบน

คลิ้กเลือก Ubuntu Server

เลือกเวอร์ชั่น 32-bit หรือ 64-bit แล้วกดปุ่ม [Start download] เพื่อดาวน์โหลดไฟล์ ISO

ชื่อไฟล์ที่ได้จากการดาวน์โหลด ubuntu-12.04-server-amd64.iso ประมาณ 700 MB ซึ่งสามารถนำไฟล์นี้ไปเขียนใส่แผ่นซีดี แล้วนำไปบู๊ตเพื่อติดตั้งลีนุกซ์ได้

คำเตือน สำหรับการทดลอง แนะนำให้ติดตั้งบนเครื่องที่ไม่มีข้อมูลใดๆ หรืออาจทดลองติดตั้งใน VMware หรือ Virtual Box ก็ได้

บู๊ตแผ่นซีดีที่เขียนจากไฟล์ ISO ที่ดาวน์โหลดมา

หน้าจอแรก Language เลือกภาษาที่ใช้ติดตั้ง สามารถใช้ปุ่ม cursor ขึ้นลง ซ้ายขวา เพื่อเลือกได้ ในที่นี้ขอเลือก “English” แล้วกด [Enter]

หน้าจอเมนูบู๊ต ใช้ปุ่ม cursor ขึ้นลงเลือกได้

หากเป็นการติดตั้งครั้งแรก แนะนำให้เลือก “Check disc for defects” เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของไฟล์ ISO ที่ดาวน์โหลดมาเขียนลงแผ่นซีดี

หน้าจอแสดงการตรวจสอบแผ่นซีดี

หากไฟล์ ISO ถูกต้อง ก็จะแสดงหน้าจอ กด [Enter] เพื่อบู๊ตจากแผ่นใหม่อีกครั้ง

หน้าเมนูบู๊ตติดตั้งเลือก “Install Ubuntu Server” แล้วกด [Enter]

เลือกภาษา และคีย์บอร์ด (Language, Keyboard)

หน้าถัดไปจะเป็นการเลือกภาษาที่ใช้ระหว่างการติดตั้ง เลือก English

หน้าเลือกสถานที่ (location) ที่เราอยู่ ใช้เพื่อปรับเวลา time zone สามารถใช้ปุ่มขึ้นลง หรือปุ่ม [Tab] เพื่อเลือกได้

เลือก other -> Asia -> Thailand

หน้าถัดไปจะเป็นการคอนฟิก locales เลือก United States – en-US.UTF-8

หน้าคอนฟิกคีย์บอร์ด เลือก “No” เพื่อไม่ให้ตรวจสอบ (detect) คีย์บอร์ด

แล้วเลือก English (US)

เลือก English (US) อีกครั้ง

คอนฟิกเน็ตเวิร์ค (Network)

ดีฟอลต์การติดตั้ง Ubuntu จะมีการพยายามคอนฟิกเน็ตเวิร์คโดยอัตโนมัติด้วย DHCP แต่ถ้าเครื่องที่ติดตั้งไม่ได้ต่อ LAN อยู่ หรือต่อแล้วไม่มี DHCP Server อยู่ก็จะขึ้น error

“Network autoconfiguration failed”

กด Continue หน้าต่อไปจะขึ้นให้เลือกว่าจะคอนฟิก network แบบไหน ในที่นี่ขอเลือก “Configure network manually”

ใส่ IP address

ใส่ Netmask

ใส่ Gateway

ใส่ Name server (DNS)

ใส่ชื่อเครื่อง hostname ไม่ต้องใส่ชื่อโดเมน

ใส่ชื่อโดเมน Domain name

User and Password

โดยดีฟอลต์จากการติดตั้ง Ubuntu จะให้ผู้ใช้งานล็อกอินเป็นผู้ใช้งานธรรมดาและถ้าหากจะทำอะไรที่ต้องใช้สิทธิเป็น root ต้องใช้คำสั่ง sudo เพื่อยกระดับ

ซึ่งจะแตกต่างจาก CentOS, RedHat หรือ ​Fedora คือให้ล็อกอินด้วย root เลย หรือไม่ก็ใช้คำสั่ง su เป็นหลัก

ตอนติดตั้ง Ubuntu จะให้สร้างชื่อผู้ใช้งานขึ้นมา และผู้ใช้ username นี้สามารถที่จะใช้ sudo เพื่อเทียบเท่า root ของเครื่องเลย

หน้าจอ “Set up users and passwords” ใส่ชื่อเต็ม (Fullname)

ใส่ชื่อ username เป็นชื่อที่ใช้ในการล็อกอิน

ใส่ password ของ user

ใส่ password อีกครั้ง

ต้องการเข้ารหัส HOME directory ไหม ถ้าไม่ต้องการก็เลือก No

คอนฟิกเวลาและ Time Zone

หน้าจอคอนฟิก Clock time zone เลือก “Select from worldwide list”

เลือก Bangkok ซึ่งอยู่ภายใต้ Asia

คอนฟิกดิสก์ และแบ่งพาร์ทิชั่น (Disk Partition)

หน้าจอ Partition disks เลือก “Guide partitioning”

เลือก “Guided – use entire disk” ให้ช่วยสร้างพาร์ทิชั่นโดยอัตโนมัติ

คำเตือน ระมัดระวังในการเลือก ในที่นี้ทดสอบกับดิสก์ที่ไม่มีข้อมูลใดๆ อยู่เลย หากคุณทดสอบกับดิสก์ที่มีข้อมูลอยู่ เช่นมี Windows ติดตั้งอยู่ด้วย คุณต้องเลือก ​Manual

หน้าจอสรุปข้อมูลการสร้าง partition หากถูกต้อง เลือก “Finish partitioning and write changes to disk”

หน้าจอเตือนอีกครั้ง เพื่อยืนยันการแก้ไขดิสก์ หากถูกต้องเลือก Yes

เริ่มการติดตั้ง (Installing)

หน้าจอเริ่มการติดตั้งโปรแกรมพื้นฐาน (base)

หลังจากติดตั้งโปรแกรมพื้นฐานเสร็จเรียบร้อย หน้าจอจะให้ใส่คอนฟิก HTTP proxy (ถ้ามี) เพื่อจะต่ออินเตอร์เน็ต

เพื่อจะดาวน์โหลดโปรแกรมเพิ่มเติมสำหรับการติดตั้งจากอินเตอร์เน็ต

หากเครื่องนี้ยังไม่ได้ต่อเน็ต หรือยังไม่ได้ใช้ ก็กด Continue ไป

ติดตั้งโปรแกรมเพิ่มเติม

ต้องการตั้ง auto update หรือไม่ ในที่นี้ขอเลือก “No automatic updates”

หลังจากติดตั้งโปรแกรมที่จำเป็นหลัก (core) ไปแล้ว หน้า “Software selection” จะมีให้เลือกว่าต้องการลงชุดโปรแกรมสำหรับเซิร์ฟเวอร์อะไรบ้าง

เลือก software กดลูกศรขึ้นลง กด [spacebar] สลับไปมา เพื่อเลือก [*] หรือไม่เลือก [ ]

ขอเลือก SSH และ LAMP (ชุดโปรแกรมเว็บเซิร์ฟเวอร์ Linux, Apache, MySQL, PHP)

[*] OpenSSH Server
[*] LAMP server

หากเลือกลง LAMP ที่มี MySQL ติดตั้งด้วย จะมีหน้าจอให้ใส่ “root” password ของ MySQL

ใส่ password สองครั้งให้เหมือนกัน

หน้าจอกำลังติดตั้งโปรแกรมที่เลือกไว้

หน้าจอคอนฟิก GRUB ว่าจะติดตั้ง GRUT boot loader หรือไม่ ตอบ Yes

หน้าจอแสดงการติดตั้งเสร็จเรียบร้อย กด Continue เพื่อรีสตาร์ตเครื่อง อย่าลืมเอาแผ่นซีดีออก

ข้อมูลอ้างอิง

• Ubuntu
• Ubuntu (operating system)
• รีวิว Ubuntu 12.04 LTS – ทดลองใช้

การคอนฟิกที่เหลือ สามารถล็อกอินจากเครื่องอื่นมาทำงานได้โดยผ่านทาง SSH (Secure shell)

ในบทนี้จะแนะนำโปรแกรม PuTTY  ซึ่งเป็นโปรแกรมที่สามารถใช้งานได้ฟรี รันบน Windows ให้สามารถล็อกอินเข้าลีนุกซ์เครื่องที่เราติดตั้งได้

ดาวน์โหลดโปรแกรม PuTTY

ค้นหาคำว่า “PuTTY” จาก google หรือไม่ก็เข้าเว็บไซต์ PuTTY Download Page โดยตรงที่

http://www.chiark.greenend.org.uk/~sgtatham/putty/download.html

การใช้งาน PuTTY สามารถทำได้สองแบบคือดาวน์โหลดไฟล์ putty.exe มาไฟล์เดียว ก็สามารถใช้งานได้แล้ว หรือจะเลือกแบบ Windows installer เพื่อติดตั้งเป็นชุดโปรแกรม โดยจะมีโปรแกรมย่อยอื่นๆ ด้วย

เพื่อความง่าย แนะนำให้ดาวน์โหลดแค่ putty.exe ไฟล์เดียว

ด้านล่างหัวข้อ “For Windows on Intel x86″ คลิ้กที่ลิ้งค์ “putty.exe” เพื่อดาวน์โหลดไฟล์ สมมติว่าเซฟลง Desktop

เพียงแค่นี้ก็สามารถใช้โปรแกรม putty เพื่อล็อกอินเข้าเครื่องลีนุกซ์ได้แล้ว

ดับเบิ้ลคลิ้กที่ไอคอนไฟล์ putty.exe เพื่อรันโปรแกรม

หน้าจอของ PuTTY แสดงขึ้นมา เพื่อให้กรอกข้อมูล

• Host Name (or IP Address) ใส่ IP Address ของเครื่องลีนุกซ์ เช่น 192.168.5.62
• Port ใส่ 22
• Connection type: เลือก [x] SSH

แล้วกด [Open] หรือกดปุ่ม [Enter]

หากเป็นการล็อกอินด้วย SSH เข้าไปลีนุกซ์เครื่องที่ระบุ เป็นครั้งแรก หน้าจอจะแสดงเตือน “PuTTY Security Alert” เป็นข้อมูลเกี่ยวกับ key ต่างๆ ที่ใช้ใน  Secure Shell

กด [Yes] เพื่อยืนยันว่าถูกต้อง

หมายเหตุ หากต้องการยืนยันความถูกต้องกับข้อมูลที่เตือนขึ้นมา สามารถตรวจสอบได้โดยเปรียบเทียบ fingerprint บนหน้าจอที่แสดง กับ Secure Shell ที่รันบนเซิร์ฟเวอร์

เช่นข้อมูลเกี่ยวกับ fingerprint ที่เตือนขึ้นมาแสดง

The server’s rsa2 key fingerprint is:
ssh-rsa 2048 42:b2:98:95:57:14:aa:0a:6c:fa:e8:3a:7b:d8:0b:63

เปรียบเทียบกับ Secure Shell ที่รันบนเซิรฟ์เวอร์ ใช้คำสั่ง ssh-keygen -lf เพื่อดู fingerprint

[root@cent6 ~]# ssh-keygen -lf /etc/ssh/ssh_host_rsa_key
2048 42:b2:98:95:57:14:aa:0a:6c:fa:e8:3a:7b:d8:0b:63 /etc/ssh/ssh_host_rsa_key.pub (RSA)

ผลที่ได้ต้องออกมาตรงกัน เป็นการยืนยันว่า เราล็อกอินเข้าไปในเครื่องที่เราต้องการจริง

หน้าจอให้ใส่ login as: ใส่ root และพิมพ์รหัสผ่านของ root ให้ถูกต้อง ก็จะสามารถล็อกอินเข้าสู่เครื่องลีนุกซ์ได้ เปรียบเสมือนเรานั่งทำงานอยู่ที่หน้าจอคอนโซลของเครื่องลีนุกซ์เลย

ข้อมูลอ้างอิง

• PuTTY Download Page

คำแนะนำอย่างหนึ่งสำหรับผู้ใช้ลีนุกซ์ ไม่ว่าจะเพิ่งเริ่มต้นหัดใช้งาน หรือใช้งานมานานแล้ว คือล็อกอินเป็นผู้ใช้ธรรมดาที่ไม่ใช่ root ให้เป็นนิสัย เพราะผู้ใช้งานธรรมดา ก็สามารถทำอะไรได้หลายอย่างแล้ว เช่นดูคอนฟิกของเครื่อง แก้ไขไฟล์เท่าที่มีสิทธิ์ และหากทำอะไรผิดพลาดไป ความเสียหายที่เกิดขึ้น ก็จะกระทบในระดับหนึ่ง เท่าที่ผู้ใช้คนนั้นจะทำได้ ไม่กระทบทั้งเครื่อง

จนกว่าจำเป็นต้องมีการแก้ไขคอนฟิกหรือทำอะไรบางอย่างกับลีนุกซ์ที่จำเป็นต้องทำด้วย root ค่อยใช้คำสั่ง su เปลี่ยนผู้ใช้ root (หรือใช้ sudo) และเมื่อหลังจากแก้ไขเสร็จสิ้นแล้ว ก็เปลี่ยนกลับมาเป็น user ธรรมดาอีกครั้ง

ในบทนี้จะอธิบายคำสั่งที่ใช้ในการ เพิ่ม แก้ไข ลบ ผู้ใช้งาน โดยต้องใช้ root เป็นคนรันคำสั่ง

การเพิ่มผู้ใช้งาน (useradd)

ใช้คำสั่ง useradd ตามด้วยชื่อ user ที่ต้องการเพิ่ม เช่นต้องการเพิ่มผู้ใช้งานชื่อ alice

[root@cent6 ~]# useradd alice

คำสั่ง id ตามด้วยชื่อผู้ใช้งาน สามารถใช้ตรวจสอบข้อมูลของผู้ใช้ได้ เช่น uid, gid ของผู้ใช้

[root@cent6 ~]# id alice
uid=500(alice) gid=500(alice) groups=500(alice)

หากพิมพ์คำสั่ง id เฉยๆ จะเป็นการดูข้อมูลของตัวเอง เช่นถ้า root พิมพ์คำสั่ง id ไม่ได้ระบุชื่อผู้ใช้ ผลลัพธ์จะแสดงข้อมูลของ root

[root@cent6 ~]# id
uid=0(root) gid=0(root) groups=0(root),1(bin),2(daemon),3(sys),4(adm),6(disk),10(wheel) context=unconfined_u:unconfined_r:unconfined_t:s0-s0:c0.c1023

เปลี่ยนรหัสผ่านผู้ใช้งาน (passwd)

ใช้คำสั่ง passwd ตามด้วยชื่อผู้ใช้งาน เพื่อเปลี่ยนรหัสผ่านของผู้ใช้งาน พิมพ์ password สองครั้งให้เหมือนกัน หน้าจอจะไม่แสดงรหัสผ่านที่พิมพ์ลงไป

[root@cent6 ~]# passwd alice
Changing password for user alice.
New password:
Retype new password:
passwd: all authentication tokens updated successfully.

ระวังการใช้คำสั่ง passwd ด้วย root เพราะถ้าลืมพิมพ์ชื่อผู้ใช้งานตามหลังคำสั่ง passwd จะเป็นการเปลี่ยนรหัสผ่านของตัวเอง เช่นถ้า root พิมพ์ ก็จะเป็นการเปลี่ยนรหัสผ่านของ root เอง

[root@cent6 ~]# passwd
Changing password for user root.
New password:

สังเกตชื่อ user ที่แสดงขึ้นมาหลังประโยค Changing password for user

หากต้องการยกเลิกการรันคำสั่ง passwd (และหลายๆ คำสั่งบนลีนุกซ์) ให้กดปุ่ม [Ctrl]+[C] จะเป็นการยกเลิก และออกจากคำสั่งได้

[root@cent6 ~]# passwd
Changing password for user root.
New password: [Ctrl]+[C]
[root@cent6 ~]#

คำสั่ง passwd จะมีการตรวจสอบความยากง่าย (ต่อการเดา) ของรหัสผ่านที่จะเปลี่ยน คือถ้าสามารถเดาง่ายเกินไป หน้าจอจะแสดงคำเตือนว่า BAD PASSWORD พร้อมคำอธิบายประกอบ เช่นสั้นเกินไป ง่ายต่อการเดา หรือเป็นคำที่อยู่ใน dictionary

เพื่อความปลอดภัยของระบบ แนะนำให้ตั้งรหัสผ่านที่ยากต่อการเดา แต่ให้ผู้ใช้งานเองจำได้ด้วย

[root@cent6 ~]# passwd alice
Changing password for user alice.
New password:
BAD PASSWORD: it is too short
BAD PASSWORD: is too simple
Retype new password:

ถ้ายังยืนยันจะใช้ root ก็สามารถเปลี่ยนรหัสผ่านให้ได้ (ไม่แนะนำ)

ผู้ใช้งานแต่ละคนสามารถเปลี่ยนรหัสผ่านของตัวเองได้ โดยใช้คำสั่ง passwd

ข้อแตกต่างหากรันคำสั่ง passwd ด้วยตัวผู้ใช้งานเองคือ

• ต้องใส่รหัสผ่านที่ใช้งานอยู่ (current) ให้ถูกต้อง
• จะไม่ยอมให้ผู้ใช้งานเอง ตั้งรหัสผ่านง่ายเกินไป

ตัวอย่างการใส่รหัสผ่านที่ใช้งานอยู่ไม่ถูกต้อง

[alice@cent6 ~]$ passwd
Changing password for user alice.
Changing password for alice.
(current) UNIX password:
passwd: Authentication token manipulation error

ตัวอย่างการตั้งรหัสผ่านง่ายเกินไป คำสั่ง passwd จะไม่ยอมเปลี่ยนให้

[alice@cent6 ~]$ passwd
Changing password for user alice.
Changing password for alice.
(current) UNIX password:
New password:
BAD PASSWORD: it is too short
New password:
BAD PASSWORD: it is based on your username
New password:
BAD PASSWORD: it is based on a dictionary word
passwd: Have exhausted maximum number of retries for service
[alice@cent6 ~]$

เปลี่ยนเป็น root ด้วยคำสั่ง su

ตัวอย่างการล็อกอินด้วยผู้ใช้งานธรรมดา สังเกต พร้อมพต์จะเป็นเครื่องหมาย $

login as: alice
alice@192.168.5.62's password:
[alice@cent6 ~]$

ใช้คำสั่ง su เมื่อต้องการเปลี่ยนจากผู้ใช้งานธรรมดา ให้เป็น root ใส่ password ของ root ให้ถูกต้อง

สังเกต พร้อมพต์ที่เปลี่ยนไปจากเครื่องหมาย $ เป็น #

[alice@cent6 ~]$ su -
Password:
[root@cent6 ~]#

ใช้คำสั่ง exit เมื่อต้องการออกจาก root เปลี่ยนเป็นผู้ใช้ธรรมดา

[root@cent6 alice]# exit
exit
[alice@cent6 ~]$

การใช้คำสั่ง su เพื่อเปลี่ยนเป็น root แนะนำให้พิมพ์เว้นวรรคแล้วตามด้วยเครื่องหมายลบ “-” เพื่อเปลี่ยนเป็น root แบบสมบูรณ์แบบ คือให้อ่านค่าคอนฟิกของ root  ด้วย

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือค่าคอนฟิก PATH ระหว่างผู้ใช้ธรรมดา กับ root จะแตกต่างกัน หากเปรียบเทียบการใช้คำสั่ง su แล้วตามด้วยเครื่องหมายลบ

[alice@cent6 ~]$ echo $PATH
/usr/local/bin:/bin:/usr/bin:/usr/local/sbin:/usr/sbin:/sbin:/home/alice/bin

คำสั่ง su แบบไม่มีเครื่องหมายลบ ตัวแปร $PATH จะมีค่าเหมือนเดิม

[alice@cent6 ~]$ su
Password:
[root@cent6 alice]# echo $PATH
/usr/local/bin:/bin:/usr/bin:/usr/local/sbin:/usr/sbin:/sbin:/home/alice/bin

คำสั่ง su ตามด้วยเครื่องหมาย ‘-’ ตัวแปร $PATH จะเปลี่ยนไปตามคอนฟิกของ root

[alice@cent6 ~]$ su -
Password:
[root@cent6 ~]# echo $PATH
/usr/local/sbin:/usr/local/bin:/sbin:/bin:/usr/sbin:/usr/bin:/root/bin

การลบผู้ใช้งาน (userdel)

ใช้คำสั่ง userdel ตามด้วยชื่อผู้ใช้งานที่ต้องการลบออกจากเครื่องลีนุกซ์

โดยดีฟอลต์ คำสั่ง userdel จะลบชื่อผู้ใช้ออกจากระบบ แต่ไฟล์ที่อยู่ใน HOME ของผู้ใช้ยังอยู่ ทั้งนี้ก็เพื่อสำรองไฟล์ไว้ เผื่อผู้ใช้งานคนนี้จะมาขอไฟล์ภายหลังได้

ตัวอย่างการใช้คำสั่ง userdel ไม่ระบุออปชั่น

[root@cent6 ~]# id alice
uid=500(alice) gid=500(alice) groups=500(alice)

[root@cent6 ~]# userdel alice

[root@cent6 ~]# ls -ld /home/alice/
drwx------. 2 500 500 4096 Apr 21 12:44 /home/alice/

[root@cent6 ~]# id alice
id: alice: No such user

ระบุออปชั่น ‘-r’ หากต้องการลบไฟล์ที่อยู่ใน HOME ของผู้ใช้ด้วย

[root@cent6 ~]# id alice
uid=500(alice) gid=500(alice) groups=500(alice)

[root@cent6 ~]# userdel -r alice

[root@cent6 ~]# ls -ld /home/alice/
ls: cannot access /home/alice/: No such file or directory

เว็บเซิร์ฟเวอร์ Apache และ PHP เครื่องนี้ สามารถเขียนเว็บเพจโดยใช้ภาษา PHP ได้แล้ว  แต่สามารถเรียกใช้ฟังก์ชั่นแค่พื้นฐานเท่านั้น  ถ้าต้องการใช้ฟังก์ชั่นอื่นๆ ด้วย เช่นเชื่อมต่อเข้ากับ MySQL เราจำเป็นต้องติดตั้งโมดูล PHP เพิ่มเติม

ในบทความนี้จะอธิบายวิธีการตรวจสอบและติดตั้งโมดูลเพิ่มเติมจากไฟล์ rpm ที่อยู่ในแผ่นดีวีดี CentOS 6.2  โดยจะเป็นการติดตั้งโมดูล MySQL เพื่อให้สามารถเขียน PHP เชื่อมเข้ากับฐานข้อมูล MySQL ได้

ตัวอย่าง error เมื่อเรียกใช้ฟังก์ชั่นของโมดูลที่ไม่มีหรือยังไม่ได้ติดตั้ง

[root@cent6 ~]# cat test-mysql.php
<?php
mysql_connect('localhost', 'mysql_user', 'mysql_password');
?>

ทดลองรันไฟล์นี้ด้วย php

[root@cent6 ~]# php test-mysql.php
PHP Fatal error:  Call to undefined function mysql_connect() in /var/www/html/test-mysql.php on line 2

วิธีการตรวจสอบว่า การเขียนโปรแกรมภาษา PHP บนเว็บเซิร์ฟเวอร์นี้ สามารถเรียกใช้โมดูล PHP อะไรได้บ้าง ทำได้โดยใช้ฟังก์ชั่น phpinfo() แล้วเปิดผ่านหน้าเว็บเพจ หรือรันคำสั่ง php ตามด้วยออปชั่น “-m”

[root@cent6 html]# php -m
[PHP Modules]
bz2
calendar
Core
ctype
curl
date
ereg
exif
fileinfo
filter
ftp
gettext
gmp
hash
iconv
json
libxml
openssl
pcntl
pcre
Phar
readline
Reflection
session
shmop
SimpleXML
sockets
SPL
standard
tokenizer
xml
zip
zlib

[Zend Modules]

หากต้องการเรียกใช้โมดูลมากกว่านี้ จำเป็นต้องติดตั้งเพิ่มเติม  วิธีหนึ่งคือติดตั้งจากไฟล์ rpm ในแผ่นดีวีดี CentOS 6.2

ไฟล์ rpm ใน CentOS 6.2 ที่เกี่ยวข้องกับ PHP ไม่ว่าจะเป็นส่วนโปรแกรมหลัก หรือโมดูลเพิ่มเติม จะขึ้นต้นชื่อไฟล์ด้วย php

[root@cent6 ~]# mount /dev/cdrom /mnt
 mount: block device /dev/sr0 is write-protected, mounting read-only

[root@cent6 ~]# cd /mnt/Packages/
[root@cent6 Packages]# ls -l php-*
-rw-r--r--. 2 500 500 1176604 Nov 15 18:02 php-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500 2276776 Nov 15 18:02 php-cli-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500  534024 Nov 15 18:02 php-common-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500  105780 Nov 15 18:02 php-gd-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500   36360 Nov 15 18:02 php-ldap-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500   80300 Nov 15 18:02 php-mysql-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500   49116 Nov 15 18:02 php-odbc-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500   74148 Nov 15 18:02 php-pdo-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500  402492 Dec  9 03:54 php-pear-1.9.4-4.el6.noarch.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500   95556 Jul  3  2011 php-pecl-apc-3.1.3p1-1.2.el6.1.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500   61400 Sep 26  2011 php-pecl-memcache-3.0.5-3.el6.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500   69044 Nov 15 18:02 php-pgsql-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500  140600 Nov 15 18:02 php-soap-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500  102132 Nov 15 18:02 php-xml-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500   50964 Nov 15 18:02 php-xmlrpc-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64.rpm

ใช้คำสั่ง rpm เพื่อติดตั้ง module เพิ่มเติม สำหรับการติดตั้ง MySQL module

[root@cent6 Packages]# rpm -i php-mysql-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64.rpm
error: Failed dependencies:
 php-pdo is needed by php-mysql-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64

ต้องติดตั้ง php-pdo (PDO module) ก่อน

[root@cent6 Packages]# rpm -i php-pdo-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64.rpm
[root@cent6 Packages]# rpm -i php-mysql-5.3.3-3.el6_1.3.x86_64.rpm

ใช้คำสั่ง php ออปชั่น -m เพื่อตรวจสอบ module ที่ติดตั้งเพิ่มเติม

[root@cent6 Packages]# php -m
[PHP Modules]
bz2
calendar
Core
ctype
curl
date
ereg
exif
fileinfo
filter
ftp
gettext
gmp
hash
iconv
json
libxml
mysql
mysqli
openssl
pcntl
pcre
PDO
pdo_mysql
pdo_sqlite
Phar
readline
Reflection
session
shmop
SimpleXML
sockets
SPL
sqlite3
standard
tokenizer
xml
zip
zlib

Zend Modules]

คำอธิบาย

• PDO, pdo_sqlite, sqlite3 ได้จากการติดตั้งไฟล์ php-pdo
• mysql, mysqli, pdo_mysql ได้จากการติดตั้งไฟล์ php-mysql

หลังจากการติดตั้ง PHP module เพิ่มเติม การรัน PHP ที่เป็น command line สามารถเรียกใช้โมดูลใหม่นี้ได้เลย แต่ถ้าต้องการเรียกผ่านเว็บเซิร์ฟเวอร์ ต้องรีสตาร์ตเซอร์วิส httpd ก่อน

ใช้คำสั่ง service เพื่อรีสตาร์ตเซอร์วิส httpd

[root@cent6 Packages]# service httpd restart
Stopping httpd:                                            [  OK  ]
Starting httpd:                                            [  OK  ]

ตัวอย่างการใช้ฟังก์ชั่น phpinfo() แสดงผลผ่านหน้าเว็บเพจ เพื่อดูข้อมูลรายละเอียดโมดูล MySQL ที่ติดตั้งใหม่

[root@cent6 ~]# cat /var/www/html/info.php
 <?php
 phpinfo();
 ?>

ผลลัพธ์ที่ได้จากการเรียกผ่านหน้าเว็บ