ตัวอย่างข้อความ error เมื่อ upload file

“Picture-01.jpg” has failed to upload due to an error
Unable to create directory /var/www/html/wordpress/wp-content/uploads/2012/05. Is its parent directory writable by the server?

ในที่นี้จะแสดงวิธีการแก้ไขปัญหา

สาเหตเป็นเพราะ wordpress ไม่สามารถสร้างไฟล์หรือไดเร็คทอรี เพื่อเก็บไฟล์ที่อัพโหลดได้

โดยดีฟอลต์ wordpress จะสร้างไฟล์ที่อัพโหลดไว้ภายใต้ไดเร็คทอรี wp-content/uploads เทียบกับไดเร็คทอรีที่ติดตั้ง (เช่น /var/www/html/wordpress/) โดยจะแยกย่อยเป็นปี คศ. และเลขเดือนอีกที

วิธีการแก้ไขปัญหา ต้องสร้างไดเร็คทอรี uploads ขึ้นมา แล้วเปลี่ยนสิทธิ (permission) ให้ wordpress สามารถเขียนได้ หากใช้ Apache เป็นเว็บเซิร์ฟเวอร์รันด้วยชื่อผู้ใช้ apache การเปลี่ยนสิทธิก็คือการอนุญาตให้ apache สามารถเขียน (write) ไดเร็คทอรี uploads ได้นั่นเอง

โดยดีฟอลต์จากการติดตั้ง wordpress จะไม่มีไดเร็คทอรี uploads

[root@cent6 ~]# cd /var/www/html/wordpress/wp-content/
[root@cent6 wp-content]# ls -l
total 12
-rw-r--r--. 1 root root   30 May  5  2007 index.php
drwxr-xr-x. 3 root root 4096 Apr 20 21:54 plugins
drwxr-xr-x. 4 root root 4096 Apr 20 21:54 themes

ใช้คำสั่ง mkdir, chown, chmod สร้างไดเร็คทอรี uploads และเปลี่ยนสิทธิ

[root@cent6 wp-content]# mkdir uploads
[root@cent6 wp-content]# chown apache uploads/
[root@cent6 wp-content]# chmod 700 uploads/
[root@cent6 wp-content]# ls -l
total 16
-rw-r--r--. 1 root   root   30 May  5  2007 index.php
drwxr-xr-x. 3 root   root 4096 Apr 20 21:54 plugins
drwxr-xr-x. 4 root   root 4096 Apr 20 21:54 themes
drwx------. 2 apache root 4096 May 12 16:58 uploads

ส่วนไดเร็คทอรีย่อย ปีคศ. และเลขเดือน โปรแกรม wordpress จะสร้างขึ้นมาเองอัตโนมัติ

ทดลองโพสต์แล้วอัพโหลดรูปอีกครั้ง

ลองดูไฟล์และไดเร็คทอรีที่ถูกสร้างใน uploads

[root@cent6 wp-content]# ls -lR uploads/
uploads/:
total 4
drwx------. 3 apache apache 4096 May 12 17:02 2012

uploads/2012:
total 4
drwx------. 2 apache apache 4096 May 12 17:02 05

uploads/2012/05:
total 36
-rw-------. 1 apache apache 33625 May 12 17:02 Picture-01.jpg

หมายเหตุ ออปชั่น ‘-R’ ของคำสั่ง ls เป็นการแสดงข้อมูลไฟล์และไดเร็คทอรีย่อยทั้งหมด

ข้อมูลอ้างอิง

• ติดตั้ง WordPress บน CentOS 6

เพื่อความสะดวกและง่าย เราสามารถใช้คำสั่ง yum ในการแก้ไขปัญหาเรื่องการติดตั้งโปรแกรมจากไฟล์ประเภท rpm

ง่ายที่สุด เครื่องลีนุกซ์ที่จะรันคำสั่ง yum นั้น ต้องสามารถเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ต เพื่อให้สามารถตรวจสอบข้อมูลการติดตั้งโปรแกรมจาก repos ที่อยู่บนอินเตอร์เน็ตได้

แต่บางครั้ง เครื่องที่ติดตั้งลีนุกซ์นั้น ไม่สามารถต่อออกอินเตอร์เน็ตได้

ในตอนนี้จะแนะนำการใช้คำสั่ง yum เพื่อติดตั้งไฟล์ rpm โดยใช้ repos ที่อยู่ในแผ่นดีวีดีติดตั้ง CentOS 6.2

คอนฟิกหลักของ yum คือไฟล์ /etc/yum.conf ส่วนไฟล์คอนฟิก repos จะถูกแยกต่างหาก ในไดเร็คทอรี /etc/yum.repos.d/

จากการติดตั้ง CentOS 6.2 จะมีไฟล์คอนฟิก repos ติดตั้งมาด้วย 3 ไฟล์

ไฟล์ /etc/yum.repos.d/CentOS-Base.repo และ /etc/yum.repos.d/CentOS-Debuginfo.repo จะเป็นคอนฟิกไฟล์ repos สำหรับติดตั้งโปรแกรมจากอินเตอร์เน็ต โดยดีฟอลต์จากการติดตั้ง repos ที่ถูกเปิดใช้งาน (enabled)

• base
• updates
• extras

ส่วน centosplus และ contrib โดยดีฟอลต์จะถูกปิดไว้

ส่วนไฟล์ /etc/yum.repos.d/CentOS-Media.repo จะเป็นคอนฟิกไฟล์ repos สำหรับติดตั้งโปรแกรมจากแผ่นดีวีดี ชื่อ repos คือ [c6-media] แต่จะถูกปิดการใช้งานไว้ (enabled=0)

สำหรับเครื่องที่ไม่ได้ต่ออินเตอร์เน็ต หรือหากต้องการใช้ yum เพื่อติดตั้งโปรแกรมจากแผ่นดีวีดี ต้องปิด repos จากอินเตอร์เน็ต และเปิด repos จากแผ่นดีวีดีแทน

การปิด repos บนอินเตอร์เน็ต “base”, “updates”, “extras”

เพื่อแสดงการเปลี่ยนแปลงคอนฟิกไฟล์ จะแสดงไฟล์คอนฟิก CentOS-Base.repo ก่อนและหลังการปิด repos

[root@cent62-yum ~]# cd /etc/yum.repos.d/

[root@cent62-yum yum.repos.d]# cat CentOS-Base.repo

# CentOS-Base.repo
....
[base]
name=CentOS-$releasever - Base
mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=os
#baseurl=http://mirror.centos.org/centos/$releasever/os/$basearch/
gpgcheck=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6

#released updates
[updates]
name=CentOS-$releasever - Updates
mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=updates
#baseurl=http://mirror.centos.org/centos/$releasever/updates/$basearch/
gpgcheck=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6

#additional packages that may be useful
[extras]
name=CentOS-$releasever - Extras
mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=extras
#baseurl=http://mirror.centos.org/centos/$releasever/extras/$basearch/
gpgcheck=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6
...

ใช้คำสั่ง yum-config-manager ตามด้วยออปชั่น ‘–disable’ ตามด้วยชื่อ repos ที่ต้องการปิดการใช้

[root@cent62-yum yum.repos.d]# yum-config-manager --disable base
Loaded plugins: fastestmirror
===================================================================== repo: base ======================================================================
[base]
bandwidth = 0
base_persistdir = /var/lib/yum/repos/x86_64/6
baseurl =
cache = 0
cachedir = /var/cache/yum/x86_64/6/base
cost = 1000
enabled = 0
...

[root@cent62-yum yum.repos.d]# yum-config-manager --disable updates

Loaded plugins: fastestmirror
==================================================================== repo: updates ====================================================================
[updates]
bandwidth = 0
base_persistdir = /var/lib/yum/repos/x86_64/6
baseurl =
cache = 0
cachedir = /var/cache/yum/x86_64/6/updates
cost = 1000
enabled = 0
...

[root@cent62-yum yum.repos.d]# yum-config-manager --disable extras

Loaded plugins: fastestmirror
==================================================================== repo: extras =====================================================================
[extras]
bandwidth = 0
base_persistdir = /var/lib/yum/repos/x86_64/6
baseurl =
cache = 0
cachedir = /var/cache/yum/x86_64/6/extras
cost = 1000
enabled = 0
...

ไฟล์คอนฟิก CentOS-Base.repo ที่เปลี่ยนไป จะมีออปชั่น enabled=0 เพิ่มขึ้นมา ในแต่ละ repos ที่ถูกปิดการใช้ (disable)

[root@cent62-yum yum.repos.d]# cat CentOS-Base.repo
# CentOS-Base.repo
...
[base]
name=CentOS-$releasever - Base
mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=os
#baseurl=http://mirror.centos.org/centos/$releasever/os/$basearch/
gpgcheck=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6
enabled = 0

#released updates
[updates]
name=CentOS-$releasever - Updates
mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=updates
#baseurl=http://mirror.centos.org/centos/$releasever/updates/$basearch/
gpgcheck=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6
enabled = 0

#additional packages that may be useful
[extras]
name=CentOS-$releasever - Extras
mirrorlist=http://mirrorlist.centos.org/?release=$releasever&arch=$basearch&repo=extras
#baseurl=http://mirror.centos.org/centos/$releasever/extras/$basearch/
gpgcheck=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6
enabled = 0

เปิดการใช้ repos จากแผ่นดีวีดี

โดยดีฟอลต์จถูกปิดไว้ หากเราต้องการให้ yum ใช้ repos จากแผ่นดีวีดีติดตั้ง ต้องเปิดการใช้งาน

ไฟล์คอนฟิก CentOS-Media.repo ก่อนการแก้ไข

[root@cent62-yum ~]# cat /etc/yum.repos.d/CentOS-Media.repo # CentOS-Media.repo
#
# This repo is used to mount the default locations for a CDROM / DVD on
#  CentOS-6.  You can use this repo and yum to install items directly off the
#  DVD ISO that we release.
# 
[c6-media]
name=CentOS-$releasever - Media
baseurl=file:///media/CentOS/
        file:///media/cdrom/
        file:///media/cdrecorder/
gpgcheck=1
enabled=0
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6

ใช้คำสั่ง yum-config-manger ตามด้วยออปชั่น ‘–enable’ แล้วตามด้วยชื่อ repos สำหรับ CentOS 6 จะมีชื่อว่า “c6-media”

[root@cent62-yum ~]# yum-config-manager --enable c6-media

Loaded plugins: fastestmirror
=================================================================== repo: c6-media ====================================================================
[c6-media]
bandwidth = 0
base_persistdir = /var/lib/yum/repos/x86_64/6
baseurl = file:///media/CentOS/,
   file:///media/cdrom/,
   file:///media/cdrecorder/
cache = 0
cachedir = /var/cache/yum/x86_64/6/c6-media
cost = 1000
enabled = True
...

ไฟล์คอนฟิก CentOS-Media.repo หลังการเปิดการใช้งาน “c6-media”

[root@cent62-yum ~]# cat /etc/yum.repos.d/CentOS-Media.repo # CentOS-Media.repo
...
[c6-media]
name=CentOS-$releasever - Media
baseurl=file:///media/CentOS/
        file:///media/cdrom/
        file:///media/cdrecorder/
gpgcheck=1
enabled=1
gpgkey=file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6

หากดูตามคอนฟิกในไฟล์ CentOS-Media.repo จะเห็นว่า repos ชื่อ c6-media มีการเรียกใช้ไฟล์จาก /media/CentOS/, /media/cdrom/, หรือ /media/cdrecorder/

ดังนั้นเราต้อง mount ดีวีดี กับไดเร็คทอรี เช่น /media/cdrom/

สร้างไดเร็คทอรี /media/cdrom

[root@cent62-yum ~]# ls -l /media
total 0

[root@cent62-yum ~]# mkdir /media/cdrom

ใส่แผ่นดีวีดีติดตั้ง CentOS 6.2 แผ่นที่ 1 เข้าไปในไดร์ฟ แล้วใช้คำสั่ง mount กับไดเร็คทอรี /media/cdrom

[root@cent62-yum ~]# mount /dev/dvd /media/cdrom
mount: block device /dev/sr0 is write-protected, mounting read-only

ติดตั้ง git ด้วย yum จากแผ่นดีวีดี

ใช้คำสั่ง yum install ตามด้วยชื่อโปรแกรมที่ต้องการติดตั้ง สมมติว่าต้องการติดตั้ง git

[root@cent62-yum ~]# yum install git
Loaded plugins: fastestmirror, security
Loading mirror speeds from cached hostfile
 * c6-media: 
Setting up Install Process
Resolving Dependencies
--> Running transaction check
---> Package git.x86_64 0:1.7.1-2.el6_0.1 will be installed
--> Processing Dependency: perl-Git = 1.7.1-2.el6_0.1 for package: git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64
--> Processing Dependency: perl(Git) for package: git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64
--> Processing Dependency: perl(Error) for package: git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64
--> Running transaction check
---> Package perl-Error.noarch 1:0.17015-4.el6 will be installed
---> Package perl-Git.noarch 0:1.7.1-2.el6_0.1 will be installed
--> Finished Dependency Resolution

Dependencies Resolved

================================================================================================================================
 Package                       Arch                      Version                              Repository                   Size
================================================================================================================================
Installing:
 git                           x86_64                    1.7.1-2.el6_0.1                      c6-media                    4.6 M
Installing for dependencies:
 perl-Error                    noarch                    1:0.17015-4.el6                      c6-media                     29 k
 perl-Git                      noarch                    1.7.1-2.el6_0.1                      c6-media                     28 k

Transaction Summary
================================================================================================================================
Install       3 Package(s)

Total download size: 4.7 M
Installed size: 15 M
Is this ok [y/N]: y

หากต้องการติดตั้งโปรแกรมต่างๆ ตามข้อมูลที่แจ้งมา พิมพ์ y แล้วกด [Enter] ***

Downloading Packages:
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Total                                                                                            20 MB/s | 4.7 MB     00:00

warning: rpmts_HdrFromFdno: Header V3 RSA/SHA256 Signature, key ID c105b9de: NOKEY
Retrieving key from file:///etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6
Importing GPG key 0xC105B9DE:
 Userid : CentOS-6 Key (CentOS 6 Official Signing Key) <centos-6-key@centos.org>
 Package: centos-release-6-2.el6.centos.7.x86_64 (@anaconda-CentOS-201112091719.x86_64/6.2)
 From : /etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6
Is this ok [y/N]: y

การติดตั้งโปรแกรมด้วย yum นั้น จะมีการตรวจสอบความถูกต้องของไฟล์ rpm ทุกครั้ง ด้วย GPG key หากเป็นการใช้ yum เพื่อติดตั้งโปรแกรมครั้งแรก จะมีการถามว่าให้ใช้ GPG key จาก /etc/pki/rpm-gpg/RPM-GPG-KEY-CentOS-6 หรือไม่

หากยืนยันพิมพ์ y แล้วกด [Enter]

Running rpm_check_debug
Running Transaction Test
Transaction Test Succeeded
Running Transaction
  Installing : 1:perl-Error-0.17015-4.el6.noarch                                                                            1/3 
  Installing : git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64                                                                                   2/3 
  Installing : perl-Git-1.7.1-2.el6_0.1.noarch                                                                              3/3 

Installed:
  git.x86_64 0:1.7.1-2.el6_0.1                                                                                            

Dependency Installed:
  perl-Error.noarch 1:0.17015-4.el6                              perl-Git.noarch 0:1.7.1-2.el6_0.1                             

Complete!

ติดตั้งโปรแกรมสำเร็จ

[root@cent62-yum ~]# git --version
git version 1.7.1

ข้อมูลอ้างอิง

• Red Hat Enterprise Linux 6 – Deployment Guide – Yum
• การใช้งานคำสั่ง yum ใน CentOS 6

ถึงแม้ว่าจะมีโปรแกรมอื่นเช่น nano ที่เป็นโปรแกรม editor ใช้แก้ไขไฟล์ได้เหมือนกัน และมักจะติดตั้งมาด้วย แต่ในบางเครื่องโดยเฉพาะ UNIX ประเภทอื่นๆ โดยส่วนใหญ่แล้ว จะไม่ได้ติดตั้งโปรแกรมนี้มา จะมีเฉพาะ vi เท่านั้น

ดังนั้น จะขอแนะนำวิธีการใช้ vi อย่างง่ายๆ ใช้คำสั่งพื้นฐานเพื่อแก้ไข และบันทึกไฟล์บนลีนุกซ์

หมายเหตุ หน้าจอหรือข้อความที่แสดงอาจแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับเวอร์ชั่นของ vi และออปชั่นหรือคอนฟิกที่ตั้งค่าไว้ ในที่นี้จะทดสอบบน CentOS 6

สำหรับการหัดแก้ไขไฟล์ แนะนำให้ล็อกอินเป็น user ธรรมดา เพื่อป้องกันไม่ให้ ไปแก้ไขไฟล์สำคัญของระบบ

พิมพ์คำสั่ง vi เพื่อเข้าสู่โปรแกรม

[alice@cent6 ~]$ vi

หน้าจอ vi เมื่อเข้าครั้งแรก

อย่างแรกที่แนะนำให้ลองทำคือ ออกจากโปรแกรม vi ให้ได้

พิมพ์ :q เพื่อออกจาก vi

สังเกตเมื่อพิมพ์เครื่องหมาย : ด้านล่างซ้ายของหน้าจอจะขึ้นเครื่องหมาย : เพื่อแสดงว่าตอนนี้อยู่ในโหมด “Ex mode” รอรับคำสั่ง เช่น q (quit) ออกจาก vi

เมื่อพิมพ์ :q แล้วกด [Enter] จะเป็นการออกจาก vi กลับสู่พร้อมพต์

พิมพ์คำสั่ง vi เพื่อเข้าสู่ vi อีกครั้ง

[alice@cent6 ~]$ vi

โดยดีฟอลต์หากไม่ได้ระบุออปชั่นใดๆ ตอนพิมพ์คำสั่ง vi เมื่อเข้าสู่โปรแกรม จะเข้าสู่โหมด คำสั่ง “COMMAND”  สิ่งที่พิมพ์ลงไปถือเป็นคำสั่งให้ vi ทำงานอย่างใดอย่างหนึ่ง

กดปุ่ม i เพื่อเข้าสู่โหมด “แก้ไข” ไฟล์ สังเกตหน้าจอด้านล่างซ้ายจะขึ้น “– INSERT –” เพื่อแสดงว่าตอนนี้อยู่ในโหมด “INSERT” ให้เราสามารถพิมพ์ข้อความแก้ไขไฟล์ได้

ปุ่ม i จะเป็นการแทรก (insert) ข้อความลงไปก่อนหน้าตัวอักษรที่เคอร์เซอร์อยู่ ลองพิมพ์ข้อความลงไป

เมื่อพิมพ์ข้อความเรียบร้อยแล้ว ต้องการจะบันทึกการแก้ไขไฟล์ (save)

ขั้นแรกให้กดปุ่ม [Esc] เพื่อกลับสู่โหมด “คำสั่ง” สังเกตด้านล่างซ้าย คำว่า “INSERT” จะหายไป

พิมพ์ :w hello.txt เป็นการสั่งให้เซฟ (write) ลงชื่อไฟล์ hello.txt

แล้วกด [Enter] เพื่อเซฟ สังเกตหน้าจอด้านล่าง แสดงข้อมูลชื่อไฟล์ที่เราเซฟลงไป

พิมพ์ :q แล้วกด [Enter] เพื่อออกจาก vi กลับสู่พร็อมพต์

โดยทั่วไปแล้ว เมื่อแก้ไขไฟล์เสร็จเรียบร้อย นิยมจะพิมพ์ :wq เพื่อสั่งเซฟและออกจาก vi ทีเดียวเลย

ใช้คำสั่ง cat เพื่อดูไฟล์ที่สร้างขึ้น

[alice@cent6 ~]$ cat hello.txt
hello world

พิมพ์ vi ตามด้วยชื่อไฟล์ เพื่อแก้ไขไฟล์

[alice@cent6 ~]$ vi hello.txt

ทดลองกดปุ่ม hjkl ปุ่มใดปุ่มหนึ่งที่ละปุ่ม เพื่อทดลองเลื่อนเคอร์เซอร์ไปมา

• h  ซ้าย
• j   ลง
• k  ขึ้น
• l  ขวา

หรืออาจใช้ปุ่ม cursor ก็ได้ แต่แนะนำให้หัดใช้ปุ่ม hjkl สำหรับการเลื่อนเคอร์เซอร์ เพราะบางเครื่องหรือบน UNIX บางตัว ไม่สามารถใช้ปุ่ม cursor ได้

หมายเหตุ ในโหมด “คำสั่ง” ของ vi ตัวอักษรเล็กใหญ่ จะไม่เหมือนกัน

กดปุ่ม l เพื่อเลื่อนเคอร์เซอร์ไปขวาสุด หรืออยู่ตรงตัวอักษร d ของคำว่า world

แล้วกดปุ่ม a เพื่อเพิ่มข้อความต่อท้าย (append) ตัวอักษรที่เคอร์เซอร์อยู่ ในที่นี้คือตัวอักษร d

สังเกตว่าด้านล่างซ้าย ก็จะขึ้นข้อความ INSERT เพื่อแสดงว่าเข้าสู่โหมดแก้ไข

เมื่อเพิ่มข้อความเสร็จ กดปุ่ม [Esc] เพื่อกลับสู่โหมดคำสั่งอีกครั้ง

ต้องการแก้ไขข้อความอีกครั้ง ก็กดปุ่ม i หรือ a แก้ไขเสร็จก็กดปุ่ม [Esc] ทำสลับไปมาได้

หากต้องการจะลบ กด [Esc] เพื่อกลับสู่โหมดคำสั่ง เลื่อนเคอร์เซอร์ไปยังตัวอักษรที่ต้องการลบ กดปุ่ม x เพื่อลบตัวอักษรที่เคอร์เซอร์อยู่
พิมพ์ :wq เพื่อสั่งบันทึกไฟล์ และออกจาก vi

ใช้คำสั่ง cat เพื่อดูไฟล์ที่แก้ไข

[alice@cent6 ~]$ cat hello.txt
hello world!
second line

แต่ถ้าแก้ไขไฟล์ไปแล้ว ผิดพลาด ต้องการยกเลิก ไม่บันทึกหรือเซฟไฟล์ แล้วต้องการออกจาก vi

ในโหมดคำสั่ง

ถ้ากด :q เฉยๆ  โปรแกรม vi จะฟ้องว่าไฟล์มีการแก้ไขไปแล้ว ยังไม่มีการเซฟ

ต้องพิมพ์ :q! เพื่อยืนยันว่าต้องการจะออกจาก vi โดยไม่ต้องการเซฟไฟล์

คำแนะนำสำหรับการเริ่มต้น ฝึกใช้ปุ่มที่ยกตัวอย่างมา และทำความเข้าใจระหว่างโหมด “คำสั่ง” และโหมด “แก้ไข” แค่นี้ก็เพียงพอในการใช้งาน vi เพื่อแก้ไขไฟล์ได้แล้ว

บทนี้จะแนะนำการใช้โปรแกรม pscp รันบน Windows เพื่อใช้ถ่ายโอนไฟล์ (transfer) กับเครื่องที่รันลีนุกซ์ ผ่านทาง Secure Shell ได้

ดาวน์โหลดโปรแกรม pscp

โปรแกรม pscp เป็นส่วนหนึ่งของชุดโปรแกรม PuTTY แต่สามารถใช้งานได้โดยลำพัง ไม่จำเป็นต้องติดตั้งโปรแกรมทั้งชุด เพียงแค่ดาวน์โหลดไฟล์ pscp.exe

ในหน้า PuTTY Download Page ภายใต้หัวข้อ For Windows on Intel x86 คลิ้กดาวน์โหลดไฟล์ pscp.exe เซฟลงบน Desktop ของ Windows

สร้างไฟล์ทดสอบบน Windows ชื่อไฟล์ “win-data.txt” เซฟไว้บน Desktop

คลิ้กปุ่ม start เลือก Run

หน้าจอ Run เราสามารถพิมพ์คำสั่งบน Windows ที่ต้องการจะรันในช่อง Open ได้

พิมพ์ cmd แล้วกดปุ่ม [OK] หรือ [Enter] เพื่อเข้าสู่ command prompt ของ Windows

หน้าจอ command prompt ของ Windows

พิมพ์คำสั่ง cd Desktop เข้าสู่ Desktop ของผู้ใช้งานบน Windows

พิมพ์คำสั่ง dir เพื่อแสดงไฟล์ จะมีไฟล์ pscp.exe, putty.exe และ win-data.txt

ถ่ายโอนไฟล์จาก Windows ไปยังลีนุกซ์

รูปแบบการใช้คำสั่ง pscp เหมือนกับคำสั่ง cp คือ ตามด้วยไฟล์ต้นทางที่ต้องการจะถ่ายโอน เว้นวรรค ตามด้วยปลายทางที่ต้องการส่งไฟล์ไป

ตัวอย่าง ถ้าต้องการถ่ายโอนไฟล์จาก Windows เช่นในตัวอย่างนี้คือไฟล์ win-data.txt ไปยังลีนุกซ์ IP Address  192.168.5.62 ล็อกอินด้วย root สามารถทำได้โดย

pscp win-data.txt root@192.168.5.62:

สังเกตการระบุปลายทาง เป็นชื่อ user ตามด้วยเครื่องหมาย @ ตามด้วย IP ของปลายทาง ปิดท้ายด้วยเครื่องหมาย :  โดยพิมพ์ติดกันหมด ไม่มีเว้นวรรค

หากเป็นการล็อกอินเข้าไป IP นั้นเป็นครั้งแรก จะมีข้อความเตือนเกี่ยวกับ key เหมือนกับตอนใช้ putty

ไฟล์จะถูกถ่ายโอนไปไว้ใน HOME ของ root สามารถตรวจสอบได้โดยการใช้ PuTTY ล็อกอินเข้าไป ใช้คำสั่ง ls แสดงไฟล์ที่ถูกส่งไป

โหลดจากลีนุกซ์ ลง Windows

หากไฟล์อยู่บนลีนุกซ์ เช่นอยู่ใน HOME ของ root ก็สามารถใช้คำสั่ง pscp เพื่อถ่ายโอนไฟล์มาใส่ใน Windows ได้

โดยระบุต้นทางเป็นไฟล์ที่อยู่บนลีนุกซ์ เว้นวรรคตามด้วยปลายทางคือไดเร็คทอรีบน Windows หากต้องการโหลดไฟล์มาใส่ในไดเร็คทอรีที่พิมพ์คำสั่ง (Desktop) ก็ระบุเป็นเครื่องหมายจุด .

เช่นต้องการโหลดไฟล์ชื่อ linux-file.txt ใน HOME ของ root บนลีนุกซ์ มายังไดเร็คทอรีปัจจุบัน พิมพ์คำสั่ง

pscp root@192.168.5.62:linux-file.txt .

หากไฟล์อยู่ในพาธอื่นเช่นต้องการโหลดไฟล์ /etc/passwd จากลีนุกซ์ สามารถระบุต้นทางเป็นพาธเต็ม เช่น root@192.168.5.62:/etc/passwd

ตัวอย่าง และผลลัพท์ที่ได้

ข้อมูลอ้างอิง

• PuTTY Download Page
• ล็อกอินเข้าลีนุกซ์จาก Windows ด้วย PuTTY

ใส่แผ่นดีวีดีติดตั้ง แล้วใช้คำสั่ง mount เพื่อเรียกดูไฟล์ในแผ่น

[root@cent6 ~]# mount /dev/dvd /mnt
mount: block device /dev/sr0 is write-protected, mounting read-only

ในแผ่นดีวีดีติดตั้ง CentOS 6.2 จะมีโครงสร้างไฟล์และไดเร็คทอรีดังนี้

[root@cent6 ~]# cd /mnt/
[root@cent6 mnt]# ls -l
total 658
-rw-r--r--. 2 root root 14 Dec 16 09:39 CentOS_BuildTag
drwxr-xr-x. 3 root root 2048 Dec 11 06:38 EFI
-rw-r--r--. 2 root root 212 Dec 15 11:32 EULA
-rw-r--r--. 2 root root 18009 Dec 15 11:38 GPL
drwxr-xr-x. 3 root root 2048 Dec 11 06:38 images
drwxr-xr-x. 2 root root 2048 Dec 11 06:36 isolinux
drwxrwxr-x. 2 500 500 630784 Dec 16 09:43 Packages
-rw-r--r--. 2 root root 1354 Dec 9 19:58 RELEASE-NOTES-en-US.html
drwxr-xr-x. 2 root root 4096 Dec 16 09:46 repodata
-rw-r--r--. 2 root root 1706 Dec 9 19:57 RPM-GPG-KEY-CentOS-6
-rw-r--r--. 2 root root 1730 Dec 9 19:57 RPM-GPG-KEY-CentOS-Debug-6
-rw-r--r--. 2 root root 1730 Dec 9 19:57 RPM-GPG-KEY-CentOS-Security-6
-rw-r--r--. 2 root root 1734 Dec 9 19:57 RPM-GPG-KEY-CentOS-Testing-6
-r--r--r--. 1 root root 3380 Dec 16 09:46 TRANS.TBL

สำหรับ CentOS และลีนุกซ์ distribution ตระกูล RedHat เช่น RedHat Enterprise หรือ Fedora จะใช้คำสั่ง rpm ในการจัดการการติดตั้งลงโปรแกรม หรือลบโปรแกรมออก

โดยทางคนจัดทำโปรแกรม จะรวมไฟล์ที่ต้องใช้เข้าด้วยกันให้เป็นไฟล์ในรูปแบบ rpm เพื่อง่ายต่อการติดตั้ง

แต่หากโปรแกรมมีหลายส่วนหรือขนาดใหญ่มาก อาจมีการแยกเป็นไฟล์ rpm ย่อยต่างๆ

สำหรับในแผ่นดีวีดีติดตั้ง CentOS 6.2 จะรวมไฟล์ rpm ของโปรแกรมต่างๆ ที่นิยมใช้กัน อยู่ในไดเร็คทอรี Packages

ตัวอย่าง

[root@cent6 mnt]# cd Packages/
[root@cent6 Packages]# ls -l
total 4058406
-rw-r--r--. 2 500 500 1437036 Dec 9 02:38 389-ds-base-1.2.9.14-1.el6.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 4 500 500 375664 Dec 9 02:37 389-ds-base-libs-1.2.9.14-1.el6.i686.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500 370484 Dec 9 02:38 389-ds-base-libs-1.2.9.14-1.el6.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500 215284 Dec 15 11:28 abrt-2.0.4-14.el6.centos.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500 95072 Dec 15 11:28 abrt-addon-ccpp-2.0.4-14.el6.centos.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500 64268 Dec 15 11:28 abrt-addon-kerneloops-2.0.4-14.el6.centos.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500 58428 Dec 15 11:28 abrt-addon-python-2.0.4-14.el6.centos.x86_64.rpm
-rw-r--r--. 2 500 500 55908 Dec 15 11:28 abrt-cli-2.0.4-14.el6.centos.x86_64.rpm
...

หากไม่มีไฟล์ rpm ที่ต้องการในแผ่นแรก ลองใส่แผ่นที่สอง ดูใน Packages

แต่ถ้าไม่มีจริงๆ ก็ต้องค้นหา และดาวน์โหลดจากอินเตอร์เน็ต

ในหลายๆ ครั้ง จะติดตั้งโปรแกรมที่ต้องการได้ จำเป็นต้องติดตั้งโปรแกรมอื่นก่อน เรียกว่าเป็นปัญหา dependencies ถือว่าเป็นข้อเสียของการใช้คำสั่ง rpm เพียงอย่างเดียวเพื่อการติดตั้งโปรแกรม เพราะต้องแก้ปัญหานี้เอง เมื่อเทียบกับการใช้คำสั่ง yum จะช่วยแก้ไขปัญหานี้ แล้วติดตั้งโปรแกรมที่จำเป็นให้กับเราเลย

อย่างไรก็ตาม โดยส่วนตัวผู้เขียนแล้ว ชอบใช้คำสั่ง rpm เพื่อติดตั้งโปรแกรมที่ต้องการ แก้ไขปัญหา และติดตั้งโปรแกรมที่ต้องติดตั้งก่อนเอง แล้วก็เก็บเป็นคู่มือไว้ ว่าต้องติดตั้งไฟล์ rpm อะไรก่อนหน้าหลัง ทั้งนี้เพื่อต้องการศึกษา รู้จักโปรแกรมได้มากขึ้น

ตัวอย่างการติดตั้งไฟล์ rpm (install)

ในที่นี้ขอยกตัวอย่างการติดตั้งโปรแกรม git ซึ่งเป็นโปรแกรมประเภท revision control ที่เริ่มมีการใช้กันค่อนข้างมาก

โดยจะเป็นการติดตั้งจากแผ่นดีวีดีติดตั้งแผ่นที่ 1

ไฟล์ rpm เพื่อจะติดตั้ง git

[root@cent6 Packages]# ls -l git*
-rw-r--r--. 2 500 500 4844240 Jul 6 2011 git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64.rpm

ใช้คำสั่ง rpm -i ตามด้วยชื่อไฟล์ rpm เพื่อติดตั้ง (install)

[root@cent6 Packages]# rpm -i git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64.rpm
warning: git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64.rpm: Header V3 RSA/SHA256 Signature, key ID c105b9de: NOKEY
error: Failed dependencies:
 perl(Error) is needed by git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64
 perl(Git) is needed by git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64
 perl-Git = 1.7.1-2.el6_0.1 is needed by git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64

ผลที่ได้จะพบปัญหาสองอย่าง

• warning … NOKEY หมายถึงไม่สามารถตรวจสอบความถูกต้องของไฟล์ได้
• error: Failed dependencies หมายถึงจะติดตั้งโปรแกรมนี้ได้ ต้องติดตั้งโปรแกรมอื่นก่อน

ก่อนอื่นแนะนำให้แก้ไขปัญหาแรกก่อน วิธีการแก้ไขคือต้องติดตั้ง PGP PUBIC KEY เข้าไปในเครื่องก่อน เพื่อใช้ตรวจสอบความถูกต้องของไฟล์ rpm ที่อยู่ในแผ่น

ไฟล์ที่ใช้คือ RPM-GPG-KEY-CentOS-6 อยู่ไดเร็คทอรีนอกสุดของแผ่น ภายใต้ /mnt

[root@cent6 mnt]# ls -l RPM-GPG-KEY-CentOS-6
-rw-r--r--. 2 root root 1706 Dec 9 19:57 RPM-GPG-KEY-CentOS-6

ใช้คำสั่ง rpm –import เพื่อติดตั้ง (import) PUBLIC KEY

[root@cent6 mnt]# rpm --import RPM-GPG-KEY-CentOS-6

ต้องไม่มี error ใดๆ จากการรัน rpm

ลองติดตั้ง git อีกครั้ง

[root@cent6 mnt]# cd Packages/
[root@cent6 Packages]# rpm -i git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64.rpm
error: Failed dependencies:
 perl(Error) is needed by git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64
 perl(Git) is needed by git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64
 perl-Git = 1.7.1-2.el6_0.1 is needed by git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64

ข้อความ warning ก็จะหายไป

ส่วนการแก้ไขปัญหา Failed depenencies นั้น ต้องดูเป็นกรณีไป บางครั้่งก็จะขึ้นชื่อไฟล์ rpm ที่ต้องติดตั้งก่อนมาเลย เช่นในตัวอย่างนี้คือ perl-Git

แต่บางครั้งก็ขึ้นชื่อมาเฉยๆ เช่น perl(Error) เราต้องไปหาเองว่าไฟล์นี้ น่าจะอยู่ในไฟล์ rpm ไหน หลายๆ ครั้งก็ต้องค้นหาจาก google.com

เช่น perl(Error) ใช้ google ก็อาจจะค้นหาว่า “perl(Error) rpm centos 6.2″ เป็นต้น

ลองแก้ไขปัญหาไปซักพัก มีประสบการณ์ก็พอจะเดาออกว่าอยู่ในไฟล์ rpm ไหน

เช่น perl(Error) ก็น่าจะมีไฟล์ perl-Error ลองดูในแผ่น ใช้คำสั่ง ls หาไฟล์ที่มีคำว่า perl-Error (พิมพ์อักษรตัวใหญ่เล็กให้เหมือนกัน)

[root@cent6 Packages]# ls -l *perl-Error*
-rw-r--r--. 2 500 500 29420 Jul 3 2011 perl-Error-0.17015-4.el6.noarch.rpm

ลองติดตั้งดู

[root@cent6 Packages]# rpm -i perl-Error-0.17015-4.el6.noarch.rpm
[root@cent6 Packages]#

ติดตั้งสำเร็จ ลองติดตั้ง git อีกครั้ง

[root@cent6 Packages]# rpm -i git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64.rpm
error: Failed dependencies:
 perl(Git) is needed by git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64
 perl-Git = 1.7.1-2.el6_0.1 is needed by git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64

สังเกตว่า perl(Error) หายไป แสดงว่าเราติดตั้งไฟล์ rpm ถูกต้อง

ส่วน perl(Git) หรือ perl-Git ก็ลองหาไฟล์ที่มีคำว่า perl-Git ดู

[root@cent6 Packages]# ls -l *perl-Git*
-rw-r--r--. 2 500 500 28264 Jul 6 2011 perl-Git-1.7.1-2.el6_0.1.noarch.rpm

ลองติดตั้งดู

[root@cent6 Packages]# rpm -i perl-Git-1.7.1-2.el6_0.1.noarch.rpm
error: Failed dependencies:
 git = 1.7.1-2.el6_0.1 is needed by perl-Git-1.7.1-2.el6_0.1.noarch

ปัญหาโลกแตก คือจะติดตั้ง git ก็จำเป็นต้องติดตั้ง perl-Git แต่พอลองติดตั้ง perl-Git ก็ฟ้องว่าต้องติดตั้ง git ก่อน

หากเจอปัญหาแบบนี้ ให้พิมพ์ชื่อไฟล์ เรียงกันไปเลย (คั่นด้วยเว้นวรรค)

[root@cent6 Packages]# rpm -i git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64.rpm perl-Git-1.7.1-2.el6_0.1.noarch.rpm

เป็นอันติดตั้งสำเร็จ ลองใช้คำสั่ง git

[root@cent6 Packages]# git --version
git version 1.7.1

ตัวอย่างการลบการติดตั้ง rpm (erase)

หากไม่ต้องการโปรแกรมที่ติดตั้งด้วย rpm แล้ว สามารถลบออก (erase) ด้วยคำสั่ง rpm -e

ตัวอย่างการพยายามลบ rpm ของ git ออก

หมายเหตุ เวลาลบโปรแกรมให้ระบุเฉพาะชื่อโปรแกรมเท่านั้น ไม่ต้องระบุเวอร์ชั่น

[root@cent6 Packages]# rpm -e git
error: Failed dependencies:
 git = 1.7.1-2.el6_0.1 is needed by (installed) perl-Git-1.7.1-2.el6_0.1.noarch

ก็จะฟ้องคล้ายๆ กับตอนติดตั้ง แต่การลบจะกลับกันคือ คุณไม่สามารถลบโปรแกรมนี้ออกได้ เพราะโปรแกรมนี้ถูกใช้โดยโปรแกรมอื่นอยู่ (dependencies)

ลองลบ perl-Git ออก

[root@cent6 Packages]# rpm -e perl-Git
error: Failed dependencies:
 perl(Git) is needed by (installed) git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64
 perl-Git = 1.7.1-2.el6_0.1 is needed by (installed) git-1.7.1-2.el6_0.1.x86_64

วิธีการแก้ไขปัญหา เหมือนกับตอนติดตั้งคือระบุชื่อโปรแกรมต่อกันไปเลย

[root@cent6 Packages]# rpm -e git perl-Git
[root@cent6 Packages]#

หากคุณจำได้หรือทำเอกสารตอนติดตั้งไว้ อีกโปรแกรมที่สามารถลบออกได้คือ perl-Error

[root@cent6 Packages]# rpm -e perl-Error

หมายเหตุ หากติดตั้งชุดโปรแกรม Desktop Environment เช่น GNOME ด้วย อาจมีโปรแกรมช่วย mount ตัวไดร์ฟโดยอัตโนมัติ (automount) คือเมื่อใส่แผ่นเราก็สามารถเรียกดูไฟล์ในแผ่นได้เลย ถ้าเป็นแบบนี้ก็ไม่จำเป็นต้องใช้คำสั่ง mount

หากติดตั้งลีนุกซ์โดยใช้แผ่นแล้ว ส่วนใหญ่จะมีการสร้างลิ้งค์ไฟล์ (soft link) ไว้เป็นชื่อ /dev/cdrom หรือ /dev/dvd

ตัวอย่างเช่นหากติดตั้ง CentOS 6.2 จะมี soft link ชี้ไปที่ /dev/sr0

[root@cent6 ~]# ls -l /dev/cdrom
lrwxrwxrwx. 1 root root 3 Mar 31 13:45 /dev/cdrom -> sr0

[root@cent6 ~]# ls -l /dev/dvd
lrwxrwxrwx. 1 root root 3 Mar 31 13:45 /dev/dvd -> sr0

[root@cent6 ~]# ls -l /dev/sr0
brw-rw----. 1 root cdrom 11, 0 Mar 31 13:45 /dev/sr0

เราสามารถใช้คำสั่ง mount ตามด้วยชื่อไดร์ฟ /dev/cdrom หรือ /dev/dvd หรือแม้แต่ /dev/sr0 ก็ได้

เวลา mount ไดร์ฟแบบใช้ชั่วคราวเช่น cdrom หรือ dvd นิยม mount กับพาธ /mnt

ตัวอย่างการ mount ไดร์ฟที่มีแผ่นติดตั้ง CentOS 6.2 แผ่นที่ 1 เข้ากับพาธ /mnt

[root@cent6 ~]# mount /dev/dvd /mnt
mount: block device /dev/sr0 is write-protected, mounting read-only

เมื่อ mount แล้ว จะไม่สามารถกดปุ่ม eject เพื่อเอาแผ่นออกได้

ตัวอย่างการใช้คำสั่ง ls เพื่อดูไฟล์ในแผ่น

[root@cent6 ~]# cd /mnt/
[root@cent6 mnt]# ls -l
total 658
-rw-r--r--. 2 root root 14 Dec 16 09:39 CentOS_BuildTag
drwxr-xr-x. 3 root root 2048 Dec 11 06:38 EFI
-rw-r--r--. 2 root root 212 Dec 15 11:32 EULA
-rw-r--r--. 2 root root 18009 Dec 15 11:38 GPL
drwxr-xr-x. 3 root root 2048 Dec 11 06:38 images
drwxr-xr-x. 2 root root 2048 Dec 11 06:36 isolinux
drwxrwxr-x. 2 500 500 630784 Dec 16 09:43 Packages
-rw-r--r--. 2 root root 1354 Dec 9 19:58 RELEASE-NOTES-en-US.html
drwxr-xr-x. 2 root root 4096 Dec 16 09:46 repodata
-rw-r--r--. 2 root root 1706 Dec 9 19:57 RPM-GPG-KEY-CentOS-6
-rw-r--r--. 2 root root 1730 Dec 9 19:57 RPM-GPG-KEY-CentOS-Debug-6
-rw-r--r--. 2 root root 1730 Dec 9 19:57 RPM-GPG-KEY-CentOS-Security-6
-rw-r--r--. 2 root root 1734 Dec 9 19:57 RPM-GPG-KEY-CentOS-Testing-6
-r--r--r--. 1 root root 3380 Dec 16 09:46 TRANS.TBL

เมื่อสิ้นสุดการใช้งาน ต้องการเอาแผ่นออกมาจากไดร์ฟ เราต้องออกจากพาธ /mnt ก่อน แล้วใช้คำสั่ง umount ตามด้วยพาธที่ mount ไว้

[root@cent6 mnt]# cd ~
[root@cent6 ~]# umount /mnt

หรืออาจใช้คำสั่ง eject เพื่อ umount แล้วสั่งให้ไดร์ฟเอาแผ่นออกด้วย

[root@cent6 ~]# eject

ปัญหาการ umount ไม่ได้

หากพาธที่ mount แผ่นไว้ ถูกใช้งานอยู่ เช่นมี user เรียกดูไฟล์ภายใต้พาธนี้อยู่ จะไม่สามารถ umount ได้

[root@cent6 ~]# mount /dev/dvd /mnt
mount: block device /dev/sr0 is write-protected, mounting read-only

[root@cent6 ~]# cd /mnt/
[root@cent6 mnt]#
[root@cent6 mnt]# umount /mnt
umount: /mnt: device is busy.
 (In some cases useful info about processes that use
 the device is found by lsof(8) or fuser(1))

หากเราทราบผู้ที่ใช้พาธนี้อยู่ ก็สามารถบอกให้ cd ออกจากพาธได้ แต่ถ้าไม่ทราบ หรือหาไม่เจอ ต้องใช้คำสั่ง fuser เพื่อหาโปรเซสที่เรียกใช้พาธนี้อยู่

ใช้คำสั่ง fuser ตามด้วยพาธที่ mount แผ่นไว้

[root@cent6 ~]# fuser /mnt
/mnt: 1357c

ตัวเลข 1357 คือ PID ของโปรเซสที่เรียกใช้พาธนี้อยู่ ใช้คำสั่ง ps เพื่อดูว่าโปรเซสนี้คืออะไร

[root@cent6 ~]# ps -ef | grep 1357
root 1357 1353 0 13:49 pts/0 00:00:00 -bash

ในที่นี้ 1357 คือโปรเซส bash มีคนล็อกอินอยู่ที่หน้าจอ TTY pts/0 เราสามารถใช้คำสั่ง w เพื่อดูว่า pts/0 ล็อกอินมาจากที่ไหนได้

[root@cent6 ~]# w
 15:34:22 up 1:48, 2 users, load average: 0.00, 0.00, 0.00
USER TTY FROM LOGIN@ IDLE JCPU PCPU WHAT
root pts/0 192.168.5.1 13:49 4:42 0.07s 0.07s -bash
root pts/1 192.168.5.2 15:29 0.00s 0.02s 0.00s w

จากผลลัพธ์คำสั่ง w จะเป็นว่า pts/0 เป็นการล็อกอินด้วย root จาก 192.168.5.1 เราก็สามารถไปแจ้งเตือนเพื่อให้ออกจากพาธได้

แต่ถ้าลองใช้คำสั่ง ps แล้ว ไม่สามารถหาเจอได้ว่าใครกำลังใช้อยู่ อาจต้อง kill โปรเซสนั้นไป หรือใช้คำสั่ง fuser ตามด้วยออปชั่น ‘-k’ เพื่อ kill โปรเซสทั้งหมดที่เรียกพาธอยู่

[root@cent6 ~]# fuser /mnt
/mnt: 1357c

[root@cent6 ~]# fuser -k /mnt
/mnt: 1357c

[root@cent6 ~]# fuser /mnt

[root@cent6 ~]# umount /mnt

ก็จะสามารถ umount พาธ แล้วเอาแผ่นออกจากไดร์ฟได้

คำเตือน การติดตั้ง Linux ใหม่บนเครื่อง อาจทำให้ข้อมูลในดิสก์ที่มีอยู่ สูญหายทั้งหมด

สำหรับการติดตั้ง CentOS 6.0 นี้ เช่นเดียวกับ  RedHat แนะนำให้ใช้การติดตั้งแบบ Graphical Mode เท่านั้น ถึงจะสามารถเลือกวิธีการติดตั้งขั้นตอนต่างๆ ได้ครบถ้วน หากใช้แบบ Text Mode จะทำได้บางส่วนเท่านั้น

การติดตั้งแบบ Graphical Mode ต้องใช้ Memory มากกว่า 512 MB

หน้าจอ error “You do not have enough RAM to use the graphical installer. Starting text mode”  เมื่อทดลองติดตั้งบนเครื่องที่มี Memory 512 MB

หลังจากที่เพิ่ม Memory ของเครื่องเป็น 1 GB ก็สามารถบู๊ตเพื่อดิดตั้งแบบ Graphical Installer ได้

สามารถเลือกติดตั้งบนดิสก์ได้หลายแบบ ทั้ง disk ธรรมดา IDE, SATA หรือ SAN, iSCSI

ถ้าหากใช้ดิสก์ Internal Disk ในเครื่อง PC หรือ Server ทั่วไป ไม่ว่าเป็น IDE, SATA  ต้องเลือก “Basic Storage Devices”

ใส่ชื่อ Hostname ของเครื่อง

สังเกตว่าในหน้านี้จะมีปุ่ม [Configure Nework] เพื่อกดเข้าสู่การคอนฟิก Network ของเครื่องได้

ตัวอย่างการกดปุ่ม [Configure Network] แล้วใส่ค่าคอนฟิก Network เช่น IP Address, Netmask, Gateway, DNS servers

หน้าจอเลือก Time Zone ของเครื่อง

เลือกคอนฟิก disk partition ที่จะติดตั้ง ในที่นี้จะทดลองเลือกแบบ “User All Space” เพื่อลบ partition ที่มีอยู่เดิมทั้งหมดแล้วช่วยคอนฟิก partition ให้โดยอัตโนมัติ

คำเตือน ทำความเข้าใจก่อนเลือก เพราะข้อมูลเดิมที่มีอยู่ในดิสก์จะสูญหายทั้งหมด

หากเลือก [x] Review and modify partitioning layout  หน้าจอจะขึ้นให้สามารถปรับเปลี่ยน partition ได้

ในเวอร์ชั่น 6.0 นี้ จะเพิ่มการสนับสนุน filesystem แบบ ext4 และ xfs

มีข้อจำกัด เหมือนกับ RedHat

boot ไม่สามารถเลือกเป็น xfs ได้ (Fedora ก็ไม่สามารถเลือกได้)
(root) ไม่สามารถเลือกเป็น xfs ได้ (Fedora สามารถเลือกได้)

การคอนฟิก Boot Loader

อย่างหนึ่งที่ค่อนข้างดี คือมี “set of software” ให้เลือกแบบต่างๆ ให้เหมาะกับการที่เราจะนำเครื่อง server นี้ไปใช้ได้ โดยเมื่อเลือกก็จะติดตั้งเฉพาะ software ที่จำเป็นสำหรับ server เช่นเมื่อเลือก Database Server ก็จะติดตั้ง MySQL, PostgreSQL ให้

ในที่นี้จะลองติดตั้งแบบ “Basic Server”

หากเลือก [x] Customize now หน้าจอจะขึ้นชื่อ software ให้เลือกเพื่อจะติดตั้งโดยละเอียด โดยจะอิงกับ “set of software” ที่เลือกมา

หน้าจอแสดงการติดตั้ง “Basic Server”

หลังจากติดตั้งเสร็จ บู๊ตเครี่องขึ้นมา หน้าจอบู๊ตเมนูแสดง

หน้าจอแสดงการบู๊ต เปลี่ยนเป็นโทนสีฟ้า

หน้าจอ Login พร้อมการใช้คำสั่ง rpm เพื่อตรวจสอบจำนวน packages ที่ติดตั้ง และคำสั่ง df เพื่อตรวจสอบขนาดดิสก์ที่ใช้ไปในการติดตั้ง ประมาณ 1.3 GB

หน้าจอแสดงเครื่องกำลัง shutdown

ข้อมูลอ้างอิง

• ทดสอบ Red Hat Enterprise Linux 6.0
• http://www.centos.org/

อีกประการ ยังถูกใช้โดยโปรแกรม Backup เพื่อเลือกไฟล์สำหรับการทำ Backup แบบ Incremental คือ เลือกเฉพาะไฟล์ที่เพิ่มขึ้นใหม่ หรือไฟล์ที่ถูกเปลี่ยนแปลงเท่านั้น

เวลาของไฟล์บน Unix มีอยู่ 3 ค่า คือ atime, ctime, mtime ในที่นี้จะอธิบายการเปลี่ยนแปลงของค่าเวลาต่างๆ ดังนี้

ใช้คำสั่ง date เพื่อดูเวลาที่ทดสอบ

[user1@devel time]$ date
Sat Jun  4 13:54:20 ICT 2011

สร้างไฟล์เปล่าๆ ด้วยคำสั่ง touch

[user1@devel time]$ touch test1.txt

ใช้คำสั่ง ls -l เพื่อดูข้อมูลไฟล์เบื้องต้น

[user1@devel time]$ ls -l test1.txt
-rw-rw-r-- 1 user1 user1 0 Jun  4 13:54 test1.txt

ใช้คำสั่ง stat เพื่อดูข้อมูลไฟล์โดยละเอียด

[user1@devel time]$ stat test1.txt
  File: `test1.txt'
  Size: 0               Blocks: 0          IO Block: 4096   regular empty file
Device: 802h/2050d      Inode: 2749831     Links: 1
Access: (0664/-rw-rw-r--)  Uid: (  500/   user1)   Gid: (  500/   user1)
Access: 2011-06-04 13:54:23.000000000 +0700
Modify: 2011-06-04 13:54:23.000000000 +0700
Change: 2011-06-04 13:54:23.000000000 +0700

หมายเหตุ เวลาที่แสดงจากคำสั่ง ls -l เป็นเวลา Modify (mtime)

เวลา Access (atime)

เมื่อไฟล์ถูก access หรือดูเนื้อหาภายในไฟล์  เวลา Access (atime) จะถูกปรับปรุงโดยอัตโนมัติ

เช่น ใช้คำสั่ง cat เพื่อเรียกดูไฟล์ เวลา Access (atime) ก็จะถูกเปลี่ยนไป ตามเวลาที่ access

[user1@devel time]$ date
Sat Jun  4 13:57:35 ICT 2011

[user1@devel time]$ cat test1.txt

[user1@devel time]$ ls -l test1.txt
-rw-rw-r-- 1 user1 user1 0 Jun  4 13:54 test1.txt

[user1@devel time]$ stat test1.txt
  File: `test1.txt'
  Size: 0               Blocks: 0          IO Block: 4096   regular empty file
Device: 802h/2050d      Inode: 2749831     Links: 1
Access: (0664/-rw-rw-r--)  Uid: (  500/   user1)   Gid: (  500/   user1)
Access: 2011-06-04 13:57:37.000000000 +0700
Modify: 2011-06-04 13:54:23.000000000 +0700
Change: 2011-06-04 13:54:23.000000000 +0700

สังเกตว่า เวลาของไฟล์ จากการรันคำสั่ง ls -l ไม่เปลี่ยนแปลง เพราะ mtime ไม่เปลี่ยน

เวลา Change (ctime)

เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงข้อมูลเกี่ยวกับ Inode ของไฟล์ เช่นการเปลี่ยน Owner, Group, Permission เวลา ctime จะถูกปรับปรุง

ตัวอย่างการเปลี่ยน permission ทำให้เวลา ctime เปลี่ยนแปลง

[user1@devel time]$ date
Sat Jun  4 14:05:06 ICT 2011

[user1@devel time]$ chmod 600 test1.txt

[user1@devel time]$ ls -l test1.txt
-rw-rw-r-- 1 user1 user1 0 Jun  4 13:54 test1.txt

[user1@devel time]$ stat test1.txt
  File: `test1.txt'
  Size: 0               Blocks: 0          IO Block: 4096   regular empty file
Device: 802h/2050d      Inode: 2749831     Links: 1
Access: (0600/-rw-------)  Uid: (  500/   user1)   Gid: (  500/   user1)
Access: 2011-06-04 13:57:37.000000000 +0700
Modify: 2011-06-04 13:54:23.000000000 +0700
Change: 2011-06-04 14:05:09.000000000 +0700

สังเกตว่า เวลา Access (atime), Modify (mtime) หรือเวลาจากคำสั่ง ls -l ไม่เปลี่ยนแปลงไป เพราะคำสั่ง chmod เปลี่ยนแค่ข้อมูลใน Inode

เวลา Modify (mtime)

เมื่อเนื้อหาในไฟล์ถูกแก้ไข เวลา Modify (mtime) จะถูกปรับปรุง ตัวอย่างเช่น 

[user1@devel time]$ date
Sat Jun  4 14:09:29 ICT 2011

ใช้คำสั่ง echo และ shell redirection ">" เพิ่มเนื้อหาเข้าไปในไฟล์

[user1@devel time]$ echo "add more content to file" >> test1.txt

[user1@devel time]$ ls -l test1.txt
-rw------- 1 user1 user1 25 Jun  4 14:09 test1.txt

[user1@devel time]$ stat test1.txt
  File: `test1.txt'
  Size: 25              Blocks: 8          IO Block: 4096   regular file
Device: 802h/2050d      Inode: 2749831     Links: 1
Access: (0600/-rw-------)  Uid: (  500/   user1)   Gid: (  500/   user1)
Access: 2011-06-04 13:57:37.000000000 +0700
Modify: 2011-06-04 14:09:38.000000000 +0700
Change: 2011-06-04 14:09:38.000000000 +0700

เมื่อเนื้อหาในไฟล์ถูกเปลี่ยน  เวลา Change (ctime) ก็จะถูกปรับไปด้วย

ข้อมูลอ้างอิง

• mtime, ctime, and atime

แทนที่จะซื้อ box ใหม่ ลองหาเครื่องเก่าๆ ที่ยังพอใช้งานได้อยู่ หากขนาดพื้นที่ดิสก์เก่าไม่พอ ก็ซื้อเฉพาะฮาร์ดดิสก์เท่านั้น แล้วติดตั้งโปรแกรม FreeNAS ภายในไม่ถึง10 นาที  (ไม่รวมเวลาดาวน์โหลดไฟล์ iso ขนาด 130 กว่า MB นะ) คุณก็จะได้ Storage Server ไว้ใช้ อย่างง่ายดาย คุณสมบัติ (features) เพียบ…

คำเตือน

• FreeNAS จะล้าง (Format) ข้อมูลทั้งหมดในดิสก์ของเครื่อง
• การทดลองรันแบบ LiveCD ค่าคอนฟิกที่สร้างทั้งหมดจะหายไป เมื่อมีการรีบู๊ตหรือปิดเครื่อง

FreeNAS เป็นโปรแกรม Open Source พัฒนาขึ้นมาบน FreeBSD รองรับการใช้งานได้หลากหลายเช่น CIFS (Samba), FTP, NFS, TFTP, AFP, RSYNC, Unison, iSCSI (initiator and target) and UPnP. สามารถคอนฟิกดิสก์เป็นแบบ RAID (0, 1, 5), ZFS, disk encryption ได้

การใช้งานผ่าน Web Interface สามารถลองใช้แบบ LiveCD หรือติดตั้งลงบนดิสก์

ในเริ่มต้น แนะนำในลองใช้แบบ LiveCD เพื่อดูคุณสมบัติต่างๆ ของโปรแกรม

เลือกดาวน์โหลดไฟล์เวอร์ชั่นล่าสุดของ Stable Releases (ล่าสุดที่เขียนคือ 0.7.2) หากเครื่องสามารถลงแบบ 64-bit ได้ แนะนำให้เลือก FreeNAS-amd64-LiveCD-0.7.2.5543.iso ถ้าไม่ได้ ก็ใช้เวอร์ชั่น 32-bit คือ FreeNAS-i386-LiveCD-0.7.2.5543.iso

ไฟล์ที่ดาวน์โหลดจะเป็นแบบ iso คือต้องนำมา burn ลง cd ก่อนแล้วนำไปใช้บู๊ตเครื่อง

ในบทความนี้จะทดลองใน VMware Server

หน้าจอบู๊ตเครื่อง

หน้าจอ Console แสดงข้อมูลคอนฟิกเบื้องต้น พร้อมใช้งาน

เมื่อบู๊ตเครื่องมาถึงขั้นตอนนี้ คุณก็มี Storage Server พร้อมใช้แล้ว หากต้องการแก้ไขคอนฟิก ก็ใส่ตัวเลขเมนู เพื่อเข้าไปแก้ไขได้ เช่นต้องการแก้ไข IP address สามารถทำได้โดยเข้าเมนู 2) Set LAN IP address

คำแนะนำ หากต้องการนำไปใช้งานจริง ต้องเลือกเมนู 9) Install/Upgrade to hard drive/flash device, etc. เพื่อเลือกติดตั้ง FreeNAS ลงบนดิสก์เลย

ดีฟอลต์ IP address คือ 192.168.1.250

เปิด browser เพื่อเริ่มใช้งาน FreeNAS

หน้าเว็บล็อกอินของ FreeNAS  ใส่ค่า Username, Password เริ่มต้นคือ admin, freenas

หน้าเว็บแสดงข้อมูล System Information

หน้าเว็บการจัดการดิสก์ (Disks Management)

ไปที่เมนู Disks -> Management เพื่อแสดงข้อมูลดิสก์ที่โปรแกรม FreeNAS รู้จัก

เริ่มต้นจะไม่มีดิสก์ใดแสดงเลย ต้องกดเครื่องหมาย + ด้านขวามือเพื่อเพิ่มดิสก์ที่มีอยู่ในเครื่อง ให้ FreeNAS รู้จัก

Add Disk

หน้าเว็บการเพิ่มดิสก์

หลังจากเพิ่มดิสก์ ต้องกดปุ่ม [Apply changes] เพื่อให้คอนฟิกที่เพิ่มเข้าไปมีผล

Format Disk

ไปที่เมนู Disks -> Format เพื่อ Format Disk

Disk: เลือกดิสก์ที่จะ format
File system: เลือก “UFS (GPT and Soft Updates”
Volume Label: ใส่ชื่อ Volume

กดปุ่ม [Format disk]

หน้าเว็บแสดงการ Format Disk

หลังจาก Format เครื่องแล้ว ต้อง mount ดิสก์ขึ้นมาใช้งานด้วย

Mount Disk

ไปที่เมนู Disks -> Mount Point กดเคื่องหมาย + เพื่อเริ่มการ mount ดิสก์

เลือก Disk และใส่ค่า Mount point name แล้วกด Add

หน้าเว็บ Disks Mount Point – Add

กดปุ่ม [Apply changes] เพื่อให้คอนฟิกที่เพิ่มมีผล หน้าเว็บแสดงการ mount point

CIFS/SMB Settings

หากต้องการแชร์ไฟล์แบบ Samba เพื่อให้เครื่อง Windows อื่นๆ มองเห็น ก็สามารถทำได้ง่ายๆ โดยไปที่เมนู Services -> CIFS/SMB

ในหน้า Settings คลิ้กเลือก [x] Enable แล้วใส่ค่าคอนฟิกต่างๆ เสร็จเรียบร้อยด้านล่างกดปุ่ม [Save and Restart]

หน้าเว็บแสดงการเปิด Services CIFS/SMB

ในหน้าเว็บเดียวกันนี้ คลิ้กแท็ป [Shares] เพื่อคอนฟิกชื่อและดิสก์ที่ใช้แชร์ไฟล์

กดเครื่องหมาย + เพื่อเพิ่มการ Share

ใส่ Name, Comment เลือก Path จาก Mount Point แล้วกดปุ่ม [Add]

หลังจากแก้ไข กดปุ่ม [Apply changes] เพื่อให้คอนฟิกใหม่มีผล

ทดลองเรียก Share Drive จากเครื่อง Windows

ข้อมูลอ้างอิง

• FreeNAS

บทความนี้แสดงให้เห็นการติดตั้ง Red Hat 6.0 โดยใช้แผ่นดีวีดี เผื่อหวังว่าผู้สนใจได้ข้อมูลในเบื้องต้น ประกอบการตัดสินใจในการ upgrade ต่อไป

หมายเหตุ หากได้ติดตามบทความในเว็บไซต์ spalinux.com มาพอสมควร ผู้เขียนมักจะทดสอบการติดตั้ง การคอนฟิกลินุกซ์ในด้านต่างๆ โดยใช้ Fedora เป็นหลัก ซึ่งถ้าคุ้นเคยกับ Fedora แล้ว การใช้งาน RedHat 6.0 ถือว่าไม่แปลกใหม่แต่อย่างใด เพราะทาง RedHat เอง ได้ใช้ Fedora เพื่อเป็น Linux Distribution ในการทดสอบคุณสมบัติต่างๆ ก่อนที่จะนำมาใช้กับ RedHat Enterprise Linux

คำเตือน การติดตั้ง Linux ใหม่บนเครื่อง อาจทำให้ข้อมูลในดิสก์ที่มีอยู่ สูญหายทั้งหมด

หน้าจอ boot สำหรับการติดตั้ง ในเวอร์ชั่น 6.0 นี้ ทาง RedHat แนะนำให้ใช้การติดตั้งแบบ Graphical Mode เท่านั้น ถึงจะสามารถเลือกวิธีการติดตั้งขั้นตอนต่างๆ ได้ครบถ้วน หากใช้แบบ Text Mode จะทำได้บางส่วนเท่านั้น

ข้อแตกต่างจาก Fedora คือการติดตั้งแบบ Graphical Mode ต้องใช้ Memory มากกว่า 512 MB

หน้าจอ error “You do not have enough RAM to use the graphical installer. Starting text mode”  เมื่อทดลองติดตั้งบนเครื่องที่มี Memory 512 MB

หลังจากที่เพิ่ม Memory ของเครื่องเป็น 1 GB ก็สามารถบู๊ตเพื่อดิดตั้งแบบ Graphical Installer ได้

สามารถเลือกติดตั้งบนดิสก์ได้หลายแบบ ทั้ง disk ธรรมดา IDE, SATA หรือ SAN, iSCSI

ถ้าหากใช้ดิสก์ Internal Disk ในเครื่อง PC หรือ Server ทั่วไป ไม่ว่าเป็น IDE, SATA  ต้องเลือก “Basic Storage Devices”

ใส่ชื่อ Hostname ของเครื่อง

สังเกตว่าในหน้านี้จะมีปุ่ม [Configure Nework] เพื่อกดเข้าสู่การคอนฟิก Network ของเครื่องได้

ตัวอย่างการกดปุ่ม [Configure Network] แล้วใส่ค่าคอนฟิก Network เช่น IP Address, Netmask, Gateway, DNS servers

หน้าจอเลือก Time Zone ของเครื่อง

เลือกคอนฟิก disk partition ที่จะติดตั้ง ในที่นี้จะทดลองเลือกแบบ “User All Space” เพื่อลบ partition ที่มีอยู่เดิมทั้งหมดแล้วช่วยคอนฟิก partition ให้โดยอัตโนมัติ

คำเตือน ทำความเข้าใจก่อนเลือก เพราะข้อมูลเดิมที่มีอยู่ในดิสก์จะสูญหายทั้งหมด

หากเลือก [x] Review and modify partitioning layout  หน้าจอจะขึ้นให้สามารถปรับเปลี่ยน partition ได้

ใน RedHat Enterprise 6.0 นี้ จะเพิ่มการสนับสนุน filesystem แบบ ext4 และ xfs

แต่เท่าที่ลองมีข้อจำกัดอยู่เช่น

• /boot ไม่สามารถเลือกเป็น xfs ได้ (Fedora ก็ไม่สามารถเลือกได้)
• /  (root) ไม่สามารถเลือกเป็น xfs ได้ (Fedora สามารถเลือกได้)

การคอนฟิก Boot Loader

อย่างหนึ่งที่ค่อนข้างดี คือมี “set of software” ให้เลือกแบบต่างๆ ให้เหมาะกับการที่เราจะนำเครื่อง server นี้ไปใช้ได้ โดยเมื่อเลือกก็จะติดตั้งเฉพาะ software ที่จำเป็นสำหรับ server เช่นเมื่อเลือก Database Server ก็จะติดตั้ง MySQL, PostgreSQL ให้

ในที่นี้จะลองติดตั้งแบบ “Basic Server”

หากเลือก [x] Customize now หน้าจอจะขึ้นชื่อ software ให้เลือกเพื่อจะติดตั้งโดยละเอียด โดยจะอิงกับ “set of software” ที่เลือกมา

หน้าจอแสดงการติดตั้ง “Basic Server” ติดตั้งประมาณ 533 packages

หลังจากติดตั้งเสร็จ บู๊ตเครี่องขึ้นมา หน้าจอบู๊ตเมนูแสดง

หน้าจอแสดงการบู๊ต คล้ายกับ Fedora เลย เพียงแต่เปลี่ยนเป็นสีแดง เพื่อให้เข้ากับ RedHat เท่านั้น

หน้าจอ Login พร้อมการใช้คำสั่ง rpm เพื่อตรวจสอบจำนวน packages ที่ติดตั้ง และคำสั่ง df เพื่อตรวจสอบขนาดดิสก์ที่ใช้ไปในการติดตั้ง ประมาณ 1.3 GB

หน้าจอแสดงเครื่องกำลัง shutdown

ข้อมูลอ้างอิง

• Red Hat Enterprise Linux 6 Technical Details: What’s New
• ทดสอบติดตั้ง CentOS 6.0